Grecka tradycja 40 Liturgii w Poście Bożonarodzeniowym

Te dwa połączone artykuły Johna Sanidopoulosa i o. Dymitra Bokou w moim tłumaczeniu ukazały się pierwotnie dwa lata temu na cerkiew.pl. Dodam tutaj tylko dwie rzeczy: 1. Czterdziestu Liturgii nie będzie, jeśli Wigilia Bożego Narodzenia wypada w sobotę lub piątek – bowiem wtedy ostatni piątek przed Bożym Narodzeniem jest dniem aliturgicznym. 2. Wyjąwszy sytuację z punktu nr 2. Post Bożonarodzeniowy jest postem bardzo liturgicznym (tzn. w którym codziennie mogą i powinny być sprawowane Liturgie z pełną konsekracją Darów), i to we wszystkich tradycjach, co odróżnia go od Wielkiego Postu, w dużej mierze aliturgicznego (tj. w którym rzadko jest sprawowana Boska Liturgia, a za to rozbudowane są nabożeństwa cyklu dobowego).

liturgy.jpg

Post Bożonarodzeniowy w Cerkwi prawosławnej rozpoczyna się 15 listopada. Od tego czasu, aż do 17 grudnia (a gdzieniegdzie do 12 grudnia) pościmy od spożywania mięsa, produktów mlecznych i jajek – ryba jest dozwolona [tj. w środy i piątki nie, w niektórych tradycjach zaś ogółem w powszednie dni tygodnia nie z wyjątkiem wspomnień wielkich świętych, przyp. tłum.]. Po 17 (lub 12) grudnia pościmy również od spożywania ryby. Ale post jedzeniowy, zgodnie z przykazaniem naszego Pana, musi iść ramię w ramię z postem duchowym po to, by był owocny i miał głębszy wymiar. Dlatego post musi być wsparty modlitwą i jałmużną. Stąd też, w okresach postnych Cerkiew wzywa nas do pogłębienia życia liturgicznego, i czynienia dobrych uczynków.

To jest też powód, dlaczego w ciągu 40 dni  poprzedzających obchody Narodzenia Pańskiego istnieje tradycja dla duchownych, by codziennie sprawowali Boską Liturgię. Czterdzieści Liturgii celebrowanych w tym czasie to wielkie błogosławieństwo nie tylko dla jej uczestników, lecz również dla wspominanych na niej, zarówno żywych, jak i zmarłych. Jak pisze św. Ignacy Antiocheński: Miejcie na uwadze to, by jak najczęściej razem się gromadzić, by składać dziękczynienie i cześć Bogu. Bowiem, kiedy często zbieracie się w tym samym miejscu, moce szatana są niszczone, i zniszczenie, które on ma na celu, jest zażegnane przez jedność waszej wiary (List do Efezjan, 13-sty rozdział). Moc Boskiej Liturgii nie jest magiczna, lecz jest przejawem miłości i jedności w Chrystusie. Uczy nas wybaczać, miłować jeden drugiego, i być zjednoczonymi w Chrystusie jako w jednym ciele. Na takim zgromadzeniu, gdzie żywi i martwi są [modlitewnie] wspominani, wielkie błogosławieństwo zstępuje na wszystkich.

Czterdzieści codziennych Boskich Liturgii okresu Postu Bożonarodzeniowego za żywych i zmarłych jest okazaniem miłości, którą powinniśmy mieć jeden dla drugiego, jako członkowie Cerkwi. Nic nie czyni miłości Chrystusa – Który przyjął ciało na zbawienie grzeszników – dla Swego stworzenia bardziej realną i obecną, niż codzienne ofiarowywanie Boskiej Eucharystii dla przebaczenia grzechów, i dla życia wiecznego zmarłych i żywych. Jak pisze św. Jan Kronsztadzki: W Boskiej Liturgii celebrowana jest Tajemnica Miłości… Doskonałej miłości… Miłości, którą odnajdujemy w ofierze Chrystusa. Również św. starzec Paisjusz poradził, iż modlitwa za zmarłych jest potrzebna: Zostawcie w swoich modlitwach przestrzeń dla zmarłych. Zmarli nie mogą zrobić nic dla siebie. Żyjący mogą. Przynoście do cerkwi prosforę, i dawajcie imiona zmarłych kapłanowi, by je wspomniał na proskomidii. Sprawujcie też panichidy. Ale panichida bez Boskiej Liturgii jest niczym. Najwspanialszą rzeczą, jaką możemy dla kogoś zrobić, to Czterdzieści Liturgii. Jest dobrym, by połączyć je z jałmużną. Święty Symeon z Tesalonik pisząc o wspominaniu zmarłych podczas Boskiej Liturgii, mówi tak: Kiedy na Liturgii ich cząstka jest umieszczona na diskosie, ona niewidzialnie uczestniczy w Bogu, i wtedy oni są oczyszczeni przez Świętą Krew… są pocieszeni… i radują się w Chrystusie. Także św. Jan Chryzostom pisze: Nie powinniście mieć żadnej wątpliwości, że zmarli odniosą z tego duchową korzyść. Kapłan nie na darmo wspomina u Świętego Ołtarza zmarłych w Chrystusie, wierzących w Bogoczłowieka.

W listopadzie zaczynamy sprawowanie Czterdziestu Liturgii, co jest ważnym dla naszego życia. Boska Liturgia to największe dzieło, jakiego możemy dokonać na Ziemi. Jest ona korzystną nie tylko dla żywych, lecz również dla zmarłych. Dzieje się tak dlatego, ponieważ najłaskawszy Pan jest zwyciężony przez Swą własną miłość do człowieka, jak to mówi św. Jan Damasceński. I będzie tak zwyciężany aż do Swego Drugiego Przyjścia, kiedy czas wsparcia minie. Do tego momentu każdy musi pomagać jeden drugiemu, by czerpać wzajemną korzyść – za życia, jak i po śmierci.

A ponieważ to niezmiernie zadowala Pana, Cerkiew ofiaruje Boską Liturgię również za zmarłych. Gdyby nie było to dobrym w oczach Boga, z pewnością byłoby zabronionym. Lecz jest wręcz przeciwnie: wszyscy Bogonośni Ojcowie i Nauczyciele Cerkwi aprobują to, i podkreślają, jak wiele zyskuje dusza, za którą ofiarowana jest Boska Liturgia, wraz z wszystkimi naszymi modlitwami i ofiarami. Święty Jan Chryzostom mówi: Jeśli sam nie jesteś w stanie uregulować wszystkiego, co związane z twoją duszą, za życia poproś twoich bliskich, by po twojej śmierci przesłali ci twoje należności. To znaczy, by pomogli ci dobrymi czynami: ofiarą i Liturgią. Biada tym, którzy tego nie spełnią. Bowiem w czasie Drugiego Przyjścia będziemy oskarżeni przez członków naszej rodziny, że zaniedbaliśmy to, co mieliśmy zrobić w ich imieniu.

Tak więc, tu [w Poście Bożonarodzeniowym] włączamy praktykę Świętych Czterdziestu Liturgii, które mogą niezmiernie pomóc żywym i zmarłym. Czyńmy to wszyscy, ale we właściwy sposób. Niech nie skończy się to na tym, że napiszemy na karteczce imię, którą następnie damy kapłanowi. Niech to będzie nasze rzeczywiste i skuteczne uczestnictwo w Boskiej Liturgii, by Pan Bóg wspomniał nas wszystkich w Królestwie Swoim. Amen.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s