Niech modlitwa moja wznosi się… – hymn Liturgii Uprzednio Poświęconych Darów

W Czysty Poniedziałek (czym jest Czysty Tydzień), na początku Wielkiego Postu AD 2020, pragnę przedstawić Wam krótko tekst i nagrania jednego z najbardziej charakterystycznych hymnów wielkopostnych, czyli Niech modlitwa moja (cs. Da isprawitsja molitwa moja). Jest on nieodłączną częścią Boskiej Liturgii Uprzednio Uświęconych Darów – wyjątkowego prawosławnego nabożeństwa wielkopostnego. Więcej o tej Liturgii w tym artykule, razem ze stosownymi nagraniami i zdjęciami.

DSC_0235a

Należy tu od razu zaznaczyć, iż psalm 140 na tej Liturgii jest wykonywany de facto dwa razy. Pierwszy, w ramach Czytaj dalej „Niech modlitwa moja wznosi się… – hymn Liturgii Uprzednio Poświęconych Darów”

Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)

Szóstego grudnia Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć ważnego obrońcę ortodoksji i cudotwórcę, patrona wielu świątyń, instytucji i osób, czyli św. biskupa Miry Licyjskiej Mikołaja. O samym święcie i jego roli w czasie prawosławnego Adwentu więcej tutaj.

ChomikImagekukdutrd7

Tekst polski: 
Przez prawdziwość Twych czynów,
ojcze i arcypasterzu Mikołaju,
stałeś się regułą wiary dla Twojej owczarni,
wzorem cichości,
nauczycielem wstrzemięźliwości,
dlatego swą pokorą zdobyłeś wywyższenie,
ubóstwem bogactwo.
Módl się do Chrystusa Boga
o zbawienie dusz naszych.

Tekst cerkiewno-słowiański (Prawilo wiery i obraz krotosti): Czytaj dalej „Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)”

Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)

Tym razem w Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień prawosławnego Wielkiego Postu (więcej o jego pierwszym tygodniu w tych wpisach), drobny spoiler: hymn Boskiej Liturgii niedziel wielkopostnych. W niedziele Wielkiego Postu sprawowana jest Liturgia św. Bazylego Wielkiego.

ChomikImage
Ikona niedziel wielkopostnych + Soboty Łazarza

I na niej śpiewany jest hymn do Bogurodzicy, którego Czytaj dalej „Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)”

Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)

Publikuję ten artykuł dzisiaj w związku z jedną kilku tzw. Sobót Rodzicielskich – dni szczególnej modlitewnej pamięci o zmarłych – w przeciągu roku, a jedną z dwóch obchodzonych we wszystkich tradycjach rytu bizantyjskiego. Więcej o Sobocie Mięsopustnej, czyli Sobocie Rodzicielskiej przed Niedzielą o Sądzie Ostatecznym, w tym miejscu. Zaś o Sobocie Rodzicielskiej przed Pięćdziesiątnicą artykuł jest tutaj.

slujba-parastas-parintele-cleopa-ilie-foto-adrian-sarbu_13.jpgCerkiew prawosławna w swych modlitwach za zmarłych używa różnych utworów. Jednym z nich są tzw. eulogitaria, różnie transkrybowane i tłumaczone w różnych językach:  Czytaj dalej „Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)”

Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona

Kantyk Symeona, częściej w tradycji bizantyjskiej nazywany od pierwszych słów – w cerkiewno-słowiańskim to Nynie otpuszczajeszi – to hymn wywodzący się ze święta Spotkania/Ofiarowania Pańskiego obchodzonego 2 lutego (liturgicznie więcej tutaj, zaś treściowo w tym miejscu), gdyż to wówczas Starzec Symeon wypowiedział te słynne słowa, wychwalając Boga za spełnienie obietnicy, teoretycznie niemożliwej do realizacji.

10940989_792175554169103_6896056408937036611_n

Symeon, jak podaje tradycja, był  Czytaj dalej „Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona”

Król Niebieski narodzony na ziemi… – stichera wielkiego powieczerza Bożego Narodzenia

Istnieje wiele pięknych prawosławnych hymnów z różnych rytów na święto Narodzenia Jezusa Chrystusa. Nic dziwnego, skoro święto to, wraz z Epifanią (Objawieniem Pańskim) tworzy Zimową Paschę czy też – Małą Paschę. Bo z grona świąt 12 największych one się wyróżniają w swym znaczeniu i obchodach, w 40dniowym poście poprzedzającym, w ostatnim tygodniu który nieco przypomina ten Wielki. Większy jest tylko czas od Soboty Wskrzeszenia Łazarza i Niedzieli Palmowej, prowadzący przez Wielki Tydzień do Paschy – Zmartwychwstania Chrystusa. W tradycji bizantyjskiej – ale i innych wschodnich – zapewne najbardziej znane są troparion i kontakion tego święta, w pewnym stopniu też kanon. Pragnę tu jednak przedstawić prostą sticherę na litiji – błogosławieństwie chleba, winy i oliwy przy modlitwach za cały świat – na wielkim powieczerzu, czyli ostatnim nabożeństwie Wigilii Bożego Narodzenia, gdzie duch postu i ukrycia Boga miesza się ze świętem i objawieniem, a które to nabożeństwo poprzedza bardzo już uroczystą jutrznię. O cyklu Bożonarodzeniowych nabożeństw więcej w tym miejscu.

26169441_1948221788551346_5934232903599000586_n.jpg

Autorem tekstu jest wielki arabski święty, jeden z Ojców Cerkwi – Jan Damasceński. Stichera, będąca właściwie doksastikonem (czyli po Chwała Ojcu…) jest na wolną wersję tonu piątego, nieco przypomina w niektórych wariantach śpiewu bizantyjskiego doksastikon Paschy. Jego treść na pierwszy rzut oka nie ma Czytaj dalej „Król Niebieski narodzony na ziemi… – stichera wielkiego powieczerza Bożego Narodzenia”

Przygotuj się, Betlejem… – troparion Przedświęcia Bożego Narodzenia (+nagrania)

Przez cztery dni w Cerkwi prawosławnej, od 20 do 23 grudnia, na Boskiej Liturgii oraz nabożeństwach cyklu dobowego rozbrzmiewa troparion Przedświęcia Bożego Narodzenia. 24 grudnia, czyli Wigilia, ma swój własny troparion. Tropariony przedświęcia, wigilii Bożego Narodzenia oraz samego święta są na ton 4, jednakże w każdym przypadku, ze względu na specyfikę tekstu i rytm, ich śpiew nieco się różni (a przynajmniej tak powinno być).

ChomikImagevdsvds.jpg

Można zauważyć, iż troparion przedświęcia jest najwolniejszy w śpiewie, zaś święta – najszybszy. Oczywiście, zależy to też od podejścia i aranżacji.

Tekst tego troparionu doskonale wyraża Czytaj dalej „Przygotuj się, Betlejem… – troparion Przedświęcia Bożego Narodzenia (+nagrania)”