1 września – początek nowego roku cerkiewnego (indyktion)

Mamy różne skojarzenia z pierwszym września. Początek wybuchu drugiej wojny światowej, początek nowego roku szkolnego… Jednak nie tylko szkolny nowy rok rozpoczyna się tego dnia, lecz także cerkiewny. Właściwie, to jest bardziej pierwotne, a zakorzenione w tradycji jeszcze Starego Testamentu; do dziś nowy rok żydowski zaczyna się we wrześniu.

1.-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ-ΑΔΑΜ-1.jpg

Aczkolwiek prawdopodobnie nie wśród wszystkich chrześcijan wrzesień był i jest początkiem nowego roku liturgicznego. U Egipcjan Czytaj dalej „1 września – początek nowego roku cerkiewnego (indyktion)”

Święto ścięcia głowy św. Jana Chrzciciela

29 sierpnia Cerkiew obchodzi ostatnie jakiekolwiek święto roku liturgicznego (bo ostatnie z cyklu dwunastu największych to święto Zaśnięcia Bogurodzicy): święto ścięcia głowy Proroka, Poprzednika i Chrzciciela Jana.

tumblr_lqoiuskE511qkynm4.jpg

Święto ścięcia głowy Jana Chrzciciela ma jeden dzień poświąteczny, czyli 30 sierpnia. Przysługuje mu całonocne czuwanie Czytaj dalej „Święto ścięcia głowy św. Jana Chrzciciela”

Święto Zaśnięcia Bogurodzicy – 15 sierpnia (liturgicznie)

Kolor szat liturgicznych to zazwyczaj niebieski. Okres tego święta – czyli kiedy codziennie śpiewane są jego troparion, kontakion i zadostojnik, a ikona świąteczna jest na środku cerkwi – trwa aż do 23 sierpnia włącznie.

15054733635_995a914136_b.jpg

I WIECZERNIA

W wigilijny wieczór,  14 sierpnia, po zwyczajnym początku wielkiej wieczerni śpiewany jest pierwszy hymn święta, a mianowicie stichery Zaśnięcia do psalmu Panie, wołam do Ciebie (cs. Gospodi wozwah) na ton pierwszy, pierwsza strofa brzmi tak:  Czytaj dalej „Święto Zaśnięcia Bogurodzicy – 15 sierpnia (liturgicznie)”

Pielgrzymowanie – krzyż, dynamizm, spotkania, środek (felieton)

Pierwotnie tekst ten ukazał się rok temu na cerkiew.pl. Zdjęcie z grupy „Pielgrzymujemy” na Facebooku.
13914108_778842712257681_1158523697463001290_o

Pielgrzymowanie istnieje tak długo, jak religia wśród ludzi. Religia, czyli poszukiwanie Boga i sensu życia, istnieje praktycznie od zawsze. Pielgrzymka ma ułatwić spotkanie Boga, zrozumienie sensu czy też osiągnięcie lepszego życia. Ważna jest tu ofiara, lecz przede wszystkim święte miejsce i związane z nim rytuały, zazwyczaj w ramach jakiejś uroczystości.

Mam wrażenie, że chrześcijańskie pielgrzymowanie jest trochę inne. Droga i wszystkie procesy, jakie dzieją się na tej drodze do świętego miejsca, są szalenie ważne. Centrum tej drogi stanowi Krzyż. Pielgrzymowanie krzyżowe Czytaj dalej „Pielgrzymowanie – krzyż, dynamizm, spotkania, środek (felieton)”

Boskie Przemienienie – kazanie o. Jerzego Massuha

Tekst w moim tłumaczeniu pierwotnie ukazał się na cerkiew.pl rok temu. Ojciec Jerzy Massuh to jeden z najbardziej cenionych współczesnych libańskich duchownych prawosławnych. Pełni funkcję dyrektora Centrum Studiów nad Chrześcijaństwem i Islamem Uniwersytetu Balamand Patriarchatu Antiocheńskiego, jego teksty i wystąpienia dotyczące Prawosławia publikowane są w libańskich mediach – również świeckich. Motywem przewodnim tego krótkiego kazania na wielkie święto Przemienienia Pańskiego, obchodzonego 6 sierpnia, jest Chrystus jako Światłość Wiekuista; to określenie pojawia się w wielu hymnach tego święta, w tym troparionie i kontakionie.

_8653173827882816553_o.jpg

„Chrystus jest Światłością świata” to wyrażenie Czytaj dalej „Boskie Przemienienie – kazanie o. Jerzego Massuha”

Przemienienie Pańskie – treść

Święto Przemienienia Pańskiego, obchodzone 6 sierpnia, cechuje niezwykle bogata teologia, mimo prostego opisu ewangelicznego.

