Ikona Obrzezania Pańskiego

Pierwszego stycznia Cerkiew prawosławna obchodzi święto Obrzezania Pańskiego oraz św. Bazylego Wielkiego, o czym więcej w tym tekście. Dzień ten ma oczywiście swoją ikonę.

Обрезание_Христа.jpeg.jpeg

Tło ikon stanowią zabudowania, w tym pewien element z kopulastym sklepieniem, w którym zazwyczaj znajduje się zasłona – oznacza to, iż wydarzenie ma miejsce w świątyni.

Dalej widzimy nakryty stół-ołtarz. To na nim się ma dokonać tytułowe obrzezanie Jezusa Chrystusa na ósmy dzień od Jego narodzin, i nadanie Mu imienia. Tutaj jednak wymowa jest szczególna, gdyż wskazuje na kenozę Syna Bożego, czyli Jego skrajne, dobrowolne uniżenie: oddaje się jako bezbronny noworodek w ręce ludzi; Sam ustanowił przed wiekami ten rytuał, i Jemu Samemu nie jest potrzebny, ale tak ukazuje, że stał się w pełni człowiekiem, i Jego ciało jest prawdziwe i ludzkie; to drobne przelanie krwi to zapowiedź Jego paschalnej ofiary na Krzyżu. Tę krew i zapowiedź ofiary symbolizuje kolor czerwony nakrycia.

Samego Chrystusa widzimy jako Małe Dzieciątko złożone na owym stole lub przekazywane przez Maryję kapłanom, którzy mają dokonać obrzezania. Kapłan lub kapłani mają charakterystyczne, dosyć wysokie nakrycia głowy, a jeden z nich trzyma nóż, którym ma odciąć napletek Jezusowi (prawdę mówiąc, to jedna z nielicznych dosyć brutalnych scen w prawosławnej ikonografii). Niekiedy jeden z nich trzyma księgę jako znak Prawa=Zakonu, które przewiduje m. in. obrzezanie na znak przymierza z Bogiem i wierności Mu przez kolejne pokolenia.

11210.jpg

W pobliżu Jezusa znajdują się Józef (nie ma nakrycia głowy) i Bogurodzica, którą poznajemy po trzech gwiazdach na jej czerwonej szacie – na ramionach i na głowie – które oznaczają, że zachowała ona dziewictwo przed zrodzeniem Chrystusa, w jego trakcie, jak i po nim.

Często na dole lub ewentualnie na górze ikony umieszczany jest św. Bazyli Wielki, którego święto także wypada tego dnia. Otoczony jest on ramką, by zaznaczyć, iż nie brał on udziału w wydarzeniu obrzezania; jest też podpisany, i bez trudu rozpoznamy go po szatach biskupich, m. in. felonie w krzyżyki oraz omoforionie narzuconym na ramiona, a także długiej brodzie i trzymanej w ręku Ewangelii.

circumcision-of-christ_basil-the-great-1.jpg

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s