Święto Wniebowstąpienia Pańskiego (treściowo)

Liturgika i hymny, opisane w poprzednim poście, urzeczywistniają i przekazują treść. A w hymnach Wniebowstąpienia – które będą wybrzmiewać w cerkwiach od czterdziestego dnia od Paschy aż do piątku przed Zesłaniem Świętego Ducha (czyli czterdziestego ósmego dnia od Paschy) włącznie – słychać tryumf i nadzieję, a nie smutek, że Chrystus nas opuszcza.

10421203_362065720655463_6172980520375207249_n.jpg

Owszem, w typowo cielesnej postaci tego dnia On nas faktycznie opuszcza, bo wypełnił wszystko, co miał zrobić. Zostawia nam jednak Swoją Ewangelię, a także owoce Swych Męki, śmierci i Zmartwychwstania, do których zalicza się przede wszystkim Zbawienie (Krzyżowa Pascha), a także Sakrament Eucharystii. To dzięki temu sakramentowi mamy możliwość nie tyle widzieć co Chrystusa, co uczestniczyć (cs. priczaszczenie) w Nim. Czyż nie jest to wspanialsze? On jest naprawdę wciąż z nami, a wręcz w nas!
O tym, że Jezus Chrystus nas nie zostawia, mówi m. in. kontakion Wniebowstąpienia (cs. Jeże o nas ispolniw smotrenije; bardzo trudny do gładkiego przetłumaczenia na polski):

Spełniwszy Opatrzność względem nas,
i pogodziwszy ziemskie z niebieskim,
wniebowstąpiłeś w chwale, Chryste Boże nasz,
w żaden sposób się nie oddalając,
lecz pozostając, nie porzucając i wołając do miłujących Cię:
Jam jest z wami, nikt przeciwko wam.

Dlaczego Chrystus w Niebo wstępuje i zasiada po Prawicy Ojca? Odpowiedź i przygotowanie dał nam tuż przed Swym pierwszym odejściem, tj. śmiercią Krzyżową – w Wielki Czwartek wieczór. Cerkiew w pierwszej z dwunastu Ewangelii na czuwaniu w noc z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek te słowa Zbawiciela przytoczyła, które wówczas faktycznie przecież wypowiedział:
Teraz zaś idę do Tego, który Mnie posłał, a nikt z was nie pyta Mnie: „Dokąd idziesz?” Ale ponieważ to wam powiedziałem, smutek napełnił wam serce. Jednakże mówię wam prawdę: Pożyteczne jest dla was Moje odejście. Bo jeżeli nie odejdę, Pocieszyciel nie przyjdzie do was. A jeżeli odejdę, poślę Go do was. On zaś, gdy przyjdzie, przekona świat o grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie. O grzechu – bo nie wierzą we Mnie; o sprawiedliwości zaś – bo idę do Ojca i już Mnie nie ujrzycie; wreszcie o sądzie – bo władca tego świata został osądzony. Jeszcze wiele mam wam do powiedzenia, ale teraz [jeszcze] znieść nie możecie. Gdy zaś przyjdzie On, Duch Prawdy, doprowadzi was do całej prawdy. Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie wszystko, cokolwiek usłyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe. On Mnie otoczy chwałą, ponieważ z Mojego weźmie i wam objawi. Wszystko, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem, że z Mojego weźmie i wam objawi.
[J 16, 5-15]

Tak, od tego dnia, aż do Niedzieli Pięćdziesiątnicy, Cerkiew, a my wraz z nią, będzie przygotowywać się w radosnym oczekiwaniu na zstąpienie i przyjęcie Trzeciej, dotychczas prawie nieznanej Osoby Trójjedynego Boga – Świętego Ducha. Tak wypełnimy to polecenie dane przez Chrystusa po Jego Zmartwychwstaniu, w Dniu Wniebowstąpienia, które słyszymy dziś w czytaniu Apostoła (Dz 1, 1-11): …kazał im nie odchodzić z Jerozolimy, ale oczekiwać obietnicy Ojca: „Słyszeliście o niej ode Mnie: Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym”

