Święto Spotkania Pańskiego – liturgicznie

Obchody rozpoczynają się 1 lutego wieczorem wieczernią z litiją lub czuwaniem (wieczernia z litiją + jutrznia + pierwsza godzina kanoniczna), 2 lutego jest sprawowana Boska Liturgia świąteczna (jeśli nie było jutrzni wieczór przed, to poprzedza ona Eucharystię), 3 lutego obchodzona jest pamięć świętych starca Symeona i prorokini Anny. Dziewiątego lutego następuje oddanie (zakończenie) święta Ofiarowania Pańskiego – wtedy po raz ostatni śpiewa się hymny święta oraz ikonę zanosi się ze środka świątyni do części ołtarzowej.

555855_503863172990625_645647014_n

1. Wielka wieczernia
Pierwsze hymny święta to oczywiście stichery do psalmu Panie wołam do Ciebie (cs. Gospodi wozwah), zwieńczone doksastikonem na ton 6 autorstwa św. Jana Damasceńskiego, śpiewanego w trakcie wyjścia głównego celebransa i służby liturgicznej przed ikonostas ze świecami: 

Niech teraz będą otwarte bramy niebios,
bowiem niemające początku Słowo Ojca
przyjąwszy początek w czasie i nie przestając być Bogiem,
dobrowolnie jest przyniesione przez Matkę
do świątyni jako czterdziestodniowe Dzieciątko.
Starzec bierze Go na rękę, wołając:
Władco, pozwól odejść słudze Twemu,
bo oczy moje widziały zbawienie Twoje.
Panie, który przyszedłeś na świat
zbawić rodzaj ludzki, chwała Tobie!

Śpiew rumuński nagranie audio mp3

Potem czytane są trzy paremije – prorocze fragmenty Starego Testamentu: Wj 13, 1-13 oraz Iz 6, 1-13 oraz Iz 19, 1-21.

Następuje litija – wyjście na środek świątyni całego kleru i asysty liturgicznej, by modlić się za świat, a potem pobłogosławić chleby, wino i oliwę. Pomiędzy tymi dwoma elementami śpiewanych jest kilka hymnów, w tym doksastikon na ton 8 pióra św. Andrzeja z Krety:

Noszony na cherubinach i opiewany przez serafinów
dzisiaj do świątyni Bożej jest przynoszony według Zakonu
i na rękach Starca zasiada jak na tronie,
i dary wspaniałe, parę synogarlic albo dwa gołąbki
przyjmuje od Józefa jako Przywódca Starego i Nowego Przymierza.
To o Nim obietnicę przyjął Symeon i błogosławił Dziewicę Marię Bogurodzicę,
proroctwo o cierpieniach Jej głosił, a Jego prosił o odejście, wołając:
Teraz pozwól mi odejść, Władco, jak dawno temu mi to ogłosiłeś,
albowiem widziałem Ciebie, przedwieczną Światłość
i Zbawcę Pana ludu, nazywającego się imieniem Chrystusa.

Śpiew w cerkiewno-słowiańskim (znamiennyj raspiew) nagranie audio mp3

Potem rozbrzmiewa typowy hymn dla każdej wieczerni (cs. Nynie otpuszczajesz):

Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu, Władco,
według słowa Twego, w pokoju,
bowiem oczy moje widziały zbawienie Twoje,
któreś przygotował wobec wszystkich ludzi,
Światłość na oświecenie narodów
i chwałę ludu Twego, Izraela.

Śpiew w cerkiewno-słowiańskim (aranżacja Kedrova):

Zaraz, już te słowa przewijały się w hymnach tego święta… Bo to jest właśnie kantyk Symeona, to wyśpiewał – tak jak czyniły to inne postaci Starego Testamentu, gdy Bóg spełnił złożoną im obietnicę lub zadziałał w sposób szczególny. Symeon, jak uważa tradycja, był jednym z tłumaczy Septuaginty – Starego Testamentu z hebrajskiego na grecki – i w momencie, gdy zwątpił w słowa proroka Izajasza: Oto Panna pocznie i porodzi Syna (…) i nazwą Go imieniem Emmanuel, tj. Z nami Bóg, chciał tu nanieść „poprawkę”. Więc Bóg obiecał mu, że dożyje aż do tego momentu, gdy spotka Chłopca – Z nami Boga – urodzonego przez Dziewicę. Mówi o tym łaciński hymn na Komunię tego święta (tak tak, nie zapominajmy o prawosławnych rytach zachodnich)

Objawione zostało Symeonowi przez Ducha Świętego,
iż nie ujrzy śmierci,
dopóki nie zobaczy Chrystusa Pana.

