Troparion Zmartwychwstania tonu 6 (plus nagrania)

W siódmą niedzielę okresu Świętej Pięćdziesiątnicy, czyli Ojców I Soboru Powszechnego, śpiewany jest troparion Zmartwychwstania tonu szóstego.

zheni_mironositsi_freska_kappadokii_11_vek

Ton szósty jest powolny, poważny, z nutą smutku – choć żaden hymn cerkiewny nie może być zupełnie smutny, skoro Chrystus zmartwychwstał i zwyciężył. Dlatego jest tu też wyczuwalna pewna słodycz. Ton szósty jest wykorzystywany przede wszystkim w różnych sticherach, zwłaszcza w sticherach po Ewangelii na jutrzniach niedzielnych i świątecznych. Szczególną sticherą na ton szósty jest hymn Królu Niebieski (cs. Cariu Niebiesnij). Inną wyjątkową sticherą jest jeden z dwóch hymnów rozpoczynających Paschę: Zmartwychwstanie Twoje Chryste Zbawco (cs. Woskresenije Twoje Hriste Spase). Bywa też on stosowany w niektórych kanonach – m. in. za zmarłych – oraz kontakionach. Na ten ton śpiewany jest także hymn zastępujący trisagion na Boskiej Liturgii w święta związane z Krzyżem: Krzyżowi Twemu pokłon oddajemy... (cs. Krestu Twojemu poklanjajemsja). Na ton szósty śpiewane są niektóre hymny Wielkiego Tygodnia, m. in. wielkopiątkowa antyfona Dzisiaj wisi na Drzewie oraz wielkosobotni doksastikon Dzisiejszy dzień tajemniczo przedstawił Mojżesz. Ton szósty niejako nawiązuje do tonu drugiego, stąd w języku greckim spotykamy się z jego określeniem „ton drugi plagalny”.

Tekst polski troparionu
Anielskie Moce na grobie Twoim i zamarły straże.
Maria stojąc w grobie szuka przeczystego ciała Twego.
Zniewoliłeś otchłań, nie zakosztowawszy jej,
spotkałeś Dziewicę, dając życie,
Powstały z martwych Panie, chwała Tobie!

Tekst cerkiewnosłowiański
Ангельския Силы на гробе Твоем,
и стрегущии омертвеша;
и стояше Мария во гробе,
ищущи Пречистаго Тела Твоего.
Пленил еси ад, не искусився от него;
сретил еси Деву, даруяй живот.
Воскресый из мертвых, Господи, слава Тебе.

NAGRANIA

Polski, audio mp3 (od 45-tej sekundy)

Cerkiewnosłowiański – śpiew bułgarski

Cerkiewnosłowiański – śpiew synodalny audio mp3

Cerkiewnosłowiański – śpiew serbski, audio mp3

Cerkiewnosłowiański – znamiennyj raspiew (od 3ciej minuty), audio mp3

Angielski – śpiew synodalny

Angielski – śpiew bizantyjski

Angielski – śpiew karpacki (?), audio mp3

Hiszpański

Gruziński

Norweski

Fiński

Grecki – śpiew bizantyjski

Grecki – śpiew polifoniczny

Arabski

Rumuński – melodia z południa Transylwanii

Rumuński – audio mp3

Francuski – audio mp3

 

Kilka słów o oktoichu niedzielnym
Niedziela Antypaschy, zwana też Niedzielą Przewodniczą czy też Nową, jest pierwszą, która odnawia Paschę, aż do Paschy następnego roku. Stąd też to od tej niedzieli liczone są tony oktoichu.

To znaczy, każda kolejna niedziela ma hymny śpiewane na dany ton, jeden z ośmiu. Nie chodzi u tu o samą melodykę, lecz także o teksty, przypisane do niedzieli danego tonu. Po niedzieli ósmego tonu nastaje niedziela tonu pierwszego i tak w kółko przez kolejne tygodnie, aż do Niedzieli Palmowej następnego roku, która przerywa ten cykl. Jednak, oczywiście, każda niedziela ma swoje czytania, plus łączy się z danym dniem miesiąca, stąd nie jest to zupełna „powtórka z rozrywki”. Ba, dzięki takiemu rozwiązaniu, istnieje całe spektrum połączeń treści, jakie będą w daną niedzielę – co roku nieco inaczej, bo tutaj przecież cykl ruchomy (zależny od Paschy) łączy się z tym stałym.

Jednocześnie jednak należy zaznaczyć, iż każda niedziela w okresie Świętej Pięćdziesiątnicy ma swoją własną hymnografię. Inna uwaga to taka, że aby zaznaczyć, iż to Okres Paschalny, w danym tygodniu, nie tylko w niedziele, ale też dni powszednie, śpiewa się troparion Zmartwychwstania wg tonu niedzieli, która ów tydzień zaczęła.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s