Ikona uzdrowienia niewidomego od urodzenia

Ikona szóstej niedzieli Paschy, tzw. „o Ślepcu” – więcej w tym miejscu – jest jednoznaczna i nie występują jakieś znaczące różnice pomiędzy jej poszczególnymi wersjami, niezależnie od miejsca i czasu jej powstania.

3 - icon of the healing of the blind man.jpg

Centrum ikony stanowią Chrystus i tytułowy niewidomy od urodzenia. Jezus ukazany jest jako Pan, Władca, co widać po symbolice przedstawienia obydwu rąk, a jednocześnie Miłujący Człowieka, co zauważamy w pochylonej sylwetce nad cierpiącą osobą. Jak w przypadku dokonywania innych cudów, wznosi Prawicę Pańską, by się objawiły sprawy Boże (J 9, 3) – widzimy, że dotyka On palce oczodołów ślepego: splunął na ziemię, uczynił błoto ze śliny i nałożył je na oczy niewidomego (J 9, 6). Również jak zwykle, w lewej ręce Zbawiciel trzyma zwój, potwierdzający Jego posłannictwo, o którym mówi przy tym cudzie: Potrzeba nam pełnić dzieła Tego, który Mnie posłał, dopóki jest dzień. (J 9, 4); Przyszedłem na ten świat, aby przeprowadzić sąd, aby ci, którzy nie widzą, przejrzeli, a ci, którzy widzą stali się niewidomymi (J 9, 39).

Niewidomy na ikonie przedstawiony jest w dwóch różnych momentach, które składają się na całość cudu: z Chrystusem, gdy Ten nakłada Mu błoto na oczy oraz gdy z Jego polecenia obmywa się w sadzawce Siloam. W tym pierwszym momencie ma jeszcze zamknięte oczy, ręce wyciągnięte w geście błagania i przyjęcia pomocy. Przez ramię ma przerzuconą torbę, ponieważ z racji swej niepełnosprawności, w owych czasach nie mógł podjąć się żadnej pracy – mógł tylko żebrać, zatem jest ona przeznaczona na zbiórkę pieniędzy wrzucanych przez przechodniów. Oparty o laskę, bez której nie mógłby się poruszać, nie potykając się co chwila o coś, co wskazuje na jego konkretną chorobę. Gdy obmywa się w sadzawce, człowiek ten ma już otwarte oczy, nie ma laski ani torby – przedmiotów, które były mu pomocne, a jednocześnie wyznacznikiem hańby społecznej, podejrzenia „urodzenia w grzechach”. Teraz jednak już mu nie są potrzebne, jest wolny, i w tej wolności wyznaje, że Jezus jest od Boga i zarazem człowiekiem (zob. J 9, 33 i 38).

Sadzawka Siloam, tak jak w przypadku ikon poprzednich świąt Okresu Paschalnego, posiada formę mniej lub bardziej przypominającą krzyż, przez co całość wskazuje ewidentnie na chrzcielnicę. Czyli, znowu: wody chrzcielne, które pozwalają uczestniczyć w śmierci i Zmartwychwstaniu Chrystusa, czyli prawdziwej Passze; które pozwalają widzieć świat oczyma na powrót w Światłości Bożej, a nie w pozornym widzeniu, które jest de facto ślepotą wskutek grzechu Prarodziców. Nie rodzimy się w popełnionym czy dziedziczonym grzechu – nie ma czegoś takiego, jak „grzech pierworodny” – ale nosimy jego skutki, sam Chrystus mówi przy tym cudzie: Ani on nie zgrzeszył, ani rodzice jego (J 9, 3). Niejednokrotnie w historii po chrzcie czy też w jego okolicach ludzie niewidomi nie tylko duchowo, ale i fizycznie odzyskiwali wzrok, począwszy od apostoła Pawła, a wspominając podanie, że nasz polski władca Mieszko był niewidomy od siódmego roku życia, i przy chrzcie wrócił mu wzrok. Dlatego ta scena zawarta na ikonie jest obrazem chrztu.

Za Chrystusem podążają uczniowie, którzy zadają pytanie Chrystusowi: Kto zgrzeszył, że się urodził niewidomym – on czy jego rodzice? (J 9, 2). Odpowiedź już poznaliśmy. W tle widzimy skały okalające Jerozolimę, a także budynek czy budynki symbolizujące to miasto, gdyż sadzawka Siloam znajdowała się w Świętym Mieście i była tam jedynym źródłem wody. Cerkiew to Nowy Syjon, Nowa Jerozolima, o czym śpiewamy choćby w zadostojniku Paschy, który po raz ostatni niedzielnie rozbrzmiewa właśnie w tę o Ślepcu. I Cerkiew jest jedynym pełnym źródłem Wody Życia oraz miejscem, gdzie poprzez chrzest i udział w innych Tajemnicach (tj. Sakramentach) możemy mieć udział w Passze Chrystusowej i podążać do Zbawienia w jasności, a nie zgubnej ciemności i ślepocie.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s