Święty i Wielki Czwartek – treść

Wieczór Wielkiego Czwartku rozpoczyna obchody Paschy żydowskiej upamiętniającej cudowne wyjście z niewoli egipskie z Bożą pomocą, kiedy to wedle starożytnego obyczaju trzeba spożyć wieczorem uroczysty posiłek, na który składają się m.in. niekwaszony chleb i czerwone wino przy deklamacji stosownych błogosławieństw. Bóg, ustanawiając przed wiekami to prawo, wiedział, co zamierza.

9b297578adfdf88e54a053a9ebb607d5.jpg

Indyjski prawosławny hymn: Czytaj dalej „Święty i Wielki Czwartek – treść”

Reklamy

Święty i Wielki Czwartek – liturgicznie

Wielki Czwartek to początek Triduum Paschalnego (w łac. również Triduum Sacrum, po grecku Trimeron, po arabsku As-Salasijja – niekiedy jako As-Salasijja ‚id Al-Fish), czyli szczytu roku liturgicznego w każdym Kościele, a przede wszystkim w Historii Zbawienia. Zaczynają dziać się największe Misteria – Tajemnice.

Słowo powiedziało uczniom:
„Idźcie, przygotujcie Paschę w Wieczerniku,
umacniającą rozum, Paschę inaugurującą Tajemnice,
słowem prawdziwym i bez kwasu,
wysławiajcie wspaniałą łaskę”.
[z 9-tej pieśni Kanonu Wielkiego Czwartku]

Skupię się na tradycji bizantyjskiej z kilkoma elementami Cerkwi orientalnych i tradycji łacińskiej, ale wygląda to bardzo podobnie nie tylko w ramach rytów wschodnich, ale także i zachodnich. Są to najstarsze nabożeństwa, zatem najbardziej podobne do siebie, bez względu na szerokość geograficzną.

01x.jpg

1. Kolor szat liturgicznych jaśniejszy; zgodnie z regułami Świętej Góry Athos, powinien być to czerwony ze złotymi elementami – i rzeczywiście, w wielu parafiach na świecie tak to wygląda, choć można też spotkać fiolet (za mało uroczyście) albo nawet biel (to przesada). Ale wystrój cerkwi pozostaje czarny, jednak  Czytaj dalej „Święty i Wielki Czwartek – liturgicznie”

Święta i Wielka Środa – treść plus trochę liturgiki

W Wielką Środę wieczorem, po całodziennym nauczaniu w Jerozolimie, Chrystus już po raz ostatni wraca na kolację i nocleg do Betanii. To Jego przedostatni posiłek w ziemskim życiu, bowiem Żydzi spożywali wieczerzę paschalną będąc na czczo – tak, jak my przystępujemy do Eucharystii; bo w następny wieczór Jezus ma spożyć już Swoją ostatnią wieczerzę, która właśnie będzie Paschą żydowską, i na której ustanowi sakrament Komunii Świętej. Ale to za dobę; na razie, w wielkośrodowy wieczór, Chrystus jest na wieczerzy w domu Szymona Trędowatego. W trakcie niej ma miejsce trzecie, ostatnie namaszczenie; tak przynajmniej twierdzą Ojcowie Kościoła – we współczesnych komentarzach rzymsko-katolickich do Ewangelii można czasem przeczytać, iż było jedno namaszczenie, tego dnia właśnie, a inne opisy dotyczą właśnie tego, czasem bywa mowa o dwóch namaszczeniach…

10614341_792121820876255_484834352769987085_n

Jest ono wyjątkowe, gdyż dokonuje go grzeszna kobieta przeczuwając, co się wkrótce stanie – to już namaszczenie wyraźnie na pogrzeb. Wykorzystanie w tym celu drogocennego olejku wydałoby się być marnotrawstwem  Czytaj dalej „Święta i Wielka Środa – treść plus trochę liturgiki”

Święty i Wielki Wtorek – treść

Wielki Wtorek to dzień największego sporu z faryzeuszami, zapowiedź zburzenia Jerozolimy.

Chrystus opisuje koniec świata, wygłasza słynną przypowieść o pannach roztropnych i nierozsądnych – co stanowi kolejny powód do wątku czuwania w Te Dni – oraz o talentach (artykuł o hymnie związanym z tą przypowieścią), mówi również o wdowim groszu.