Oczywiście, Cerkiew w konkretnym święcie na nowo przeżywa dane wydarzenie, jednak wiemy, że zarazem w sensie kosmicznym i historycznym ono już się dokonało, o czym świadczy stichera tonu drugiego z wieczerni i jutrzni święta Wniebowstąpienia (cs. Rodilsja jesi):

Urodziłeś się, jak Sam zechciałeś;
objawiłeś się, jak Sam postanowiłeś.
Cierpiałeś w ciele, Boże nasz,
i z martwych powstałeś zdeptawszy śmierć.
Wzniosłeś się w chwale, wszystko spełniwszy,
i posłałeś nam Ducha Bożego,
abyśmy opiewali i sławili Bóstwo Twoje.

Na koniec – warto przypomnieć, iż znaczenie liczby „40” jest wyjątkowe. Bóg stworzył ludzi tak, by zwracali uwagę na liczby, i Sam się nimi posługuje w Historii Zbawienia, by skierować swe stworzenie na właściwe tory. Liczba „40” związana jest z przygotowaniem i odejściem. 40 dni postu Mojżesza, by przyjął Tablice Przymierza. 40 lat błąkania się Izraelitów po pustyni, by tak przygotowani mogli wejść do Ziemi Obiecanej. 40 dni Noe czekał, by wyjść z Arki po potopie, i na nowo budować świat. 40 dni postu proroka Eliasza do objawienia Pańskiego na górze Horeb. 40 dni postu Chrystusa przed publiczną działalnością. Stąd też mamy 40 dni Wielkiego Postu przygotowującego do Wielkiego Tygodnia i 40 dni postu przygotowującego do Bożego Narodzenia.

40 dni opłakiwano protoplastę Izraela – Jakuba; stało się to zresztą w starożytnym Egipcie, a w tym uroczystości pogrzebowe trwały 40 dni. 40 dni od Paschy do Wniebowstąpienia Chrystusa są związane jednocześnie z przygotowaniem (do Zesłania Ducha Świętego) i odejściem. Dlatego też w Cerkwi prawosławnej panuje przekonanie, że dusza człowieka wędruje po ziemi 40 dni, na czterdziesty dzień odbywa się pierwszy sąd. Dlatego też na czterdziesty dzień po śmierci przewidziane są specjalne modlitwy i obyczaje. Tu dodam jako ciekawostkę, że również w islamie czterdziesty dzień po śmierci uważa się za szczególny.

Stąd też święto Wniebowstąpienia Pańskiego bezwzględnie powinno być obchodzone czterdziestego dnia od Paschy; tu duży błąd zrobiły niektóre krajowe episkopaty Kościoła rzymsko-katolickiego (w tym od kilku, może już nawet ponad dziesięciu lat, w Polsce), przekładając to święto z czwartku na niedzielę, tym samym pozbywając się niedzieli przygotowawczej do Zesłania Świętego Ducha. Abstrahując od tego, w polskiej rzymsko-katolickiej tradycji istnieje ciekawa trójpieśń: to znaczy, z tą samą melodią i rytmiką, a inną treścią na święto Zmartwychwstania Pańskiego (Wesoły nam dzień dziś nastał), Wniebowstąpienia Pańskiego (Chrystus Pan w niebo wstępuje) oraz Pięćdziesiątnicę (Pamiątkę dnia świątecznego). Ta pieśń wykonywana jest tylko raz, na każdą z tych trzech okazji, przy czym pomiędzy tymi dwoma ostatnimi świętami codziennie można śpiewać jedną zwrotkę (przytoczoną poniżej jako drugą) z wersji na Wniebowstąpienie.

Chrystus Pan w niebo wstępuje;
niech się wierny lud raduje!
Na cześć Jego zawołajmy,
chwałę Panu zaśpiewajmy:
Alleluja, alleluja.

Obiecał Ducha Świętego,
aby strzegł serca naszego,
aby cieszył nas i bronił
i od czarta nas zasłonił.
Alleluja, alleluja.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s