5Preobragenie.jpg

Na 40 dni przed Swą Męką i śmiercią Chrystus zabrał trzech wybranych uczniów na wysoką górę, i tam się przemienił wobec nich, a ściślej, otworzył im oczy i dusze na Swą Boskość, na ile mogli Ją pojąć. Mówi o tym kontakion święta:  Czytaj dalej „Przemienienie Pańskie – treść”

Święto Przemienienia Pańskiego – liturgicznie

Szóstego sierpnia Cerkiew obchodzi święto Przemienienia Pańskiego (cs. Preobrażenie Gospodnie). Jest to jedno z 12 największych świąt cerkiewnych, a i pośród nich wydaje się być jednym z ważniejszych, najbardziej tryumfalnych. Ma jeden dzień przedświąteczny (5 sierpnia) ze swoją hymnografią i okres świąteczny trwa do 13 sierpnia włącznie, kiedy następuje oddanie (zakończenie) Przemienienia.

9fd0631421ebcfb27c036ea844d4e39c.jpg

Szaty liturgiczne w dniu święta jak i poświątecznych dniach powinny być białe, tak jak na największe i najradośniejsze okazje: Paschę, Boże Narodzenie, Epifanię, ślub, chrzest.

Mimo trwania srogiego Postu Uspieńskiego, w święto Przemienienia można zjeść obficie, również z rybą, i pić wino – niezależnie Czytaj dalej „Święto Przemienienia Pańskiego – liturgicznie”

„Pielgrzymka to bardziej wysiłek modlitewny, niż fizyczny” – wywiad z odnowicielem bułgarskiego pielgrzymowania Pawłem Pavlovem

Wywiad w moim tłumaczeniu pierwotnie ukazał się na cerkiew.pl dwa lata temu. Post Uspieński oraz święta Przemienienia Pańskiego i Zaśnięcia Bogurodzicy to szczególny czas pielgrzymek już od pierwszych wieków, stąd publikacja tekstu akurat w tym momencie.

Przez wieki mieszkańcy Sofii, którzy byli wystarczająco silnej wiary i prawdziwymi prawosławnymi Bułgarami, co najmniej raz w roku pieszo pielgrzymowali do rylskiego monasteru – najważniejszego w Bułgarii po dziś dzień. Tradycję przerwały czasy komunizmu. 

Jednakże grupa studentów, pod przewodnictwem akademickiego profesora Pawła Pavlova, stopniowo przywraca tę tradycję; co roku, od siedmiu lat, 1 sierpnia, czyli w pierwszy dzień Postu Uspieńskiego (przygotowującego do święta Zaśnięcia Bogurodzicy) pielgrzymi wyruszają z bułgarskiej stolicy do monasteru Rila na święto Przemienienia Pańskiego, tj. 6 sierpnia, by uczestniczyć tam w świątecznej Liturgii, a potem pomodlić się przed relikwiami św. Jana Rylskiego Cudotwórcy. To właśnie ten pierwszy bułgarski mnich (IX wiek), założyciel i patron rylskiego monasteru, największy święty tego narodu, patronuje pielgrzymce. Droga to ponad 100 kilometrów w górach.   Czytaj dalej „„Pielgrzymka to bardziej wysiłek modlitewny, niż fizyczny” – wywiad z odnowicielem bułgarskiego pielgrzymowania Pawłem Pavlovem”

Paraklesis – nabożeństwo Postu Uspieńskiego i nie tylko

Tekst pierwotnie ukazał się na cerkiew.pl dwa lata temu.

WSTĘP AUTORSKI
Paraklesis (tj. kanon modlitewny) do Bogurodzicy jest niemalże codziennym nabożeństwem łączonym z wieczernią w okresie dwutygodniowego Postu Uspieńskiego, przygotowującym do wielkiego święta Zaśnięcia Bogurodzicy (15 sierpnia) – Uspienija. Celebrowany jest on w tradycjach greckiej, arabskiej, rumuńskiej, bułgarskiej, macedońskiej i albańskiej, dzięki czemu jest też często sprawowany w USA. Również każdy serbski modlitewnik zawiera mały paraklesis, który może być odmawiany także w inne dni w roku, a zwłaszcza w Poście Bożonarodzeniowym oraz w piątki Wielkiego Postu. Poza wschodnią słowiańszczyzną są popularne także kanony modlitewne do innych świętych, odmawiane w przeciągu całego roku; niejako zastępują one akatysty, tak powszechne wśród wszystkich Słowian oraz Rumunów i Mołdawian – bowiem w innych tradycjach bywa, że z akatystów odmawia się tylko ten Zwiastowania Bogurodzicy, inne uznając za zbyt wtórne i ubogie względem pięknego bogatego oryginału, jakim jest ten Zwiastowania.

06030f948a.jpg

Głównym elementem nabożeństwa paraklesis jest kanon Czytaj dalej „Paraklesis – nabożeństwo Postu Uspieńskiego i nie tylko”

Pierwszy sierpnia – pod Znakiem Krzyża

Pierwszy sierpnia to jednocześnie pierwszy dzień Postu Uspieńskiego i święto Wyniesienia Krzyża. Wydaje się być ono nieco mniej obchodzone, aniżeli trzecia niedziela Wielkiego Postu (Kriestopokłonna), czy święto Podwyższenia Krzyża. Nie jest ono z gronu 12 wielkich.

ad9ab858113629c28a04228e2e26e59e.JPG
Ale tak jak na te dwa bardziej znane święta Krzyża, tak i na Czytaj dalej „Pierwszy sierpnia – pod Znakiem Krzyża”