Wielki Post w Cerkwiach aramejskiej i malankarskiej

Nadszedł czas, by powiedzieć coś o Wielkim Poście w tradycji syryjskiej orientalnej (aramejskiej) i czerpiącej z niej malankarskiej (indyjskiej).

shubqono

Rzecz jasna, rozpoczyna się on w Czysty Poniedziałek, a kończy w piątek przed Sobotą Łazarza i Niedzielą Palmową, czyli trwa równo 40 dni. W tych tradycjach obrzęd przebaczenia win ma miejsce właśnie nie w niedzielę przed Wielkim Postem, jak to jest w rycie bizantyjskim, lecz pierwszego dnia – robi się na początku 40 pokłonów, a potem każdy każdego prosi o przebaczenie, wymieniając pocałunek pokoju. Obrzęd ten nazywa się Szubhqono, oto krótkie nagranie tego obrzędu z jednego z prawosławnych seminariów w Indiach: 

I DNI
Sama natomiast niedziela przed Czystym Poniedziałek to Niedziela Wesela w Kanie Galilejskiej, będąca już niejako wejściem w Wielki Post. To pierwszy cud Chrystusa, lecz ma on wymiar bardziej symboliczny, i dlatego ta tradycja uznała to wydarzenie za wprowadzenie w Wielki Post. Mianowicie, na weselu starego wina – czyli Starego Prawa, Przymierza – nie starczyło dla wszystkich gości ani nie było go dostatecznie dużo na trwanie całego przyjęcia. By wszyscy mogli zaczerpnąć wina, Chrystus przemienia wodę w wino – to jest Jego, Nowe Przymierze, które jest doskonałe, i dla wszystkich, tj. nie tylko dla Izraela, ale i dla pogan, i jest wieczne. Co więcej, wino przedstawia Krew, Którą da nam do spożycia w Wielki Czwartek i Którą przeleje w Wielki Piątek – a to do tych wydarzeń przygotowuje Wielki Post. Niedziela ta jednocześnie kończy okres niedziel-po-Epifanii: bo przecież pierwszy cud Chrystusa to też rodzaj objawienia, jest to wskazanie początków cudów Chrystusa które są wspominane w kolejne niedziele, a także… związek z ucztą, a przecież to ostatni dzień, kiedy można ucztować, aż do święta Paschy ;).

Natomiast właściwie niedziele Wielkiego Postu to:
1. Uzdrowienie trędowatego (to samo czytanie Ewangelii co w tradycji bizantyjskiej w drugą sobotę Wielkiego Postu)
2. O paralityku (to samo czytanie Ewangelii co w tradycji bizantyjskiej tego dnia)
3. O kobiecie kananejskiej
4. O Dobrym Samarytaninie (tradycja zachodniosyryjska, czyli obecna syryjska orientalna i malankarska)/Uzdrowienie kobiety w szabat Łk 13, 10-17 (tradycja wschodniosyryjska, czyli obecna nestoriańska i dawna malankarska)
5. Uzdrowienie ślepca w szabat

Pierwsza sobota Wielkiego Postu poświęcona jest św. Teodorowi Tyronowi, tak jak w tradycji bizantyjskiej, a ponadto również pamięci św. Efrema Syryjczyka. Bowiem jest on wzorem ascezy, a także jego modlitwy i czytania prowadzą wiernych w tym czasie, podobnie zresztą, jak ma to miejsce w tradycji bizantyjskiej.

W środę czwartego tygodnia Wielkiego Postu, czyli na jego dwudziesty czwarty dzień, obchodzone jest Pół-poście (całego okresu Świętych Postów, tj. 48 dni), którego centralnym elementem jest Święty Krzyż.

12923266_924151547682612_5662161828246715962_n

II NABOŻEŃSTWA i MODLITWY
Dni powszednie są aliturgiczne. Boska Liturgia sprawowana jest tylko w sobotę i niedzielę, w dzień Pół-pościa, w święto Zwiastowania oraz ostatni dzień Wielkiego Postu, tj. piątek przed Sobotą Łazarza i Niedzielą Palmową, kiedy czyta się o zwycięstwie Chrystusa nad trzema pokusami szatana po czterdziestodniowym poście – to ma być i naszym udziałem. Oto hymn z tegoż piątku:

Od poniedziałku do piątku włącznie wierni, podobnie jak w innych tradycjach wschodnich, uczestniczą w nabożeństwach cyklu dobowego (jutrznia, godziny kanoniczne itd.), które są sprawowane także w zwykłych parafiach, a nie tylko monasterach, jak to w pozostałym czasie bywa. Wiernym zaleca się odmawianie modlitw z cyklu dobowego przynajmniej trzy razy dziennie, w tym środkowe z czterdziestoma pokłonami do ziemi. Pierwsze dziesięć pokłonów jest z wezwaniem Kirie eleison, drugie Panie zmiłuj się nad nami, trzecie Panie bądź litościw i zmiłuj się, czwarte Panie wysłuchaj i zmiłuj się.

Codziennie na nabożeństwach czytane są wyjątki z dzieł św. Efrema Syryjczyka oraz jego modlitwy. Oto przykład jednej z nich – śpiew po aramejsku, na dole tłumaczenie moje na polski (z arabskiego):

Ileż razy głodowałem
Kiedy tylko żądała tego natura ma.
Powstrzymywałem się i nie jadłem
By zasłużyć na to błogosławieństwo
Zachowania postów.
Wody do picia
Natura ma gliniana żądała ode mnie
Lecz pozostawiłem ją wysuszeniu się
Bym poszedł i rozkoszował się
Wilgotnością Raju.

A oto inny przykład takiego hymnu, tłumaczenie angielskie w linku filmu:

Tak jak w innych wschodnich tradycjach, dużo jest czytań ze Starego Testamentu, by sobie przypomnieć wszystkie „wypadki” poprzedzające szczyt Historii Zbawienia, tj. Wielki Tydzień. Jednakże, co ciekawe, codziennie czytana jest również stosowna Ewangelia – każdy dzień Wielkiego Postu ma przypisane mu czytania.

W każdą niedzielę wieczór ma miejsce specjalne pokutne nabożeństwo, w trakcie którego czyta się różne fragmenty dzieł Świętych Ojców o przebaczaniu.

Oktoich niedzielny (czyli tony hymnów, tak jak w tradycji bizantyjskiej) leci normalnie, natomiast w tygodniu jest stosowany specjalny wielkopostny ton zwany guszmo.

Jeden z czwartkowych hymnów pokutnych śpiewany w poniższym nagraniu w języku aramejskim, angielskim i malajalam (ten ostatni to język prawosławnych Indusów):

W tym miejscu można się zapoznać z wybranymi wielkopostnymi modlitwami tradycji malankarskiej w języku angielskim.

III ASCEZA
Wiernych oczywiście obowiązuje zakaz spożywania produktów pochodzenia zwierzęcego włącznie z rybą. Zabroniony jest alkohol.

Bywa też praktyka, obecnie rzadziej stosowana, by nic nie jeść do wieczora, aż do nabożeństwa wieczerni. Teraz zaleca się, by nic nie jeść do dziewiątej godziny kanonicznej (czyli piętnastej) w dni powszednie, zaś w soboty i niedziele do szóstej godziny kanonicznej (czyli południa) – znaczy, siłą rzeczy, dopiero można jeść po Liturgii przewidzianej na te dni.

Niegdyś dozwolony był tylko jeden posiłek dziennie (dwa dla ludzi ciężej pracujących i słabszych), w dzisiejszych czasach po uzgodnieniu indywidualnym z kapłanem reguła może być zelżona.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s