Wieczór Niedzieli Palmowej – początek Wielkiego Tygodnia

Wieczór Niedzieli Palmowej zaczyna w Cerkwi prawosławnej Wielki i Święty Tydzień. To najważniejszy tydzień w roku liturgicznym, w cerkiewno-słowiańskim nazywany Strastnaja Sedmica. Tydzień najbardziej zbawczych wydarzeń, największych paradoksów: cierpiący Bóg, śmierć życiem… To jedyny czas z życia Chrystusa (począwszy de facto od Poniedziałku Palmowego jeszcze, kiedy Łazarz zachorował), kiedy dokładnie wiemy, co robił dzień po dniu, a od Czwartku – wręcz godzina po godzinie. Dlatego też wyjątkowo dzień liturgiczny w tych dniach nie zaczyna się od wieczora – po to, by wszystko w nabożeństwach jak najwierniej odwzorować. Stąd też bolesnym jest, że w niewielu parafiach nawet część (a co dopiero, żeby wszystkie) nabożeństw wielkotygodniowych nie jest sprawowana o właściwej porze lecz tak jakby w antycypacji, której aż do popołudniu Wielkiej Soboty nie ma; co więcej, właściwe pory byłyby bardziej przyjazne ludziom pracującym i uczącym się.

Jeszcze w Niedzielę Palmową wieczór poranne, huczne powitanie Chrystusa w Jerozolimie szybko staje się dalekim echem (zob. Mt 21, 12-17) faryzeusze prowokują Chrystusa, Chrystus zaś chce przygotować mieszkańców w Jerozolimie do prawdziwej Paschy – wypędza kupców sprzed Świątyni, a pierwsze trzy dni publicznie naucza. Tak naprawdę już w wieczór Niedzieli Palmowej zaczynają się cierpienia i dramat Chrystusa – bo już wtedy zostaje odrzucony przez naród żydowski, już wtedy zaczyna się nagonka, atmosfera staje się coraz bardziej napięta, czego kulminacją będzie Wielki Piątek.

Chrystus wypędza kupców sprzed Świątyni.jpg

Hymny na wieczerni Niedzieli Palmowej są jeszcze radosne – smutne są dopiero na powieczerzu – ale jeden z nich głosi: 
Od gałązek i palm, jako od Bożego święta
na Boże przychodząc święto,
do czcigodnych Chrystusowych cierpień,
wierni zbiegnijmy się na zbawczą tajemnicę.
Zobaczmy Tego, który za nas cierpi mękę dobrowolną,
Jemu to zaśpiewajmy należny śpiew dziękczynny,
z rozrzewnieniem wołając:
Źródło miłosierdzia i przystani zbawienia,
Panie, chwała Tobie!

10404883_856698117701661_9196768079795713597_n.jpg

W Cerkwiach orientalnych wieczorne nabożeństwa Niedzieli Palmowej są jeszcze bardziej szczególne:
1. Koptowie
Wieczorem, a w praktyce diaspory bezpośrednio po Liturgii, celebruje się nabożeństwo nazywane Pogrzebem Ogólnym. Najpierw należy tu przypomnieć, we wszystkich wschodnich tradycjach od Wielkiego Poniedziałku do Niedzieli o Tomaszu, czyli przez dwa tygodnie, nie ma modlitw za zmarłych ani żadnych nabożeństw w jakichś dodatkowych intencjach. Mamy skupiać się tylko na Chrystusie, a nie na sobie – dla siebie mamy cały rok, a w ostatnich tygodniach był to szczególnie Wielki Post.

Więc tradycja egipska przewiduje nabożeństwo pogrzebowe za wszystkich tych, którzy umrą w tym czasie. Szaty liturgiczne zmieniają się na czarne, melodie od tego nabożeństwa stają się smutne. Dzięki temu nabożeństwu, jak ktoś umrze w tym czasie, odmawia się tylko kilka modlitw, i ciało od razu składa się do grobu.

2. Aramejczycy i Indusi
Wieczorem (powinno być de facto w okolicach północy, na znak, że rozpoczynają się dni Wielkiego Tygodnia, które praktycznie wszystkie mają charakter czuwający) sprawowane jest nabożeństwo Nahire (po aramejsku „światła”).

Nahire2

Gasną na nimświatła w cerkwi, wystrój i szaty liturgiczne zmieniają się na czarne (to wspólne dla wszystkich wschodnich tradycji) i wygłaszane są specjalne modlitwy pokutne.

Hymn po aramejsku z tej służby:

Nasz Zbawiciel przemawiał w przypowieściach i powiedział:
Królestwo Niebieskie jest podobne do dziewic,
które wzięły lampy i wyszły na spotkanie oblubieńca.
Wszystkie zrobiły się senne i zasnęły,
i rozległ się krzyk: Oblubieniec przybył!
Roztropne niewiasty poszły z nim,
a nierozsądne zostały przed drzwiami
bardzo szlochając i nieopisanie wzdychając.

Odbywa się procesja ze świecami – symbol panien roztropnych z jednej z wielkotygodniowych przypowieści.

Nahire3.jpg

W Indiach

3. Ormianie
W Cerkwi ormiańskiej istnieje Ceremonia Otwarcia Drzwi. To znaczy, po raz pierwszy od Wielkiego Postu zasłona ołtarza zostaje odsłonięta, przy specjalnych pokutnych hymnach.

Skąd więc tu „drzwi”? Bo pierwotnie na Liturgii wielkopostnej zamykano drzwi od głównej części świątyni, tak że wierni stali w przedsionku oraz przed cerkwią, i to właśnie te drzwi otwierano w wieczór Niedzieli Palmowej, na rozpoczęcie Wielkiego Tygodnia.

dsc_4985

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s