Jakże nazwiemy Ciebie, Proroku? – stichera ścięcia Głowy Jana Chrzciciela

Pamięć ścięcia Głowy świętego Jana Chrzciciela Cerkiew prawosławna obchodzi 29 sierpnia. To jednocześnie dzień srogiego postu. Więcej o tym święcie w tym miejscu, zaś poniżej: stichera na litiji – błogosławieństwie chleba, winy i oliwy – na ton 1 na wieczerni w wigilię święta.

6.jpg

Tekst w polskim i cerkiewnosłowiańskim, a poniżej nagranie w śpiewie staromacedońskim:  Czytaj dalej „Jakże nazwiemy Ciebie, Proroku? – stichera ścięcia Głowy Jana Chrzciciela”

Reklamy

Na górze przemieniłeś się… – kontakion święta Przemienienia Pańskiego

Szóstego sierpnia Cerkiew prawosławna obchodzi wielkie święto Przemienienia Pańskiego. O jego treści można poczytać tutaj, zaś o liturgice – w tym miejscu. Dla Polskiego Prawosławia to święto jest o tyle ważne, iż jest patronalne dla duchowego serca ortodoksyjnej części naszej Ojczyzny, jakim jest Święta Góra Grabarka.

01 (4).JPG

W trakcie uroczystości na Grabarce, jak i wcześniej, kiedy piesze pielgrzymki z różnych miejsc zmierzają na nią, śpiewa się głównie troparion Przemienienia. Jednak nierzadko wykonywany jest również kontakion święta, podobnie jak troparion – w tonie siódmym. Przekazuje on doskonale treść święta, jego przesłanie  Czytaj dalej „Na górze przemieniłeś się… – kontakion święta Przemienienia Pańskiego”

Podwyższyłeś się na Krzyżu dobrowolnie… – kontakion Świętego Krzyża

Pierwszego sierpnia, czyli w pierwszy dzień postu przed świętem Zaśnięcia Bogurodzicy (więcej o nim tutaj), Cerkiew obchodzi święto wyniesienia Krzyża, o którym więcej można przeczytać w tym miejscu. Tego dnia, podobnie jak w zwykłe środy i piątki, a także 14 września, śpiewa się kontakion Krzyża w tonie czwartym.

26240212_1771334083176489_6764178727884402416_o.jpgNie ukrywam, że jest on trudny do przetłumaczenia na polski. Poniżej moja nieudolna próba tłumaczenia, tekst cerkiewno-słowiański, i nagrania jego śpiewu w kilku językach:  Czytaj dalej „Podwyższyłeś się na Krzyżu dobrowolnie… – kontakion Świętego Krzyża”

Anioł w ciele, fundament proroków… – troparion proroka Eliasza

Dwudziestego lipca Cerkiew prawosławna czci pamięć wielkiego proroka, świętego Eliasza. To niewątpliwie jeden z najbardziej popularnych starotestamentowych świętych wśród prawosławnych chrześcijan. Kazanie metropolity Aleppo Pawła (Jazidżiego) na ten dzień można przeczytać w tym miejscu. A poniżej tekst troparionu św. Eliasza, na ton 4, po polsku i w cerkiewnosłowiańskim oraz kilka nagrań śpiewu tego hymnu.

ascension-elie.jpg

Anioł w ciele, fundament proroków,
drugi Poprzednik przyjścia Chrystusa,
Eliasz chwalebny,
posyłający z nieba Elizeuszowi łaskę,
oddalać choroby i trąd oczyszczać,
dlatego i dla swoich czcicieli posyła uzdrowienia.

Во плоти Ангел, пророков основание,
вторый Предтеча пришествия Христова,
Илия славный,
свыше пославый Елиссееви благодать
недуги отгоняти и прокаженныя очищати,
темже и почитающим его точит исцеления.

