Ikona św. Grzegorza Palamasa

Z okazji drugiej niedzieli wielkopostnej, o której więcej w tym tekście, krótki wpis o ikonie jej patrona.

2214041569_23f88fc24e_b

Na początku należy zaznaczyć kilka spraw odnośnie ikon przedstawiających same osoby, a nie zdarzenia:
1. Święty czy święta zawsze jest przedstawiony „twarzą w twarz”, a nie z profilu, gdyż w ikonografii osoby zaprezentowane z profilu są złe albo co najwyżej neutralne. Oczy wyrażają dużo, święty nie może patrzeć gdzieś na boki.
2. Twarz świętego, rozmieszczenie oczu czy nosa mają określone proporcje; choć można spokojnie rozróżnić mężczyznę i kobietę na ikonie, to jednak święci zatracają część cech charakterystycznych dla swojej płci (np. szerokość ramion u mężczyzn, jasny zarys piersi u kobiet). Ma to na celu przedstawić ciało niebiańskie, człowieka przebóstwionego oraz przyciągać do Boga, a nie do atrakcyjności cielesnej danego świętego. Usta są zawsze zamknięte – to milczenie w Bożej obecności. Podsumowując ten punkt: ikona ma poruszać nie tyle emocje, co duszę (beznamiętność).
3. By rozróżnić świętych mimo tych wspólnych proporcji i „wymiarów”, podpisuje się ikonę, a także – i przede wszystkim – umieszcza charakterystyczne cechy danej postaci.

Tak więc, święty Grzegorz Palamas jest przedstawiony jako biskup rytu bizantyjskiego, co widać w jego szatach: omoforion (tak jak na Zachodzie paliusz) oraz szata bogato zdobiona w krzyże; już w rubrykach Liturgii św. Jakuba czytamy, że główny celebrans, a zwłaszcza hierarcha, powinien mieć szatę z dużą ilością krzyży na niej.

Widzimy również, że św. Grzegorz jest mnichem: brak włosów na środku głowy to nie naturalna łysina, lecz pozostałość po postrzyżynach mniszych; w niektórych wariantach tego elementu brakuje. Jednak zawsze pozostaje długa broda, również jako cecha stanu mniszego.

Biskup Grzegorz, jako arcypasterz, błogosławi w charakterystyczny sposób. Trzyma też Ewangelię jako źródło swego nauczania o hezychazmie: udziale w Boskich Energiach, które się ujawniły w trakcie Przemienienia Pańskiego, opisanego właśnie w Ewangelii.

Jeśli tylko parafia ma ikonę św. Grzegorza, jest ona wystawiana w drugą niedzielę Wielkiego Postu. Święty ten również często jest obecny na freskach świątyni.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s