Święto Zwiastowania Bogurodzicy – treść

Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny obchodzone 25 marca (o celebracjach liturgicznych więcej w tym tekście) to zwiastowanie Dobrej Nowiny przez archanioła Gabriela pewnej młodziutkiej dziewczynie z Nazaretu, że ma się stać Matką Boga. I owa dziewczyna, o imieniu Maryja, akceptuje tę przedziwną wiadomość i Wolę Bożą.

17424941_1345389035519210_127580775871736039_n

W językach semickich, niektórych słowiańskich czy po grecku „Dobra Nowina” to jedno słowo, odpowiednio: Biszara (po arabsku), Blagoweszczenije (cerkiewnosłowiański), Blagovesti (serbski), Ewangelion (grecki). Jest ono gdzieniegdzie używane też potocznie, nawet jak czasownik: po arabsku można stwierdzić przez czasownik baszszartani „dałeś mi dobrą nowinę, uradowałeś mnie tą wiadomością”. Zatem, owe Zwiastowanie to klucz Ewangelii, co po grecku znaczy, jak napisano wyżej: Dobra Nowina.

I jest tak mimo tego, że tylko jeden ewangelista opisał tę scenę (Łk 1, 26-38), jednak ta prawda jest wyrażana i przeżywana we wszystkich Ewangeliach nieustannie – stąd przecież ich nazwa. Również prolog Ewangelii św. Jana o tym mówi w sposób dobitny: A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy. (J 1, 14). Ta tajemnica jest wyrażana także w żywej tradycji Cerkwi, czyli Predaniu, czego wyrazem jest choćby Wyznanie wiary, odmawiane na każdej Boskiej Liturgii przez wszystkich wiernych: On to dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba. I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem.

Dlaczego Zwiastowanie jest tym ewangelicznym kluczem, tak przeżywanym w Cerkwi w jej czytaniach, Wyznaniu wiary, a także hymnach? Otóż, święto Zwiastowania to po prostu święto Wcielenia Boga i stania się człowiekiem przez drugą Hipostazę Świętej Trójcy, czyli Syna Bożego. Jak to mówię Święci Ojcowie: Bóg stał się człowiekiem, i natura Boska zjednoczyła się z naturą ludzką. Bóg stał się człowiekiem po to, byśmy my mogli stać się bogami.

Zatem, Jezus Chrystus jest w pełni Bogiem, ale i stał się pełnym Człowiekiem, w jednej osobie – mając przy tym dwie natury. To arcyważny moment Ekonomii Zbawienia czy też Historii Zbawienia, do którego ludzkość była ciągle przygotowywana, bo bez Wcielenia nie byłaby możliwa Pascha Krzyżowa Chrystusa, święte misteria (sakramenty) i budowa Cerkwi, która jest przecież Ciałem Chrystusa. Stąd też bywa stwierdzenie, że w święcie Zwiastowania zawierają się inne święta, niczym w pierwszym dniu stworzenia – gdy Bóg stworzył niebo i ziemię – zawierają się pozostałe dni stworzenia.

Cerkiew wierzy, że Boże Wcielenie nastąpiło w momencie, gdy na słowa archanioła Gabriela mówiące o Nim: Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus. Będzie On wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego (…) Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni Cię. Dlatego też Święte, które się narodzi, będzie nazwane Synem Bożym. Maryja odpowiedziała: Oto Ja służebnica Pańska, niech Mi się stanie według twego słowa! W ten sposób Maryja staje się Bogurodzicą. I dlatego jest tak czczona w Cerkwi, wierni tak pragną relacji z Nią: mając wybór, wybrała Wolę Bożą, nie tak jak Ewa i to mimo, że narodziła się na długo po upadku Prarodziców, który skaził ludzką naturę i cały wszechświat; Ona sama stała się Naczyniem Boskości, zapowiadanym w Starym Testamencie choćby przez Krzak Niespalający się (Gorejący). Między innymi dlatego Kościół prawosławny odrzuca katolicki dogmat o Niepokalanym Poczęciu Maryi, czyli o tym, że Maryja została poczęta bez grzechu pierworodnego, bo tak by umniejszono wybór Maryi, a tym samym jej cześć. Choć, powody są i inne, co wyjdzie poniżej.

