Ikona Opieki Bogurodzicy

Istnieją różne wersje ikony opieki Bogurodzicy. Jednakże na każdej z nich widnieje Matka Boża z rozpostartymi ramionami w geście opieki, trzymając omoforion – kawałek materiału symbolizujący roztaczanie owej ochrony i troski nad nami, miłującymi Jej Syna. W cerkiewnosłowiańskim „pokrow” oznacza zarówno opiekę, jak i przykrywającą szatę. Stąd też istnieje prosta pieśń paraliturgiczna: Radujsja, Radosti nasza, pokryj nas od wsiakago zla czestnym Twoim omoforom („Raduj się, Radości nasza – uchowaj nas od wszelkiego zła poprzez Twój czcigodny omoforion”).

p1auhkg5h2beivep18ti1vcroa19.png

Zatem, pierwszy wariant ikony Opieki Bogurodzicy to właśnie ten najprostszy, gdzie widzimy Matkę Bożą do połowy pasa lub całą z owym omoforionem. Niekiedy w tle może być cerkiew czy jakaś ziemia czy coś innego.

Drugi wariant to ikona wydarzeń z X wieku, kiedy Bogurodzica ochroniła Konstantynopol, a św. Andrzej szalony (cs. jurodiwyj) ujrzał Najświętszą Marię w otoczeniu świętych roztaczających Swój płaszcz nad miastem. To właśnie dzięki temu 1 października obchodzimy święto Opieki Bogurodzicy, o czym więcej w tym artykule. Na środku widzimy całą sylwetkę Bogurodzicy w geście opisanym w pierwszym akapicie. Po jej bokach stoją aniołowie z rypidami – liturgicznymi wachlarzami przedstawiającymi cherubiny; owe utensylium liturgiczne ma za zadanie chronić Święte Dary, ale też np. ikony, dodawać uroczystego charakteru, przypominać o Siłach Bezcielesnych, które razem z nami wielbią Boga w czasie modlitw. Tutaj jest to zatem przypomnienie ich obecności w Cerkwi i troski, ale też i przypomnienie, że Najświętsza Maria przez noszenie w Swym łonie Jezusa Chrystusa stała się Naczyniem Boskości, niczym Kielich Eucharystyczny czy Tabernakulum (cs. Darochranitelnica), które są chronione przez rypidy.

HOLY_PROTECTION_2__10385.1376699311.1000.1200_1800x1800.jpeg

Na dole, na podwyższeniu, stoi mężczyzna ubrany w szaty diakońskie, z rolką papieru przedstawiającą kontakion Narodzenia Bogurodzicy, czyli pierwszego święta z grona 12 największych w roku liturgicznym. Owym mężczyzną jest wielki syryjski święty, wspaniały hymnograf: Roman Melodos. Dlaczego on? Jego pamięć też jest obchodzona 1 października, poza tym to on napisał najstarszy, pierwotny – i w niektórych tradycjach, jedyny używany do tej pory – akatyst. I ten akatyst poświęcony jest właśnie Bogurodzicy. Ponadto to wybitny twórca kontakionów, i to tak znanych jak ten Bożonarodzeniowy (Dzisiaj Dziewica… skądinąd kontakion święta Opieki jest jego podobnem – tzn. ma take same melodię, rytm i układ słów), i tych opiewających Matkę Bożą.

Po prawej stronie widzimy św. Andrzeja Szalonego – jest nagi, z burzą włosów na głowie i brodzie, ma tylko zarzucony płaszcz – oraz jego ucznia, św. Epifaniusza – jest młodszy, i całe jego ciało okrywa szata.

U góry, na obłokach, są różni święci, którzy się objawili w tamtym momencie św. Andrzejowi – możemy rozpoznać wśród nich m. in. św. Jana Chrzciciela.

W tle widnieje cerkiew w konstantynopolitańskiej dzielnicy Blacherny w pobliżu bram miasta otoczonych wówczas przez wrogie siły; w tamtejszej cerkwi przechowywano wiele relikwii, w tym tych związanych z Bogurodzicą, jak jej szata czy fragment pasa.

Parę wieków później pojawiła się tendencja, by przedstawiać Opiekę Bogurodzicy nad konkretnymi wsiami czy miastami, zwłaszcza w tradycji ukraińskiej, co przejęli też prawosławni Amerykanie.

iconug,mukgtv.gif

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s