10599264_715909091826963_1052524606007694847_n

Na tym dniu kończą się Czytaj dalej „Święty i Wielki Wtorek – treść”

Święty i Wielki Poniedziałek – treść

W Wielki Poniedziałek ze Starego Testamentu wspominamy Sprawiedliwego Józefa – syna Jakuba (Izraela) – bracia z zazdrości sprzedają go do Egiptu, przez co potem Żydzi będą tam przebywać i będą musieli z niego wyjść, co jest przyczyną Paschy Starego Przymierza – słynne Przejście przez Morze Czerwone. Jest to też prototyp Jezusa – niezasłużone cierpienie i późniejsze wywyższenie Józefa symbolizują Jego losy.

377486_285168001506730_100000405980313_912926_612413432_n

Natomiast sam Chrystus tego dnia, Czytaj dalej „Święty i Wielki Poniedziałek – treść”

Wielki Poniedziałek, Wielki Wtorek i Wielka Środa – liturgicznie

Te Pierwsze Trzy Dni bywają nazywane „pierwszym Triduum”. Obowiązuje w nie ścisły post: jeden skromny posiłek wieczorem bez mięsa, ryby, nabiału i oleju.

W tradycjach koptyjskiej, indyjskiej, syryjskiej i ormiańskiej nie ma Liturgii, a nawet nie jest udzielana Eucharystia – bo to dni zachowania Baranka wybranego w Niedzielę Palmową (jeszcze zgodnie z tradycją Paschy żydowskiej), który ma być ofiarowany dopiero w Wielki Czwartek, a Liturgia to przecież Ofiara.

Za to wierni rano i wieczorem gromadzą się na  Czytaj dalej „Wielki Poniedziałek, Wielki Wtorek i Wielka Środa – liturgicznie”

Wieczór Niedzieli Palmowej – początek Wielkiego Tygodnia

Wieczór Niedzieli Palmowej zaczyna w Cerkwi prawosławnej Wielki i Święty Tydzień. To najważniejszy tydzień w roku liturgicznym, w cerkiewno-słowiańskim nazywany Strastnaja Sedmica. Tydzień najbardziej zbawczych wydarzeń, największych paradoksów: cierpiący Bóg, śmierć życiem… To jedyny czas z życia Chrystusa (począwszy de facto od Poniedziałku Palmowego jeszcze, kiedy Łazarz zachorował), kiedy dokładnie wiemy, co robił dzień po dniu, a od Czwartku – wręcz godzina po godzinie. Dlatego też wyjątkowo dzień liturgiczny w tych dniach nie zaczyna się od wieczora – po to, by wszystko w nabożeństwach jak najwierniej odwzorować. Stąd też bolesnym jest, że w niewielu parafiach nawet część (a co dopiero, żeby wszystkie) nabożeństw wielkotygodniowych nie jest sprawowana o właściwej porze lecz tak jakby w antycypacji, której aż do popołudniu Wielkiej Soboty nie ma; co więcej, właściwe pory byłyby bardziej przyjazne ludziom pracującym i uczącym się.

Jeszcze w Niedzielę Palmową wieczór poranne, huczne powitanie Chrystusa w Jerozolimie szybko staje się dalekim echem (zob. Mt 21, 12-17) faryzeusze prowokują Chrystusa, Chrystus zaś chce przygotować mieszkańców w Jerozolimie do prawdziwej Paschy – wypędza kupców sprzed Świątyni, a pierwsze trzy dni publicznie naucza. Tak naprawdę już w wieczór Niedzieli Palmowej zaczynają się cierpienia i dramat Chrystusa – bo już wtedy zostaje odrzucony przez naród żydowski, już wtedy zaczyna się nagonka, atmosfera staje się coraz bardziej napięta, czego kulminacją będzie Wielki Piątek.

Chrystus wypędza kupców sprzed Świątyni.jpg

Hymny na wieczerni Niedzieli Palmowej są jeszcze radosne – smutne są dopiero na powieczerzu – ale jeden z nich głosi:  Czytaj dalej „Wieczór Niedzieli Palmowej – początek Wielkiego Tygodnia”