Dlatego, gdy spotyka czterdziestodniowego Chrystusa, już rozumie, już obietnica się spełnia… Kantyk Symeona śpiewany jest również, o ile dobrze pamiętam, na koniec pogrzebu kapłana. Następnie śpiewany jest trzykrotnie troparion święta, tutaj w Rumunii:

 

2. Jutrznia
Zwykły początek, wersety Bóg i Pan, i objawił się nam, a potem troparion Spotkania Pańskiego, tu po arabsku cały ten segment:

 

Przy śpiewie polijeleju (cs. Hwalite Imia Gospodnie, pol. Chwalcie Imię Pańskie) kler wychodzi ponownie na środek świątyni, następuje jej okadzenie przy uwielbieniu (cs. wieliczaniu) święta wraz z wersetami:

Uwielbiamy Ciebie, Dawco Życia Chryste,
i czcimy Przeczystą Twoją Matkę, przez którą
zgodnie z Prawem zostałeś teraz przyniesiony do Świątyni Pańskiej.

Tu nagranie polijeleju razem z wieliczaniem:

Czytana jest Ewangelia Łk 2, 25-32. Po tym może być poświęcenie świec – bywa ono też na koniec świątecznej Liturgii, może być dwa razy, to zależy od parafii. U Ormian jest dosyć rozrywkowo, bo ramach tego obrzędu rozpalają ognisko przed cerkwią, przez które potem można skakać:

Śpiewany jest potem Kanon Spotkania Pańskiego na ton 3, autorstwa św. Kosmy Majumskiego. Tutaj śpiew irmosów (pierwszych zwrotek) tego kanonu w cerkiewnosłowiańskim z polskimi napisami:

Cypryjski śpiew dziewiątej pieśni tegoż kanonu:

Śpiew dziewiątej pieśni tego kanonu po hiszpańsku:

Po kanonie śpiewane są kolejne typowe hymny świąteczne: eksapostilarion i stichery do psalmów pochwalnych, ostatnia z nich brzmi tak:

Chryste Boże, który zechciałeś dzisiaj spocząć na rękach Starca,
jakby na rydwanie cherubinów, wybaw i nas,
wysławiających Ciebie, z udręki żądz i zbaw jako Człowiekolubiec.

Śpiew arabski tegoż hymnu:

Potem śpiew Wielkiej Doksologii (Chwała na wysokościach Bogu) zwieńczonej troparionem święta. Minimum półtorej godzinki zleciało.

3. Boska Liturgia
Jak wspomniano, tylko w niektórych tradycjach są wykonywane antyfony świąteczne, tutaj nagranie z Bułgarii (od momentu linkowanego do 59 minuty):

 

Po śpiewie troparionu/trzeciej antyfony czyli wersetów z troparionem w ramach małego wejścia (wyjście przed ikonostas z Ewangeliarzem) przychodzi czas na kontakion (uwaga! sama jego końcówka jest różna od tradycji) również na ton 1 – nagranie można znaleźć powyżej, wystarczy dalej oglądać 😉 :

Łono dziewicze uświęciłeś zrodzeniem Twoim
i pobłogosławiłeś ręce Symeona jako sługi,
a teraz zbawiłeś i nas, Chryste Boże.
Ukróć spory wśród ludzi i umocnij lud Twój,
który umiłowałeś, Jedyny Człowiekolubcze.

Bywa obyczaj, że tego dnia na czytanie Ewangelii (Łk 2, 22-40), a także np. na wielkie wejście, wierni zapalają świecie, które zostały poświęcone na jutrzni i/lub będą poświęcone na koniec Eucharystii.

Zamiast zwyczajnego hymnu do Bogurodzicy Godnym jest (cs. Dostojno jest), śpiewany jest zadostojnik:

Bogurodzico Dziewico, nadziejo chrześcijan, otocz opieką,
zachowaj i zbaw mających w Tobie nadzieję.
W Prawie, w cieniu i piśmie, my wierni widzimy obraz:
każdy męskiej płci pierworodnie zrodzony z łona ma być poświęcony Bogu;
przeto i pierworodne Słowo Ojca niemające początku –
Syna pierworodnego Matki nieznającej męża, uwielbiamy!

Nagranie po angielsku audio mp3

Hymn na Komunię (koinonikon) to zwyczajny ze świąt ku czci Bogurodzicy: Kielich zbawienia przyjmę i wezwę imienia Pańskiego, alleluja!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s