VII niedziela od Paschy – Ojców I Soboru Powszechnego

Siódma niedziela Świętej Pięćdziesiątnicy poświęcona jest pamięci 318 Ojców I Soboru Powszechnego zgromadzonych w Nicei w 325 roku. Nie jest to już kolejna Niedziela Paschalna, jednakże charakter nabożeństw dalej jest tryumfalny, bo trwa Święta Pięćdziesiątnica, o czym świadczy choćby biały kolor szat liturgicznych. Poza tym, każda niedziela to Mała Pascha.

Sobór zebrał się w lipcu, więc może się pojawić pytanie, dlaczego wspominamy go – w zależności od daty Paschy w danym roku – w maju lub czerwcu? Otóż, dzisiejsza niedziela potwierdza fakt Wniebowstąpienia Chrystusa, które przeżywaliśmy na nowo w czwartek, a zarazem przygotowuje do wielkiego święta Zstąpienia Ducha Świętego oraz Trójcy Świętej, które będziemy obchodzić równo za tydzień.

first-ecumenical-council

Ten pierwszy aspekt wyjaśnia Czytaj dalej „VII niedziela od Paschy – Ojców I Soboru Powszechnego”

Reklamy

Święto Wniebowstąpienia Pańskiego (treściowo)

Liturgika i hymny, opisane w poprzednim poście, urzeczywistniają i przekazują treść. A w hymnach Wniebowstąpienia – które będą wybrzmiewać w cerkwiach od czterdziestego dnia od Paschy aż do piątku przed Zesłaniem Świętego Ducha (czyli czterdziestego ósmego dnia od Paschy) włącznie – słychać tryumf i nadzieję, a nie smutek, że Chrystus nas opuszcza.

10421203_362065720655463_6172980520375207249_n.jpg

Owszem, w typowo cielesnej postaci tego dnia On nas Czytaj dalej „Święto Wniebowstąpienia Pańskiego (treściowo)”

Czterdziesty dzień od Paschy – Wniebowstąpienie Pańskie (liturgicznie)

Święto Wniebowstąpienia Pańskiego (cs. Woznesenje Gospodnje) to jedno z 12 wielkich świąt cerkiewnych, i jedno z kilku ruchomych – bo obchodzone zawsze w czwartek, na czterdziesty dzień od Niedzieli Paschy. Ma ono więc typowe cechy święta z grona 12 wielkich, czyli własne hymny do każdego z jego typów, jakimi są m. in. troparion, kontakion, kanon, wieliczanie, zadostojnik, trzy antyfony na Liturgii, eksapostilarion (cs. swetilen) itd. Jego wieczernia sprawowana w środę wieczorem ma charakter czuwania jak na inne święta z 12 wielkich, tj. czytane są 3 paremije (fragmenty ze Starego Testamentu Iz 2, 2-3; Iz 62, 10 – 63, 3 i 7-9; Za 14, 1 i 4 i 8-11), jest błogosławieństwo pięciu chlebów, wina i oliwy w ramach tzw. litiji (wyjście do narteksu – przedsionka; niegdyś litija mogła być przed świątynią, stąd na południowej słowiańszczyźnie słowo „litija” po dziś dzień oznacza procesję, zaś na wschodniej słowiańszczyźnie na procesję przyjęło się mówić „krestnyj hod”). Na jutrzni czytana jest Ewangelia (Mk 16, 9-20).

13433363_1792452610987247_2749676707097212260_o.jpg

Szaty liturgiczne są wciąż białe – taki kolor obowiązuje Czytaj dalej „Czterdziesty dzień od Paschy – Wniebowstąpienie Pańskie (liturgicznie)”

Oddanie Paschy

Wszystko co dobre, kiedyś (i zazwyczaj szybko) się kończy. Przynajmniej w tym ziemskim życiu. Cerkiew to odwzoruje, poprzez tzw. oddanie święta, które jest dniem jego zakończenia. Pascha, nosząca miano Święta Świąt, ma najdłuższy świąteczny okres, bo trwający aż 39 dni. Choć można spotkać się z głosami, że to niesprawiedliwe, bo Wielki Post trwa 40 dni 😉 No ale nie jest tak źle, bo cała Święta Pięćdziesiątnica, w której również po tym 39-tym dniu motywów Zmartwychwstania, tryumfu i radości nie brakuje, trwa – jak nazwa to wskazuje – 50 dni, czyli przebija tu Święte Posty, które przygotowywały do niej, bo one liczą sobie 48 dni.

