Świętego pierwszego męczennika Stefana/Szczepana – trzeci dzień świąt Bożego Narodzenia (27 grudnia)

Trzeciego dnia świąt Bożego Narodzenia, czyli 27 grudnia, Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć pierwszego męczennika: archidiakona Szczepana, znanego też jako Stefan – kwestia po prostu transkrypcji imienia, osoba jest ta sama. Pierwotnie jego dzień był obchodzony 26 grudnia, czyli Drugiego Dnia Świąt, co zachował Kościół rzymskokatolicki – ryt bizantyjski musiał przenieść jego obchody na kolejny dzień z racji święta soboru Najświętszej Bogurodzicy, o czym więcej tutaj.

ChomikImagebdzsbzsr.jpg

Święty Szczepan był pierwszym z siedmiu diakonów ustanowionych, by pomagać przy pracy społecznej w kształtującej się wówczas Cerkwi. Znany z gorącej wiary i charyzmy, stanowił poważne zagrożenie zarówno dla hellenizujących Żydów, jak i dla bardziej konserwatywnych uczonych w Piśmie, od których wierni zaczęli odchodzić, rozpoznając w Jezusie zapowiadanego Mesjasza. W trakcie przesłuchania dobitnie ukazał drogę Izraela do zabójstwa Chrystusa, aż ujrzał w wizji samego Jezusa po prawicy Ojca, co tak rozjuszyło żydowskich przywódców, że ukamieniowali Szczepana. Ten, konając, wypowiedział słynny słowa, podobnego do tych jego Mistrza na Krzyżu: Panie, nie poczytaj im tego grzechu!

To wezwanie zawarte jest w troparionie św. Stefanowi, śpiewanemu na ton 4:

Dobry bój stoczyłeś, pierwszy męczenniku Chrystusa i apostole,
i napiętnowałeś bezbożność katów,
kamienowany bowiem rękoma grzeszników,
otrzymałeś koronę z ręki Najwyższego
i, wzywając Boga, wołałeś:
Panie, nie poczytaj im tego grzechu!

Nagranie tego troparionu w cerkiewnosłowiańskim, śpiew z Polski:

Śpiew bułgarski tego troparionu:

Śpiew arabski tego troparionu:

Tego dnia na Boskiej Liturgii szaty liturgiczne są albo białe, albo czerwone. Apostoł to fragment Dziejów opisujący męczeństwo św. Szczepana: Dz 6, 8-15; 7, 1-5, 47-60. Z kolei Ewangelia to Mt 21, 33-42, czyli przypowieść o przewrotnych rolnikach; nawiązuje ona do stwierdzenia św. Szczepana pod koniec jego mowy: Któregoż z proroków nie prześladowali wasi ojcowie? Pozabijali nawet tych, którzy przepowiadali przyjście Sprawiedliwego. A wyście zdradzili Go teraz i zamordowali. Wy, którzy otrzymaliście Prawo za pośrednictwem aniołów, lecz nie przestrzegaliście go. (Dz 8,52-53).

ChomikImagegrsa.jpg

Kontakion św. Szczepana, na ton 3, nawiązuje do trwającego okresu Bożonarodzeniowego, a także faktu, iż to święto jest związane z Narodzeniem Chrystusa, i pierwotnie było obchodzone na jego drugi dzień:

Wczoraj przyszedł do nas w ciele Władca,
a dzisiaj sługa odszedł z ciała,
wczoraj Król narodził się w ciele,
a dzisiaj sługa zostaje ukamienowany z Jego powodu,
pierwszy męczennik, boski Stefan.

Śpiew tego kontakionu w języku cerkiewnosłowiańskim, serbskie wykonanie:

Prawosławni, jeśli tylko mogą, także Trzeciego Dnia Świąt Bożego Narodzenia – podobnie, jak w Trzeci Dzień Świąt Paschy, czyli Paschalny Wtorek – nie pracują, lecz kolędują i siedzą przy świątecznym stole z rodziną i znajomymi.

Rumuńska kolęda o ichniejszym św. Stefanie

Wśród Serbów niektóre rodziny mają Stevanjdan (dzień św. Stefana) jako Slavę, czyli święto patronalne dziedziczone od chrztu pierwszego przodka; jest to również Slava Serbskiej Republiki w Bośni.

Serbska prawosławna ludowa pieśń ku czci św. męczennika Stefana – nagranie audio mp3

Libańska prawosławna paraliturgiczna pieśń ku czci św. Stefana:

Koptyjski prawosławny hymn ku czci św. Szczepana:

O obchodach dnia św. archidiakona Stefana w Cerkwi ormiańskiej można przeczytać w tym miejscu.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s