Zmarłego Łazarza po czterech dniach wskrzesiłeś… – hymn Soboty Łazarza

Stichery pochwalne na ton 1 śpiewane pod koniec Jutrzni Soboty Wskrzeszenia Łazarza doskonale ukazują treść wydarzeniową i teologiczną tego dnia.

43_Invierea_lui_Lazar.jpg

W zasadzie komentarz jest tutaj zbędny, jak się przyjrzy tym tekstom 😉 które prezentuję poniżej.  Czytaj dalej „Zmarłego Łazarza po czterech dniach wskrzesiłeś… – hymn Soboty Łazarza”

Reklamy

Prawdziwa palemka (felieton)

Ostatnio w polskich prawosławnych internetach rozgorzała dyskusja na temat, jakie palemki są prawdziwe oraz dostojne skropienia wodą święconą i dostąpienia błogosławieństwa.

29354502_10160105091830433_3686807219642786420_o.jpg

Po pierwsze, jaka jest symbolika owych palemek? 
1. Jezus Chrystus był witany w Jerozolimie jako Mesjasz i Król. Te dwie funkcje są ze sobą połączone: rdzeń m-s-ḥ w językach semickich oznacza „namaszczonego”, zaś król jest również namaszczany – dosłownie i w przenośni. Stąd też zachowanie mieszkańców i licznych pielgrzymów przybyłych na święta Paschalne w Jerozolimie było godne królewskiego wjazdu: ścielenie płaszczy na drodze i tytułowych palm. Do całego obrazka nie pasował tylko rodzaj zwierzęcia – osiołek miast dostojnego rumaka lub wielbłąda – ale to inna historia. Czytaj dalej „Prawdziwa palemka (felieton)”

Wziąwszy krzyż poszłaś za Chrystusem… – troparion Niedzieli św. Marii Egipskiej

Ostatnia niedziela Wielkiego Postu przedstawia nam życiową drogę świętej Marii Egipskiej (więcej o tym dniu tutaj).

510155220_10152924998472814_736620533_n.jpg

To ostatni dany nam przykład w naszej wędrówce do Jerozolimy, bo pokazuje, że choć może upłynąć wiele czasu, na pokajanie nigdy nie jest za późno. Poza tym, święta Maria jest związana ze wszystkimi poprzednimi niedzielami:  Czytaj dalej „Wziąwszy krzyż poszłaś za Chrystusem… – troparion Niedzieli św. Marii Egipskiej”

Syn Boży staje się Synem Dziewicy… – troparion Zwiastowania Bogurodzicy

Święto Zwiastowania Bogurodzicy wypada 25 marca, czyli równo dziewięć miesięcy przed świętem Narodzenia Chrystusa.

DSC2879_eds.jpg

O samym święcie więcej można poczytać tutaj – zwłaszcza jego nieprostych niuansach i wariantach liturgicznych – natomiast tutaj podaję jeden z głównych hymnów tego prazdnika, czyli troparion. Po polsku brzmi on tak:  Czytaj dalej „Syn Boży staje się Synem Dziewicy… – troparion Zwiastowania Bogurodzicy”

Na wysokości wstrzemięźliwości… – kontakion Niedzieli św. Jana Klimaka

Czwarta niedziela Wielkiego Postu poświęcona jest świętemu Janowi Klimakowi, o czym można poczytać tutaj.

4clim.jpg

Prawdę mówiąc, miałam problem z doborem hymnu na dzisiaj – kilka zamieściłam w zeszłorocznym, linkowanym wpisie. Natomiast poszczególne tradycje często stosują różne tropariony i kontakiony do tego świętego. Ostatecznie padło na to drugie. Bardzo krótki hymn, ale jak się w niego wgłębić  Czytaj dalej „Na wysokości wstrzemięźliwości… – kontakion Niedzieli św. Jana Klimaka”

By Wielki Czwartek był prawdziwie wielkim (felieton)

WSTĘPNIE
Święty i Wielki Czwartek, jak każdy inny dzień Świętego i Wielkiego Tygodnia, powinien być jednym z najważniejszych dni dla każdego prawosławnego chrześcijanina – to kontekst indywidualny – ale i dla całej parafii – to kontekst wspólnotowy. Oczywiście, Wielki Czwartek zaczyna jednak Triduum Paschalne, dlatego też przewyższa trzy wcześniejsze dni Wielkiego Tygodnia. Ba, Ojcowie Cerkwi przez kilka pierwszych wieków zaliczali Wielki Czwartek do grona 12 największych świąt, choć Wielki Tydzień ma swoją odrębną, szczytową rangę. W tradycji koptyjskiej po dziś dzień Wielki Czwartek należy do grona 14 największych świąt. To pokazuje, jak ważny jest ten dzień.

16464652874_e3a52448f7_b.jpg

W Triodzie Postnej mamy zapisane wszystko odnośnie tego dnia; lektura hymnów i komentarzy odnośnie spraw liturgicznych pozwala zauważyć, iż w wielu parafiach – mam wrażenie, zwłaszcza w Polsce – w praktyce mijamy się z tymi zapisami, i to mocno. Tu nie chodzi o to, by wypełnić wszystko co do joty, bo prawosławne księgi liturgiczne są dedykowane w pierwszej kolejności wspólnotom monastycznym, i wypełnienie tego dokładnie (czyli np. śpiewanie – a nie czytanie! – wszystkich sticher – bez pominięć!, i powtarzanie ich podaną liczbę razy) spowodowałoby to, że prawosławny wierny nie miałby innego wyboru, jak tylko ulokować się w najbliższej cerkwi z karimatą i śpiworem na okres Wielkiego Tygodnia. Ale chodzi o to, by zachować Ducha, i razem z Chrystusem przechodzić drogę Wielkiego Tygodnia.

Czego zatem nam brakuje w kwestii Wielkiego Czwartku, skoro wszystko mamy zapisane? 

Czytaj dalej „By Wielki Czwartek był prawdziwie wielkim (felieton)”

Ṣalīb to znaczy Krzyż

Tekst ten pierwotnie ukazał się rok temu na cerkiew.pl w tym miejscu.

Krzyż po aramejsku – a więc rodzimym języku Chrystusa – oraz po arabsku – czyli języku bardzo bliskim aramejskiemu – to Ṣalīb. Aramejski i arabski są językami semickimi, w których podstawą są tzw. rdzenie znaczeniowe – z nich tworzy się wszelkie rzeczowniki, przymiotniki i czasowniki według tematów mających dane zastosowanie.

_5219321907960577709_o.jpg
Rdzeń ṣ-l-b ma dwa podstawowe znaczenia: „krzyżowanie się” (tj. nachodzenie na siebie pod kątem w miarę prostym) oraz „utwierdzenie”, „trwałość”, „twardość”. Pragnę skupić się na tym drugim znaczeniu, bo go w językach słowiańskich nie ma.

Krzyż to utwierdzenie, przede wszystkim w nadziei, miłości i wierze. Nadziei – że choć po ludzku może być bardzo trudno, możemy być w oczach świata wyśmiani, a nawet umrzeć, to jednak Krzyż daje nadzieję na Zmartwychwstanie. Miłości – bo przecież jak bardzo Bóg musi kochać ludzi, skoro Sam się ofiarował  Czytaj dalej „Ṣalīb to znaczy Krzyż”