29 czerwca – święto apostołów Piotra i Pawła

Zgodnie ze starożytną Tradycją Wschodu i Zachodu, pierwsi apostołowie pomiędzy równymi sobie (jak rytmicznie to brzmi ;p), tj. święci Piotr i Paweł, ponieśli śmierć męczeńską tego samego dnia: 29 czerwca. Jedna data śmierci, jedno jej miejsce (Rzym), jeden rodzaj (męczeństwo). A jednak byli bardzo różni.

różna ich była droga do Chrystusa: pierwszy uwierzył od razu, drugi najpierw prześladował;
różny status społeczny: pierwszy prosty rybak, drugi uczony w Piśmie i przy okazji tkacz namiotów;
różne charaktery: pierwszy porywczy, drugi wyważony;
różne zadania: pierwszy miał głównie działać wśród Żydów, drugi zaś przede wszystkim ewangelizować pogan.

Różnorodność w jedności i jedność w różnorodności – to kwintesencja Cerkwi prawosławnej. Dlatego święci apostołowie Piotr i Paweł często są przedstawiani na ikonach albo w pocałunku miłości, albo jako trzymający wspólne w domach symboliczny budynek cerkiewny, czasem w otoczeniu innych apostołów.

08_06_17_3054.jpg

Święto to nie jest z grona 12 największych, ale, zarazem, niewątpliwie jest ono jednym z większych świąt. Z racji, że nie jest z grona dwunastu, jeśli wypada w niedzielę, to nabożeństwo niedzielne ma przewagę, ale, rzecz jasna, hymny i czytania święta nie znikają zupełnie.

Do święta przygotowuje Post Apostolski, zaczynający się w Poniedziałek Św. Ducha (tradycja orientalna) lub poniedziałek po Wszystkich Świętych (tradycja bizantyjska). Po świątecznej Boskiej Liturgii post zostaje zerwany; nawet gdy święto wypada w środę lub piątek, to mnisi mają prawo spożyć obfity posiłek, w tym rybę i wino. Więc, analogicznie, w niektórych tradycjach, jeśli święto wypada w środę lub piątek, świeccy mogą spożyć nabiał i mięso.

13568998_10157048151880433_7402833948993231579_o.jpg

Na wielkiej wieczerni czytane są trzy paremije… Ale wcale nie są to fragmenty Starego Testamentu, jak to bywa w większości przypadków, lecz perykopy z I listu św. Piotra (1, 3-9; 1, 13-19; 2, 11-24). List apostoła Pawła (2 Kor 11, 21 – 12,9) czytany jest w ramach Apostoła na Świętej Liturgii.

Zarówno na wieczerni, jak i jutrzni, hymny są poświęconej w równej mierze obydwu apostołom.

Wysławmy świeczniki wielkiego Kościoła, Piotra i Pawła,
bowiem bardziej od słońca zajaśnieli na firmamencie wiary
i narody zorzami nauczania wyprowadzili z niewiedzy.
Pierwszy z nich do krzyża przygwożdżony czynił wstąpienie na niebiosa,
gdzie przyjął od Chrystusa klucze królestwa,
a drugi mieczem został ścięty i odszedł do Zbawcy,
przeto godnie ich sławimy i obaj głoszą,
że Izrael nieprawie wyciągnął ręce aż do samego Pana.
Przeto ich modlitwami Chryste Boże nasz, zrzuć występujących przeciwko nam
i umocnij wiarę prawosławnych jako Człowiekolubiec.
[stichera ton 1 na wieczerni]

Kanony są dwa, obydwa autorstwa św. Jana Damasceńskiego: pierwszy do św. Piotra, zaś drugi, naturalnie, do św. Pawła.

