Post Uspieński (przed świętem Zaśnięcia Bogurodzicy)

Post Uspieński to jeden z czterech wielodniowych postów w przeciągu roku liturgicznego w tradycji bizantyjskiej, zaś jeden z kilku więcej takowych postów w innych tradycjach. Jego nazwa słowiańska pochodzi od słowa „Uspienie” – czyli „Zaśnięcie”. Chodzi o Zaśnięcie Bogurodzicy, obchodzone 15 sierpnia. Bowiem post ten, rozpoczynający się pierwszego sierpnia, przygotowuje właśnie do święta Zaśnięcia (czyli Uspienija) Przenajświętszej Bogurodzicy, czyli ostatniego z grona 12 wielkich świąt roku liturgicznego, stąd też to ostatni wielodniowy post.

Paraklesis-.jpg

Jednak funkcjonują też inne nazwy tego postu, np. Bułgarzy określają go mianem Bogorodicznog Postu („Post Bogurodzicy”), zaś arabskojęzyczni mówią na niego Sałm As-Sajjida („Post Władczyni”) albo Sałm Marjam („Post Marii”).

W tradycji bizantyjskiej po Wielkim Poście i Wielkim Tygodniu to najsroższy post: brak nie tylko mięsa, nabiału, alkoholu czy imprez, ale i ryby. Ba! Aż do święta Przemienienia Pańskiego (6 sierpnia) nie powinno się spożywać ani jabłek, ani winogron – u niektórych Arabów także fig. W okolicach Tartus i Himsu (zachodnia i środkowa Syria, czyli część obszaru tzw. Doliny Chrześcijan, gdzie większość mieszkańców to prawosławni) pobożność ludowa głosi, by nie jeść również nic przygotowywanego na ogniu, a także tego, do czego potrzeba noża.

Wynika to z tego, że Zaśnięcie Bogurodzicy bywa nazywane Letnią Paschą, gdyż widzimy w nim owoce Zmartwychwstania Chrystusa: Bogurodzica umiera, lecz po śmierci nie zostaje tu na Ziemi, a dostępuje wniebowzięcia. A przecież, gdzie Pascha, tam i srogie postne przygotowanie.

Liturgicznie, w tradycjach południowych, post ten wyróżnia (poza 5 i 14 sierpnia) śpiew nabożeństwa paraklesis, czyli kanonu modlitewnego do Bogurodzicy w ramach wieczerni: jednego wieczoru jest śpiewany mały paraklesis, kolejnego wielki, potem znowu mały itd. O nabożeństwie paraklesis osobny wpis tutaj.

dsc_5922.jpg

W tradycjach orientalnych sytuacja z tym postem wygląda następująco:
1. W Cerkwiach etiopskiej, erytrejskiej i koptyjskiej, które mają swój kalendarz (prawie tożsamy ze starym stylem) święto Zaśnięcia obchodzone jest 22 sierpnia; post też trwa 2 tygodnie, z tą różnicą, że zawsze, oprócz śród i piątków, można spożywać rybę. Ponadto na nabożeństwach śpiewa się więcej hymnów ku czci Bogurodzicy; innego liturgicznego zaznaczenia nie ma.

Jednakże w tradycji etiopskiej podkreśla się, by w tym poście codziennie była sprawowana Boska Liturgia, i by wierni każdego dnia przystępowali do Świętej Eucharystii.

Również wielu pobożnych Etiopczyków udaje się z pielgrzymką w góry i/lub do monasterów pod wezwaniem Bogurodzicy, by tam intensywnie się modlić i umartwiać ciało. W języku gy’z (liturgicznym etiopskim) ten post nazywa się Tsome Filseta, to oznacza „ruch” – w domyśle Matki Bożej z ziemi do Nieba, takim mianem określa się samo święto.

2. W Cerkwiach syryjskiej (aramejskiej) i malankarskiej (indyjskiej) święto to jest 15 sierpnia i poprzedza je dwutygodniowy post – czyli tak samo, jak w rytach bizantyjskich.

3. W Cerkwi ormiańskiej Zaśnięcie przypada w najbliższą niedzielę przed 15 sierpnia, i poprzedza je tygodniowy post, z tym że maksymalnie do 1 sierpnia musi przypaść święto Przemienienia (które tam jest ruchome). A Przemienienie również poprzedza tygodniowy post, więc de facto też wychodzą dwa tygodnie postu, tylko zazwyczaj nie za jednym zamachem, a z drobną przerwą na święto Przemienienia. Poza tym Ormianie święcą winogrona właśnie na Zaśnięcie, a nie Przemienienie; na to drugie święcą róże, co jest pozostałością pogańskiego święta.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s