Nagrania:  Czytaj dalej „Anioł w ciele, fundament proroków… – troparion proroka Eliasza”

Królu Niebieski, Pocieszycielu, Duchu Prawdy… – hymn Zesłania Ducha Świętego

Cariu Niebiesnyj to zapewne najsłynniejszy hymn święta Pięćdziesiątnicy (o jego treści więcej tutaj, zaś liturgice w tym miejscu). Odmawiany po raz pierwszy od Wielkiej Soboty wieczór. Nie tyle, że odmawiany – śpiewany uroczyście! Od teraz, aż do następnej Paschy, ta modlitwa będzie towarzyszyć nam… No właśnie, na początku każdej modlitwy: porannej, wieczornej, Boskiej Liturgii, godzinach kanonicznych, molebniu… To jest jedna z kilku modlitw, którą każdy prawosławny powinien znać na pamięć. Jest ona częścią składową naczała, czyli modlitw początkowych (wraz W Imię Ojca, z trisagionem, Przenajświętsza Trójco i Ojcze nasz).

Kostko Markowicz

Jednak w dzień Zstąpienia Świętego Ducha, na pięćdziesiąty dzień od Zmartwychwstania Chrystusa, modlitwa ta jest także ponawianą na nabożeństwach (m. in. wieczerni i jutrzni) sticherą. Jej treść po polsku brzmi tak:  Czytaj dalej „Królu Niebieski, Pocieszycielu, Duchu Prawdy… – hymn Zesłania Ducha Świętego”

Wzniosłeś się w chwale, Chryste Boże nasz… – troparion Wniebowstąpienia Pańskiego

Na czterdziesty dzień od Swego Zmartwychwstania Chrystus wstąpił na Niebiosa i zasiadł po prawicy Ojca. Dlatego też Kościół prawosławny na czterdziesty dzień od Paschy, w czwartek, obchodzi jedno z 12 największych świąt cerkiewnych: święto Wniebowstąpienia Pańskiego (cs. Woznesenie Gospodnie).

ormianska ikona Wniebowstąpienie

Chrystus jednak nas nie opuścił tego dnia. Musiało się to spełnić, by dziesięć dni później Święty Duch, Pocieszyciel zapowiedziany na wielkoczwartkowej, mistycznej wieczerzy, mógł zstąpić na nas. A co za tym idzie:  Czytaj dalej „Wzniosłeś się w chwale, Chryste Boże nasz… – troparion Wniebowstąpienia Pańskiego”

Anielski chór zadziwił się… – hymn Jutrzni Wielkiej Soboty

Eulogitaria (znane też jako Evlogitaria, Evlogetaria, tropary po nieporocznych, tropariony po nieskalanych, At-Tabrīkāt itp.) to jeden z hymnów Jutrzni Wielkiej Soboty (więcej o niej tutaj), pierwszy jasny zwiastun Zmartwychwstania w tej Wielkiej Ciszy nad Grobem Pańskim.

13119755_592276737614015_6700148423512599836_o.jpg

No bo – niby wszelkie stworzenie milczy, a jednak martwy Bóg spoczywający w grobie działa, zstępuje do Otchłani, zapoczątkowując dzieło Zmartwychwstania; same paradoksy (więcej o treści Wielkiej Soboty tu), o czym mówi ten hymn. Jest on śpiewany też na większości niedzielnych jutrzni w przeciągu roku, ale w wielu tradycjach często styl śpiew wielkosobotniego różni się od tego z jutrzni niedzielnych – ten w Świętą Sobotę jest bardziej rozciągnięty, choć i tak zawsze podstawą jest ton 5. Znane są jeszcze Eulogitaria za zmarłych oraz Eulogitaria święta Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy – mają one analogiczną strukturę i rytmikę. Najpierw podaję polskie tłumaczenie i tekst cerkiewno-słowiański, poniżej zaś, w tym samym wpisie, znajdują się nagrania w różnych językach tego hymnu. Dodam, że to prywatnie jeden z moich ulubionych:  Czytaj dalej „Anielski chór zadziwił się… – hymn Jutrzni Wielkiej Soboty”