16.jpg

Abstrahując od tej licytacji liczbowej, środa VI tygodnia Świętej Pięćdziesiątnicy jest skomplikowanym dniem pod względem liturgicznym. Jest to zakończenie motywów ostatniej niedzieli – czyli o Ślepcu; jest to oddanie Paschy; Czytaj dalej „Oddanie Paschy”

VI Niedziela Paschy – o Ślepcu

Niedziela o Ślepcu jest ostatnią w Okresie Paschalnym, ale, rzecz jasna, nie ostatnią Świętej Pięćdziesiątnicy. Jak sama nazwa wskazuje, przytacza ona cud uzdrowienia przez Chrystusa ślepca, opisany w Ewangelii Jana (J 9, 1-38), którą przecież czytamy w przeciągu Świętej Pięćdziesiątnicy.

Tak jak w poprzednie dwie niedziele, oraz w święto Połowy Pięćdziesiątnicy, tak i tu mamy motyw wody, i to właściwie w dwóch elementach. Pierwszy – Chrystus używa śliny, by uzdrowić ślepca. A raczej – według nauki Ojców (można o tym przeczytać choćby w synaksarionie dnia) – będąc Bogiem, dopełnia stworzenia Bożego, bo ten człowiek miał puste oczodoły. Po drugie, Zbawiciel nakazuje ślepcowi po cudzie obmyć się w sadzawce Siloam.

05-25 Неделя о Слепом.jpg

Woda to materia, za pomocą której dokonuje się chrztu. Czytaj dalej „VI Niedziela Paschy – o Ślepcu”

Nieustanna Pascha – refleksja metropolity Góry Liban Jerzego (Khodra)

Metropolita Jerzy – jeden z czołowych współczesnych arabskich teologów prawosławnych – mówi o tym, czym jest prawdziwa i nieustanna Pascha. Nie tylko w sam dzień święta, w Tygodniu Paschalnym, czy też w następnych dniach Pięćdziesiątnicy, kiedy może już mniej odczuwamy paschalność. Co istotne, autor używa aż pięć różnych arabskich słów związanych z wyrazem „przejście”. Oryginalny tekst ukazał się w sobotnim wydaniu libańskiej gazety „An-Nahar” (pol. „Dzień”), zaś moje tłumaczenie na cerkiew.pl tutaj

_7470231332295216658_n.jpg

Słowo „Pascha” oznacza Przejście; pierwotnie oznaczało ono przejście Hebrajczyków z Egiptu – ziemi niewolnictwa – do ziemi Obietnicy, czyli Palestyny. Chrześcijanie przejmując to słowo, nadali mu znaczenie ich przejścia w Chrystusie z grzechu do Wolności i Zbawienia. Czy przeciętny chrześcijanin rozumie, Czytaj dalej „Nieustanna Pascha – refleksja metropolity Góry Liban Jerzego (Khodra)”

V Niedziela Paschy – o Samarytance

To już nie pierwsza niedziela Okresu Paschalnego, że mamy wątek kobiecy 😉
Niedziela o Samarytance, w którą czyta się Ewangelię J 4, 5-42, kontynuuje wątek Jezusa jako Chrystusa (Mesjasza) oraz wody – Chrystus jako Źródło. Uzdrowicielska woda była tydzień temu w sadzawce Betsaida, w ostatnią środę nie raz – w tym troparionie – z racji święta Połowy Pięćdziesiątnicy słyszeliśmy słowa o Źródle Życia Wiecznego. Nie inaczej jest dzisiaj, gdy Chrystus spotyka przy studni Jakubowej Samarytankę, potem w tradycji nazwaną Fotyną (cs. Swietłaną).

Samaritan Woman3

Spotkanie niezwykłe z kilku powodów. Najpierw miejsce: studnia Czytaj dalej „V Niedziela Paschy – o Samarytance”