Tutaj też należy zaznaczyć, iż w pojęciu prawosławnym nie ma grzechu pierworodnego, lecz grzech czy też upadek Prarodziców: dziedziczymy nie grzech czy też winę, lecz skutki pierwszego grzechu, do których się zalicza zniekształcona natura ludzka, która stała się śmiertelną, co zniekształca w nas obraz Boży i uniemożliwia realizację zadania stawania się podobnym Bogu.

Zatem, Boże Wcielenie jest niezbędne do Zbawienia, bo jak pisze św. Grzegorz Teolog: co nie jest wzięte/przyjęte, to nie może być uzdrowione. Chrystus przez Wcielenie przywraca obraz Boży w człowieku i umożliwia realizację podobieństwa Bogu, co daje nam Cerkiew i jej święte tajemnice (sakramenty) oraz, związane z tym, życie liturgiczne i duchowe, czyli naśladowanie Jezusa Chrystusa – Syna Bożego.

Syn Boży przyjmuje w momencie Zwiastowania naturę ludzką, ale tę sprzed upadku: przecież pierwotnie natura ludzka nie była śmiertelna, nie była grzeszna. Taką się stała na skutek grzechu Prarodziców, tj. Adama i Ewy, ich upadku. Ktoś zapyta, jak to się stało, że Chrystus, przyjął naturę ludzką tę sprzed upadku, skoro przyjął ciało z Maryi, która została poczęta jak każdy inny człowiek, z dwojga ludzi o śmiertelnej naturze? Oczywiście, kluczem jest tutaj zdanie z Ewangelii i z Wyznania wiary: i Ducha Świętego. Nie ma w poczęciu Chrystusa udziału nasienia mężczyzny: jest tylko – a raczej aż – zstąpienie Ducha Świętego na Dziewicę Marię. To daje naturę ludzką pierwotną, czyli tę nieskażoną. I dlatego też dogmat o wiecznym dziewictwie Maryi jest tak ważny i tak podkreślany w ikonografii i hymnografii, w Wyznaniu wiary oraz określeniach typu „nieskalana”, „niepohańbiona” itd.: bo to jej dziewictwo daje możliwość udziału nie mężczyzny, lecz Ducha Świętego, przez co Chrystus przyjmuje pierwotną naturę ludzką.

Dlatego też tylko Jezus Chrystus jest bez grzechu, jak to Cerkiew śpiewa w hymnach, i jest jedynym nieśmiertelnym. Śmierć nie ma nad Nim władzy. Jednak, by zbawić człowieka, nie wystarczy tylko Wcielenie. Albowiem pełną realizację Ekonomii (Planu) Zbawienia, Bożej kenozy (tj. dobrowolne pokorę, uniżenie) widzimy dopiero w tym, że Syn Boży, będąc bezgrzesznym i nieśmiertelnym, dobrowolnie idzie na śmierć krzyżową, bo inaczej nie może umrzeć, a bez śmierci nie może zstąpić do Otchłani i wyciągnąć z niej ludzi, nie może otworzyć bram Raju człowiekowi, zamkniętych na wskutek upadku Prarodziców. Dlatego też Cerkiew w wielkotygodniowych hymnach tak podkreśla ową dobrowolność Męki Pańskiej. Dobrowolność wynikająca z bezgranicznej miłości do człowieka (cs. człowiekulubja). A te wydarzenia, zwieńczone Paschą, czyli Chrystusowym przejściem ze śmierci do Życia, będziemy świętować w Wielkim Tygodniu, do którego się przygotowujemy poprzez Wielki Post. Dlatego też to Opatrzność Boża, że święto Zwiastowania, czyli Bożego Wcielenia, świętujemy właśnie w Wielkim Poście, co się jawi ważnym przygotowaniem do realizacji pełnego celu owego Wcielenia.

Tekst o ikonie Zwiastowania, poszerzający wiadomości o treści tego święta
Artykuł o troparionie święta (razem z nagraniami), również ukazujący jego treść

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s