Ikona święta Podwyższenia Krzyża

Centralne miejsce w cerkwiach 14 września i w całym okresie poświątecznym Podwyższenia Krzyża, aż do 21 września, zajmuje oczywiście krzyż, otoczony kwiatami. Jednak każde święto ma swoją ikonografię, i nie inaczej jest tutaj – ikona święta bywa wyniesiona na środek świątyni lub w okolice jej drzwi wejściowych na wieczerni w przededniu święta przy śpiewie sticher; motyw też ten nierzadko występuje na cerkiewnych freskach.

ChomikImage7tymkt.jpg

Rzecz jasna, na ikonie Podwyższenia Krzyża najważniejszy chrześcijański symbol jest jej głównym elementem. Patriarcha jerozolimski Makary stoi na szczycie pulpitu umiejscowionego na środku obrazu, i podnosi Czytaj dalej „Ikona święta Podwyższenia Krzyża”

Reklamy

Ikona Narodzenia Bogurodzicy

Ikona święta Narodzenia Matki Bożej obchodzonego 8 września zdominowana jest przez jasne kolory symbolizujące radość. Obraz ten ma zasadniczo dwa warianty: prostszy – przedstawiający narodzenie Maryi i ewentualnie wydarzenia równoległe oraz bardziej złożony – ukazujący nie tylko scenę zrodzenia przez Annę, lecz także przed i po tym zbawczym akcie.

ChomikImagenanaen

W oczy zazwyczaj rzuca się nam najpierw matka Bogurodzicy i babcia Jezusa Chrystusa, czyli święta Anna. Podobnie jak Maryja na Czytaj dalej „Ikona Narodzenia Bogurodzicy”

Ikona Zaśnięcia Bogurodzicy

Wielkie święto Zaśnięcia Bogurodzicy, na Zachodzie znane jako Wniebowzięcie NMP, Cerkiew prawosławna celebruje 15 sierpnia. Owe święto ma zarówno swoją ikonę, jak i płaszczanicę – to płótno, które przedstawia: w Wielką Sobotę Chrystusa w grobie, zaś teraz – Jego Matkę, która zasnęła. Wokół danej Postaci wyszyty jest troparion, w przypadku Wielkiej Soboty zaczyna się od słów Dostojny Józef… (cs. Blagoobraznij Ijosif…), zaś w przypadku Uspienia – W zrodzeniu dziewictwo zachowałaś… (cs. W rożdestwe dewstwo sohranila jesti…). O wielkosobotniej płaszczenicy więcej w tym artykule.

13653206_1622436068047736_2882007109469161825_o.jpg

Centralne miejsce ikony zajmuje Czytaj dalej „Ikona Zaśnięcia Bogurodzicy”

Ikona Przemienienia Pańskiego

Święto Przemienienia Pańskiego Cerkiew prawosławna obchodzi uroczyście 6 sierpnia, i celebracje trwają w ramach dni poświątecznych aż do 13 sierpnia włącznie, o czym więcej w tym tekście. Jednak ikona Przemienienia jest ważna nie tylko w tym okresie. Spotkałam się ze stwierdzeniem, iż każdy ikonograf powinien zacząć realizację swego powołania od pisania właśnie ikony Przemienienia. Czemu? Bo to Przemienienie ukazuje Boskie Energie, Niestworzoną Światłość. A ikona jest oknem na tę Boską rzeczywistość. Ikona pomaga w nawiązywaniu oraz pogłębianiu relacji z Bogiem oraz Jego świętymi. A wszystko to opiera się na uczestnictwie w Światłości, Niestworzonej, Wiekuistej, Której Noc Nigdy Nie Dosięga.

4eef1f92285d58_70133411.jpg

Centrum ikony stanowi Chrystus stojący na wysokiej górze, otoczony mandorlą. Ten motyw zajmuje większą część obrazu, jest w jego górnej i środkowej części. Ta ikona ujawnia, Czytaj dalej „Ikona Przemienienia Pańskiego”

Ikona Pięćdziesiątnicy – Zstąpienia Świętego Ducha

W pięćdziesiąty dzień od Paschy Cerkiew prawosławna obchodzi jedno z największych swoich świąt: Zesłanie Ducha Świętego. Z racji tego, że jest to jednocześnie Niedziela Świętej Trójcy, to owe święto ma dwie ikony: Trójcy Świętej oraz Zesłania. W tym tekście omówię tę drugą, która również jest częstym motywem fresków cerkiewnych.

Pente3.jpg

Tłem ikony jest budynek wyobrażający Czytaj dalej „Ikona Pięćdziesiątnicy – Zstąpienia Świętego Ducha”

Ikona Wniebowstąpienia Pańskiego

Ikonografia święta Wniebowstąpienia Pańskiego, obchodzonego na czterdziesty dzień od Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego, jest dosyć charakterystyczna, w ramach niech występują tylko pewne drobne różnice. Zalicza się również do najstarszych tematów ikonograficznych – do naszych czasów zachowała się ilustracja z aramejskiego Ewangeliarza Rabbuli z VI wieku, i od której nie odbiegają współczesne ikony i freski przedstawiające Wniebowstąpienie Chrystusa.

ascension-rabbula-gospels-small
Rycina w Ewangeliarzu Rabbuli

Na ikonie możemy wyróżnić dwa „poziomy” – ten górny, Niebiański, oraz dolny, ziemski. W tej górnej partii widzimy Chrystusa – Jego postać jest dużo mniejsza, niż osób stojących na dole. Ma to wskazać na ten fakt, iż Czytaj dalej „Ikona Wniebowstąpienia Pańskiego”

Ikona tryumfalnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy – Niedzieli Palmowej

Niezależnie od lokalnej tradycji, ikona święta wjazdu Pańskiego do Jerozolimy (o którego treści więcej tutaj), obchodzonego zawsze na tydzień przed Wielkanocą, w tzw. Niedzielę Palmową, ma bardzo podobny schemat. Ikona ta powinna być wyniesiona na środek świątyni w Sobotę Łazarza wieczorem, ewentualnie w Niedzielę Palmową rano ; jest ona również niesiona na czele procesji tego dnia, jeśli tylko takowa się odbywa(więcej o liturgice tego dnia w tym wpisie); to wydarzenie stanowi również popularny motyw fresków cerkiewnych.

aplawefma3
Koptyjska ikona

W centrum widzimy Jezusa Chrystusa siedzącego na osiołku – ok, czasem trochę przypomina konia, jednak wskazaniem na gatunek zwierzęcia jest pokorne schylenie jego głowy, jeśli nie przypomina właściwego czworonoga kopytnego. Jezus prawą ręką błogosławi witający Go lud, zaś w lewej Czytaj dalej „Ikona tryumfalnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy – Niedzieli Palmowej”