Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)

Pieśń „Odwieczny Bóg” (gr. Anarchos Theos) to wielowiekowa kolęda bizantyjska, która jest znana i śpiewana do dzisiaj nie tylko wśród greckojęzycznych prawosławnych chrześcijan, lecz również przez innych prawowiernych wyznawców Chrystusa.

tras_nikiforos_carols.jpeg

Jej tekst został przetłumaczony – w niektórych przypadkach nie do końca dosłownie – na kilka języków, i to w nich jest śpiewany przez różne narody. Znają one tę Bożonarodzeniową pieśń zazwyczaj pod nazwą „kolęda bizantyjska”, mimo że istnieją inne takowe kolędy. Jednak „Odwieczny Bóg” jest najsłynniejszą z nich.

Warto dodać, iż na dwa pozostałe święta z okresu 12 świętych dni – czyli św. Bazylego (1 stycznia) i Epifanię (6 stycznia) Grecy mają odpowiednie kolędy, które stosują tę samą melodię, która jest w pieśni „Odwieczny Bóg”.

Poniżej polskie tłumaczenie najbardziej znanej wersji greckiej, zaś pod tekstem – linki do wykonań tej kolędy w różnych językach i aranżacjach.  Czytaj dalej „Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)”

Reklamy

W poszukiwaniu istoty świąt Bożego Narodzenia – metropolita Paweł (Saliba)

Chwalebnego Bożego Narodzenia! Chrystus się rodzi! Wysławiajmy Go! W Drugi Dzień Świąt przedstawiam tekst w moim tłumaczeniu, który pierwotnie ukazał się na cerkiew.pl.

_8415575187407200535_n.jpg

Boże Narodzenie…
… a w istocie to święto Wcielenia!

Dlaczego Wcielenia?  Czytaj dalej „W poszukiwaniu istoty świąt Bożego Narodzenia – metropolita Paweł (Saliba)”

Dodekameron, czyli 12 świętych dni i wieczorów (rozpiska)

Chrystus się rodzi! – tymi słowami, będącymi pierwszymi Kanonu Bożego Narodzenia, pozdrawiają się prawosławni chrześcijanie od dzisiaj, przez cały okres świętych dni.

Prawosławna Wigilia Bożego Narodzenia, 24 grudnia, to pierwszy ze świętych wieczorów, trwają one aż do Wigilii Objawienia Pańskiego włącznie – 5 stycznia. Z kolei od 25 grudnia do 6 stycznia włącznie – z wyjątkiem 5 stycznia – czyli od święta Bożego Narodzenia do święta Objawienia Pańskiego włącznie to tzw. święte dni, w słowiańskim żargonie nazywane Swiatki, zaś po grecku: Dodekameron.

DSC_0542.JPG

W tym czasie nie ma żadnego postu, nawet w środy i piątki, nie klęka się i nie bije pokłonów, szaty liturgiczne są raczej białe, prawiło modlitewne jest lżejsze, to tradycyjny czas na spotkania z rodziną i przyjaciółmi oraz zabawy, a także kolędy – w wielu miejscach wciąż można spotkać kolędników.

W nielicznych tradycjach, m. in. polskiej i ukraińskiej,  Czytaj dalej „Dodekameron, czyli 12 świętych dni i wieczorów (rozpiska)”

Król Niebieski narodzony na ziemi… – stichera wielkiego powieczerza Bożego Narodzenia

Istnieje wiele pięknych prawosławnych hymnów z różnych rytów na święto Narodzenia Jezusa Chrystusa. Nic dziwnego, skoro święto to, wraz z Epifanią (Objawieniem Pańskim) tworzy Zimową Paschę czy też – Małą Paschę. Bo z grona świąt 12 największych one się wyróżniają w swym znaczeniu i obchodach, w 40dniowym poście poprzedzającym, w ostatnim tygodniu który nieco przypomina ten Wielki. Większy jest tylko czas od Soboty Wskrzeszenia Łazarza i Niedzieli Palmowej, prowadzący przez Wielki Tydzień do Paschy – Zmartwychwstania Chrystusa. W tradycji bizantyjskiej – ale i innych wschodnich – zapewne najbardziej znane są troparion i kontakion tego święta, w pewnym stopniu też kanon. Pragnę tu jednak przedstawić prostą sticherę na litiji – błogosławieństwie chleba, winy i oliwy przy modlitwach za cały świat – na wielkim powieczerzu, czyli ostatnim nabożeństwie Wigilii Bożego Narodzenia, gdzie duch postu i ukrycia Boga miesza się ze świętem i objawieniem, a które to nabożeństwo poprzedza bardzo już uroczystą jutrznię. O cyklu Bożonarodzeniowych nabożeństw więcej w tym miejscu.

26169441_1948221788551346_5934232903599000586_n.jpg

Autorem tekstu jest wielki arabski święty, jeden z Ojców Cerkwi – Jan Damasceński. Stichera, będąca właściwie doksastikonem (czyli po Chwała Ojcu…) jest na wolną wersję tonu piątego, nieco przypomina w niektórych wariantach śpiewu bizantyjskiego doksastikon Paschy. Jego treść na pierwszy rzut oka nie ma Czytaj dalej „Król Niebieski narodzony na ziemi… – stichera wielkiego powieczerza Bożego Narodzenia”

Co znaczą święta Bożego Narodzenia? – metropolita Paweł (Saliba)

Zaczynamy ostatni tydzień przygotowawczy do świąt Narodzenia Chrystusa. Oprócz porządków domowych, warto uporządkować też siebie. Tekst, w moim tłumaczeniu, ukazał się pierwotnie na cerkiew.pl.

chomikimagessa.jpg

Dla niektórych święta Bożego Narodzenia stały się czasem komercjalizacji i chciwości. Dla innych to tylko czas odwiedzin rodziny i znajomych, wymiany życzeń i prezentów oraz delektowania się obfitym posiłkiem. Ale, jakie jest prawdziwe znaczenie świąt Bożego Narodzenia?
Cztery kluczowe słowa dadzą nam odpowiedź.  Czytaj dalej „Co znaczą święta Bożego Narodzenia? – metropolita Paweł (Saliba)”

Prawosławny kalendarz adwentowy

Nie chodzi tu bynajmniej o czekoladki, bo przed Bożym Narodzeniem obowiązuje 40 dni postu, czyli, w wersji minimalnej, bez mięsa i imprez, a w niektóre dni również bez innych rodzajów produktów spożywczych. Rok temu były wpisy na poszczególne dni, więc tutaj daję rozpiskę z linkami do danych tekstów:

75c4c1f51e00892118ef0e331e224575.jpg

Wstęp – ostatnie dwa tygodnie przed Adwentem

14 listopada – apostoła Filipa, wigilia Adwentu

15 listopada – początek Postu Bożonarodzeniowego

Czytaj dalej „Prawosławny kalendarz adwentowy”

Przedświęcie Objawienia Pańskiego

Drugiego stycznia mamy… Prawosławnego Sylwestra. To znaczy, tego dnia – a nie 31 grudnia – Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć św. papieża rzymskiego Sylwestra.

Silvestru-I-e1451478947715.jpg

Poza tym, 2 stycznia to też pierwszy dzień przedświęcia Objawienia Pańskiego (Epifanii/Chrztu Pańskiego) – jednego z 12 wielkich świąt, a  Czytaj dalej „Przedświęcie Objawienia Pańskiego”