Ikona uzdrowienia paralityka z Betesdy

Ikony przedstawiające treść Ewangelii czwartej niedzieli paschalnej, o której więcej tutaj, różnią się między sobą w różnych szczegółach.

7.1.Rasslablennyii--768x542

Oczywiście, na pierwszym planie są Chrystus i paralityk. Zbawiciel niemalże zawsze ma wyciągniętą prawą dłoń: Prawica Pańska czyniąca cuda i błogosławiąca. W lewej dłoni trzyma zwój – spełnienie proroctw Mesjasza przynoszącego uzdrowienie dusz i ciał oczekujących tego od dawna, w tym przypadku człowieka unieruchomionego od 38 lat. Okazyjnie Jezus wyciąga dwie dłonie, w geście pomocy temu człowiekowi.

Sam paralityk zazwyczaj jest przedstawiany w momencie, gdy staje na nogi i dźwiga własne łóżko, na którym leżał przez prawie cztery dekady. Tym samym wypełnia cudotwórcze słowa Wcielonego Słowa: Wstań, weź swoje łoże i chodź! (J 5, 8). Rzadko widzimy go jeszcze w momencie, gdy leży na owym łóżku, a Chrystus do niego podchodzi. Bywa też, iż na ikonie przedstawione są obydwie sceny, „przed” i „po” cudzie.

istselenierzslabliennagovpech

Drugim elementem charakterystycznym i istotnym, choć będącym nieco w tle, jest Sadzawka Owcza, w której raz na jakiś czas, dzięki anielskiemu poruszeniu wody, jeden chory, który pierwszy wszedł lub został wepchnięty do basenu, doznawał uzdrowienia. To z tej sadzawki słynęła Betesda, i to w nadziei na takie zdarzenie ów paralityk leżał tu tyle czasu. Owa sadzawka ma na ikonach różne kształty: prostokąta, okręgu, krzyża (nawiązanie do późniejszych chrzcielnic), basenu schowanego za ścianą i filarami, pięciu naczyń z wodą. I tu dochodzimy do liczby pięć: Na prawie wszystkich ikona uzdrowienia paralityka z Betesdy widzimy pięć krużganków, które przybierają różne formy, a o których mówi Ewangelia.

Niekiedy w sadzawce lub obok widzimy anioła zstępującego i poruszającego wodę.

3ethw5he.jpg

Czasem wokół sadzawki lub przy niej widzimy leżących kilku chorych czekających na Boskie poruszenie wody. Symbolizują oni większą liczbę, tak samo jak osoby witające Chrystusa na ikonie wjeździe do Jerozolimy – w obydwu przypadkach Ewangelie mówią o „mnóstwie” ludzi, lecz ikonografia nie musi przedstawiać wszystkiego dosłownie, bo ważne są sens, przesłanie. Bywa, że Chrystusowi towarzyszy kilku lub więcej apostołów.

иконаbfdb.jpg
Na koniec, o co chodzi z tą wodą, sadzawką oraz tym, że niekiedy przypomina ona chrzcielnice? Jak wiemy, w Wielką Sobotę lub na samą Paschę, w przezszłości, ale często i teraz, przyjmuje się ludzi poprzez chrzest i/lub miropomazanie (bierzmowanie) do Cerkwi Chrystusowej. To się wiąże oczywiście z trzykrotnym zanurzeniem w wodzie. Woda to też symbol życia, a to przecież Nowe Życie Chrystus daje nam wszystkim na Paschę dzięki Swemu Zmartwychwstaniu. Woda kojarzy się też z orzeźwieniem, a to z kolei jeden z wielu przymiotów Świętego Ducha, którego Chrystus obiecał i w Wielki Czwartek i w Dniu Swego Zmartwychwstania, i dniu Wniebowstąpienia, i przecież przez cały okres Świętych Pięćdziesięciu Dni do tego się przygotowujemy, i dlatego też dzień Pięćdziesiątnicy to również jeden z tradycyjnych momentów przyjmowania do Cerkwi. Więc o wodzie była mowa w Piątek Paschalna (ikona „Życiodajne Źródło”); mamy ten motyw teraz, w czwartą niedzielę Paschy; będzie on w najbliższą środę (Przepołowienie Pięćdziesiątnicy); i pojawi się on w następną niedzielę – o Samarytance, i jeszcze kolejną – o Ślepcu.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s