Król Niebieski narodzony na ziemi… – stichera wielkiego powieczerza Bożego Narodzenia

Istnieje wiele pięknych prawosławnych hymnów z różnych rytów na święto Narodzenia Jezusa Chrystusa. Nic dziwnego, skoro święto to, wraz z Epifanią (Objawieniem Pańskim) tworzy Zimową Paschę czy też – Małą Paschę. Bo z grona świąt 12 największych one się wyróżniają w swym znaczeniu i obchodach, w 40dniowym poście poprzedzającym, w ostatnim tygodniu który nieco przypomina ten Wielki. Większy jest tylko czas od Soboty Wskrzeszenia Łazarza i Niedzieli Palmowej, prowadzący przez Wielki Tydzień do Paschy – Zmartwychwstania Chrystusa. W tradycji bizantyjskiej – ale i innych wschodnich – zapewne najbardziej znane są troparion i kontakion tego święta, w pewnym stopniu też kanon. Pragnę tu jednak przedstawić prostą sticherę na litiji – błogosławieństwie chleba, winy i oliwy przy modlitwach za cały świat – na wielkim powieczerzu, czyli ostatnim nabożeństwie Wigilii Bożego Narodzenia, gdzie duch postu i ukrycia Boga miesza się ze świętem i objawieniem, a które to nabożeństwo poprzedza bardzo już uroczystą jutrznię. O cyklu Bożonarodzeniowych nabożeństw więcej w tym miejscu.

26169441_1948221788551346_5934232903599000586_n.jpg

Autorem tekstu jest wielki arabski święty, jeden z Ojców Cerkwi – Jan Damasceński. Stichera, będąca właściwie doksastikonem (czyli po Chwała Ojcu…) jest na wolną wersję tonu piątego, nieco przypomina w niektórych wariantach śpiewu bizantyjskiego doksastikon Paschy. Jego treść na pierwszy rzut oka nie ma głębokiej teologii, odwołań do Starego Testamentu – bardziej opisuje konkretne wydarzenie, a mianowicie pokłon Mędrców ze Wschodu złożonych Nowonarodzonemu Bogu. Ale jednak! Magowie perscy – zupełni poganie – składający hołd Jedynemu Bogu, Bogu semickiemu?… Którzy w Dziecięciu rozpoznają króla – równego sobie, a nawet więcej, bo Stwórcę. Którzy sami stają się prorokami, jak wybrani Hebrajczycy ze Starego Testamentu, bo wiozą dary wybrane, zapowiadające – każdy konkretną rzecz. A przede wszystkim frazy dotyczącego samego Chrystusa: Król Niebieski, istniejący od zawsze, rodzi się na ziemi. Dziecko, Które było przed wiekami – czyli znowuż, zawsze.

Tekst polski:
Magowie, perscy królowie,
rozpoznali jasno
na ziemi narodzonego Króla Niebieskiego,
przez światłą gwiazdę będąc prowadzeni
dotarli do Betlejem,
dary wioząc wybrane:
złoto, kadzidło i mirrę.
Upadłszy na twarze pokłonili się,
widzieli bowiem w grocie
leżące Dzieciątko Odwieczne.

Tekst cerkiewno-słowiański:
Волсви, персидстии царие,
познавше яве
на земли рождшагося Царя Небеснаго,
от светлыя звезды водими,
достигоша в Вифлеем,
дары носяще избранныя,
злато, и ливан, и смирну,
и, падше, поклонишася:
видеша бо в вертепе
Младенца лежаща безлетнаго.

Nagrania:

Cerkiewnosłowiański – aranżacja polifoniczna znamiennego raspiewu (Feoktistov)

Cerkiewnosłowiański – śpiew bułgarski

Cerkiewnosłowiański – rosyjski męski chór

Cerkiewnosłowiański – śpiew karlovački audio mp3

Cerkiewnosłowiański – śpiew bizantyjski mieszanego chóru młodzieżowego audio mp3

Cerkiewnosłowiański – śpiew bizantyjski polskich mniszek z Turkowic audio mp3 (dalej są inne utwory)

Cerkiewnosłowiański – śpiew serbski

Cerkiewnosłowiański – śpiew staroobrzędowców

Arabski – chór mieszany

Arabski – śpiew kantora

Rumuński – aranżacja Constantinescu

Rumuński – śpiew bizantyjski

Grecki – śpiew bizantyjski (chór Likurgu Angelopulu, z ich albumu, będącego jak dla mnie jednym z najlepszych oddających ducha Bożego Narodzenia)

Grecki – polifonia audio mp3

Grecki – inna polifoniczna aranżacja audio mp3

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s