8 września – Święto Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy

Ósmego września Cerkiew obchodzi święto Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, po serbsku Mala Gospojina. To pierwsze w roku liturgicznym święto z grona 12 największych – ostatnim, co znamienne, jest Zaśnięcie Matki Bożej, po serbsku Velika Gospojina. Zatem, widać tu pewną klamrę.

Treść święta widać już w pierwszym jego hymnie, czyli sticherach po psalmie Panie, wołam do Ciebie (cs. Gospodi wozwah):

Dzisiaj Bóg spoczywający na duchowych tronach
przygotował Sobie święty tron na ziemi,
umocniwszy w mądrości niebo
upiększył z miłości do człowieka uduchowione niebo,
bowiem z niepłodnego korzenia wywiódł nam życiodajny ogród, swoją Matkę.
Boże cudów i nadziejo pozbawionych nadziei, Panie, chwała Tobie!

Rodzi się Ta, która ma urodzić Chrystusa, Zbawiciela,  Syna Bożego, Dawcę Życia. Rodzi się Ona z niepłodnych rodziców, Joachima i Anny, z rodu Dawidowego. Tak jak nieraz w Historii Zbawienia, ważna jej postać rodzi się z niepłodnych; czemu? Po prostu, by Moc Boża się objawiła w niemocy ludzkiej.

Na wielkiej wieczerni, zwieńczonej litiją – błogosławieństwem pięciu chlebów, wina i oleju przy litanii do świętych – czytane są trzy paremije (Rdz 28, 10-17; Ez 43, 27 i 44, 1-4; Prz 9, 1-11).

Na jutrzni czytana jest zwyczajowa dla Maryjnych świąt Ewangelia: Łk 1, 39-49.

Święto ma dwa kanony, napisane przez Syryjczyków: św. Jana Damasceńskiego na ton 2 i św. Andrzeja z Krety na ton 8.

Na jutrzni stichery pochwalne są analogicznie w tonie i początkowych treściach do sticher z wieczerni święta Zaśnięcia Bogurodzicy:

O przedziwny cud!
Źródło Życia rodzi się z niepłodnej i łaska zaczyna przynosić wspaniałe owoce.
Wesel się, Joachimie, stawszy się rodzicielem Bogurodzicy.
Nie ma nikogo takiego, jak ty, przyjęty przez Boga spośród ziemskich rodziców,
bowiem Boża Dziewczynka, która ogarnęła Boga,
Boże mieszkanie, najświętsza góra, została nam darowana przez ciebie.

11219369_937614782963306_5248382729817938659_n.jpg

Na Boskiej Liturgii, z racji tego, że nie jest to święto Pańskie, w niektórych tradycjach nie śpiewa się trzech świątecznych antyfon, lecz te zwyczajne (psalmy Błogosław duszo moja Pana i Chwali dusza moja Pana oraz Dziewięć Błogosławieństw). Apostoł to list św. Pawła do Filipian (2, 5-11), zaś Ewangelia jest zwyczajna dla Liturgii Bogorodicznih prazdnikow, czyli Łk 10, 38-42; 11, 27-28.
W trakcie małego wejścia z Ewangeliarzem oczywiście wszędzie są śpiewane troparion i kontakion święta.

Troparion, ton 4 (analogiczny w śpiewie i treści do troparionu Narodzenia Chrystusa):

Narodzenie Twoje, Bogurodzico Dziewico,
radość ogłosiło całemu światu,
z Ciebie bowiem zajaśniało Słońce sprawiedliwości, Chrystus Bóg nasz,
i likwidując klątwę dał błogosławieństwo,
i niszcząc śmierć darował życie wieczne.

Śpiew w cerkiewno-słowiańskim (Rożdiestwo twoje Bogorodice Diewo):

Śpiew po łacinie (to jeden z nielicznych? troparionów zachowanych przez Zachód):

Króciutki tekst o tym troparionie i większa ilość jego nagrań.

Kontakion święta ton 4 (śpiew albański audio mp3):

Joachim i Anna wyzwolili się z hańby bezdzietności,
a Adam i Ewa ze zniszczenia śmierci,
Przeczysta, w świętym zrodzeniu Twoim.
Świętując owo wyzwolenie
i lud Twój wybawiony z osądzenia za grzechy woła do Ciebie:
Niepłodna rodzi Bogurodzicę i Karmicielkę Życia naszego.

Zamiast zwyczajnego hymnu do Bogurodzicy Dostojno jest (pol. Godnym jest) śpiewa się zadostojnik:

Uwielbiaj, duszo moja, zrodzoną z niepłodnej Dziewicę Marię!
Obce jest matkom dziewictwo i dziwne jest dla dziewic rodzenie,
ale jedno i drugie zdarzyło się w Tobie, Bogurodzico,
przeto my, wszystkie plemiona ziemi, nieustannie Ciebie uwielbiamy.

Okres poświąteczny – czyli kiedy na środku świątyni jest jego ikona, i codziennie są śpiewane jego hymny, zwłaszcza troparion, kontakion i zadostojnik – trwa do 12 września włącznie. Drugiego dnia święta, 9 września, przypada wspomnienie rodziców świętej Marii – czyli Joachima i Anny; w cerkiewnym roku liturgicznym jest jeszcze kilka takich momentów, gdy dzień po głównym święcie wspomina się osobę/osoby z nim związane.

Serbska prawosławna pieśń paraliturgiczna na to święto – Rodi nam se Djeva (Rodzi nam się Dziewica):

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s