Post Apostolski

Dzień po święcie Wszystkich Świętych, kiedy już kończy się Triod Kwietna (Pentekostarion), w poniedziałek, prawosławni tradycji bizantyjskiej dołączają do swych orientalnych braci i sióstr w wierze, rozpoczynając Post Apostolski.

12 apostles I_M_Petrou kai Pavlou Kleinovou - 167.JPG

Ten post, zwany też Postem Piotrowym, lub – rzadziej – Postem Pawłowym, przygotowuje do święta apostołów Piotra i Pawła, obchodzonego 29 czerwca. De facto, ten post jest też w zastępstwie za post przed Świętem Zesłania Świętego Ducha, gdyż to tak wielkie święto, że normalnie post być powinien, lecz, jak było wspomniane, w okresie Świętej Pięćdziesiątnicy pościć się nie powinno.

To nawiązanie do tego, iż apostołowie po Wniebowstąpieniu Chrystusa przez następne dni, trwając w poście i na modlitwie, czekali zstąpienia Świętego Ducha, by zacząć apostolską misję. Zatem, widzimy tu ewidentny związek pomiędzy Zesłaniem Świętego Ducha – od którego zależy początek postu – i misją apostolską, a świętem naczelników apostołów, tj. Piotra i Pawła, które post kończy. Post ten pozwala płynnie przejść z przewagi cyklu ruchomego (zależnego od daty Paschy) do cyklu już tylko stałego. Jak pisałam w artykule o Poniedziałku, w hymnografii orientalnej – zwłaszcza koptyjskiej –to płynne przejście wyraźnie jest zaznaczone.

Post Apostolski oczywiście jest potrzebny i dla ducha, i dla ciała, rozleniwionych najhuczniejszym okresem w roku, jakim jest Święte 50 dni od Paschy do Zesłania Świętego Ducha włącznie. Pozwala on przywrócić równowagę, i naturalnie wejść w okres letni, kiedy mięsa potrzebujemy mniej 😉

To jedyny post na Wschodzie o różnej liczbie dni: im wcześniej Pascha, tym – naturalnie – trwa on dłużej. Dlatego też w przypadku stosowania starego stylu opóźniającego się o 13 dni, trwa on 13 dni dłużej (to jedyny przypadek, by kalendarz nawet w ramach jednej tradycji wpływał na długość postu), bo w kalendarzu juliańskim 29 czerwca wypada w tym stuleciu 12 lipca. To też jedyny post, który przygotowuje do święta ważnego, ale jednak nie z grona najważniejszych, tj. Paschy i dwunastu głównych prazdników.

Post Apostolski jest przy tym najłagodniejszy; najprostsze zasady dla świeckich mówią o skupieniu (czyt. brak imprez, w tym raczej alkoholu – inaczej jest na południu, gdzie w niektóre dni do obiadka można wypić lampkę wina, ale, przypominam, żyjemy w innych kulturze i klimacie), braku mięsa, a w środy i piątki również braku ryb. Jeśli chodzi o nabiał – w postach raczej się go nie spożywa w ogóle, a na pewno nie w środy i piątki (niektórzy rozszerzają to też na poniedziałki); jednak w polskiej praktyce, z racji uwarunkowań klimatycznych i historycznych, bywa, że wierni przyrządzają posiłki z nabiałem. Cóż, na polskiej wsi, w przeciwieństwie do Basenu Morza Śródziemnego, produktem luksusowym była bardziej ryba, aniżeli jajko od kury czy mleko od krowy. A  w poście przecież chodzi m. in. o to, by luksusu się pozbyć, tudzież go ograniczyć.

To jedyny post, który w żadnej tradycji nie ma specjalnych nabożeństw ani zaznaczenia liturgicznego, że trwa post, oprócz hymnów koptyjskich. Śpiew doksologii koptyjskiej tego postu w języku angielskim:

Koptowie nawet do Anafory Eucharystycznej w trakcie Postu Piotrowo-Pawłowego oraz sam dzień święta mają specjalny dodatek (po arabsku, napisy angielskie):

Bywa – choć niezwykle rzadko – że śpiewany y jest np. kanon modlitewny (paraklesis) do wszystkich apostołów, albo samych Piotra i Pawła.

A tak w połączeniu ze świętem Wszystkich Świętych oraz Postem Apostolskim… Dziewięć błogosławieństw – bo wszyscy święci je wypełnili, i to nasze zadanie, zwłaszcza w Poście Apostolskim:

1.Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy Królestwo niebieskie.
2.Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.
3.Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.
4.Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.
5.Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
6.Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
7.Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.
8.Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy Królestwo niebieskie.
9.Błogosławieni jesteście, gdy wam urągają i prześladują was, i gdy z Mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was. Cieszcie się i radujcie, albowiem wasza nagroda wielka jest w niebie.

Dziewięć błogosławieństw w niektórych tradycjach – w tym polskiej – słyszymy na większości Boskich Liturgii w ramach trzeciej antyfony.

Nagranie węgierskie

Nagranie rumuńskie

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s