To święto, którego jutrzni przysługuje Ewangelia. Czytany jest J 29, 15-25. Ewangelia ta opisuje przywrócenie Piotra do grona apostołów, z którego zostały wyrzucony w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek. Wówczas trzy razy się wyparł Chrystusa, tutaj natomiast trzy raz potwierdza miłość do Niego. Kiedy Piotr jest już gotowy do dalszego apostołowania, Jezus przygotowuje go do myśli, że skończy się ono męczeńską śmiercią – to, co obchodzimy dzisiaj. Jednak Chrystus przeprowadza tę rozmowę ze św. Piotrem, gdy już Sam przeszedł drogę męczeńskiej śmierci, ale i Zmartwychwstania – więc to zapowiedź drogi, a przede wszystkim jej celu, jakim jest udział w Passze Wiekuistej.

11210504_992667827433905_280744243669334114_n.jpg

Na Boskiej Liturgii czytana jest perykopa z Ewangelii wg św. Mateusza: 16, 13-19. Tutaj z kolei Piotr, jeszcze nawet przed zapowiedziami Jezusa o Jego męce, śmierci i zmartwychwstaniu, wyznaje, że Ten jest prawdziwie Chrystusem (Mesjaszem) i Synem Bożym. Jezus zadał pytanie, Piotr w swej porywczości wyrwał się z odpowiedzią jako pierwszy, ale jednak pod Bożym natchnieniem – Bóg ukierunkowuje i wykorzystuje nasz charakter ku zbawieniu naszym i ludzi wokół nas. Po tej odpowiedzi Chrystus mówi, że na tym wyznaniu Piotra, na tej wierze zbuduje Swoją Cerkiew, a bramy piekielne Jej nie przemogą, o czym mówią fragmenty trzeciej pieśni kanonu do ap. Piotra: Na opoce Twojej teologii Władca Jezus zbudował Cerkiew niezachwianą, w której sławimy Ciebie, Apostole Piotrze oraz do ap. Pawła: Ty zostałeś położony jako fundamentalny i drogocenny dla wiernych dusz kamień Zbawcy i Pana.

Jeden z prawosławnych aramejskich hymnów (poniżej nagranie):

Stróżowie stoją u drzwi Cerkwi
Dniem i nocą zachowując Ją od złego
Szymon-Opoka, Paweł-Konstruktor
Jan który stał się kumem (?) i przyjacielem
Alleluja, alleluja
I Dawid-Harfa Świętego Ducha

Daje Piotrowi, za to wyznanie, władzę apostolską, kapłańską – przysługuje ona każdemu z apostołów, który składa to wyznanie, że Jezus jest Chrystusem i Synem Bożym; Zbawiciel. Piotrowi mówi o tym jako pierwszemu, gdyż to on pierwszy wyznał, Kim jest naprawdę Jezus (Mt 16, 19), i niedługo potem to uprawnienie daje wszystkim apostołom (Mt 18, 18).  Zatem wyraźnie widać, że „prymat Piotra” w tych dwóch Ewangeliach czytanych na jutrzni i Liturgii to nadinterpretacja dokonana przez Kościół rzymskokatolicki dla własnych celów.

Paweł, apostoł Pana, powiedział:
Gdy ktoś przyjdzie głosić wam
Inną naukę niż znamy
Człowiek czy anioł jaśniejący
Niech będzie przeklęty w oczach Cerkwi

Różne powstają nauki
Wydzielające różne kłamstwa
Błogosławiony, kto jest ostatnim, a za tym pierwszym
I kto ufa Prawdzie Boga i ją żywo zachowuje.

Prawosławny śpiew tego hymnu w hindi:

Pamiętajmy, że święci Piotr i Paweł związani są z dwoma stolicami apostolskimi: Antiochią i Rzymem.

Troparion apostołów Piotra i Pawła (śpiew w cerkiewno-słowiańskim):

Naczelni koryfeusze apostołów i nauczyciele świata całego,
módlcie się do Władcy wszystkich o pokój dla świata
i wielkie miłosierdzie dla dusz naszych!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s