Cerkiew a czas liturgiczny

Krótka refleksja na pierwszy dzień (1 września) nowego, 7527 roku. Więcej o tzw. indyktionie tutaj.

Rok liturgiczny w Cerkwi prawosławnej.jpg

Cerkiew nie jest podmiotem mijania materialnego czasu, mimo że porusza się w jego ramach, tak samo jak materialna przestrzeń. Cerkiew, będąca przedsionkiem i przedsmakiem wieczności, żyje w bezczasowym czasie,  Czytaj dalej „Cerkiew a czas liturgiczny”

Reklamy

Modlitwa o dobrego męża/żonę

Tym razem coś z innej „beczki”, jednak bardzo potrzebnego (w tym samej autorce bloga) – tłumaczenie moje, z serbskiego.

ślub

Panie, Boże Wieczny, Ty rozdzielonych doprowadziłeś do jedności,
i ustanowiłeś międzyosobową, nierozerwalną więź mężczyzny i kobiety.
Od Ciebie pochodzi to, że mężczyzna jednoczy się z kobietą
dla wzajemnej pomocy i przedłużenia rodu ludzkiego;
przeto i mi daj Panie, bym się spotkał(a) i zawarł(a) znajomość z człowiekiem
który mnie rozumie i któremu bym mogł(a) powiedzieć wszystko.
Zjednocz mnie z takim, który by mnie szczerze,
małżeńsko kochał przez całe życie.
Daj Panie, by znalazł(a) takiego, który rozróżnia
miłość od namiętności i pożądania.
Daruj mi, Panie, człowieka który zawsze będzie pragnął i szukał
mojej duszy i mojego serca, a nie tylko mojego ciała.
Ty sam Panie, Zbawicielu, w święty sposób
dokonaj tajemnego (sakramentalnego) i czystego małżeństwa między nami,
abyśmy byli zgodni duszą i ciałem,
byśmy wzajemnie wzbogacali swoje małżeńskie życie,
by jedno drugiego nie zostawiło w biedzie i zaniedbaniu,
lecz byśmy jako małżonkowie byli pobożni,
jednym duchem, zadowoleni i szczęśliwi.
Przesławny Panie, jeszcze modlę się do Ciebie,
byś temu, którego szuka dusza moja oraz mnie darował,
byśmy w nasze życie wnieśli Twoje radość i pokój,
byśmy znaleźli nieprzemijalną Miłość, którą nas Ty kochasz,
oraz byśmy mieli pociechę w zdrowych i dobrych dzieciach. Amen.

 

Cele modlitwy jest to: Taniec Izajasza w koronach czystości i Królestwa Niebieskiego na ślubie. Poniżej nagrania:  Czytaj dalej „Modlitwa o dobrego męża/żonę”

Arabska prawosławna pieśń paraliturgiczna na Jordan (+nagranie)

Ten mój artykulik pierwotnie pojawił się dwa lata temu na cerkiew.pl

Wiele świąt cerkiewnych oprócz tradycyjnej hymnografii, posiada także pieśni paraliturgiczne wykształcone wśród poszczególnych prawosławnych narodów i grup etnicznych. Nie inaczej jest z Epifanią (Jordanem, Objawieniem Pańskim), będącą jednym z najuroczyściej obchodzonych świąt. Przedstawiam tu arabską pieśń na to święto. Jej melodia opiera się na maqamie hidżaz kar (maqamy to systemy melodyczne w  muzyce arabskiej), i jest identyczna z inną popularną prawosławną arabską pieśnią paraliturgiczną, z tym że na Sobotę Wskrzeszenia Łazarza: „Raduj się, Betanio” (arab. „Ifrahi ja Bajt ‘Anija”).

Tekst pieśni jest poetycki i rymowany (każdy zestaw dwóch wersów ma inny rym) i pełen bogactwa słownictwa języka arabskiego, m. in. użyte są różne wyrażenia na „objawienie” z drobnymi niuansami znaczeniowymi, trudnymi do oddania w języku polskim.

ea5561125a.jpg Ifrahu bi-l-‘ajdi hajja
Radujcie się świętem – Pan uświęca wody
Nad Jordanem Żywą objawia się Trójca

Czytaj dalej „Arabska prawosławna pieśń paraliturgiczna na Jordan (+nagranie)”

Kolędy arabskie (+nagrania)

Ten mój tekst ukazał się pierwotnie dwa lata temu na cerkiew.pl.

Kolędy arabskie można podzielić na trzy grupy: czerpiące ze źródeł aramejskich i przetłumaczone z aramejskiego na arabski na samym początku XVIII wieku; powstałe po okresie dominacji aramejskiego jako języka liturgicznego już po arabsku; oraz tzw. „kolędy międzynarodowe” (Cicha NocAdeste fidelesGloria in excelsis Deo itp.) przetłumaczone na arabski w drugiej połowie XX wieku.

Przedstawiamy Państwu te pierwsze: bazują one przede wszystkim na twórczości św. Efrema Syryjczyka żyjącego w IV wieku, melodie są jeszcze wcześniejsze, więc można stwierdzić, iż to jedne z najstarszych kolęd świata, o ile nie najstarsze. Nie mają one treści trywialnej, lecz są bogate w teologię i dogmatykę, co ma dwie zasadnicze przyczyny: ich pierwowzory powstawały w czasie teologicznych sporów wewnątrz-chrześcijańskich m. in. o naturę Chrystusa, dziewictwo Bogurodzicy, trzy Osoby Boskie itd.; z kolei jak były tłumaczone, na tych terenach dominował już islam, stąd też te kolędy mają charakter polemiczny z tą religią.
b64da9ba5a.jpgKolędy te są śpiewane przez  Czytaj dalej „Kolędy arabskie (+nagrania)”

Serbskie pieśni do świętego Mikołaja (+nagrania)

Ten mój tekst ukazał się pierwotnie dwa lata temu na cerkiew.pl

Święty Mikołaj, biskup Miry Licyjskiej, to niewątpliwie jeden z najbardziej czczonych świętych przez prawosławnych chrześcijan niezależnie od przynależności narodowej czy etnicznej. Wierni zwracają się do niego z prośbą o pomoc w różnych sytuacjach, przed podróżą… Być może dzięki tej pobożności, chrześcijańskiemu Wschodowi udało się przynajmniej w jakiejś mierze oprzeć komercjalizacji świat Bożego Narodzenia i dnia św. Mikołaja, obchodzonego 6 grudnia.

Pobożność ludowa wykształciła pieśni do św. Mikołaja w różnych językach. W tym miejscu zaprezentowane są te stworzone pośród serbskiego narodu. Teksty tych pieśni są proste, jednakże nacechowane żarliwą wiarą i modlitwą. Należy mieć również na uwadze to, iż niektóre z przytoczonych tu kolęd mają różne wersje tekstowe.

ikonograf.co.rs.jpg
Svetog oca Nikolaja
Świętego ojca Mikołaja
cztery strony świata sławią
jako rycerza z wiarą silną
z wiarą Bożą, wiarą prawą

Czytaj dalej „Serbskie pieśni do świętego Mikołaja (+nagrania)”

26 listopada – kontakion przedświęcia Bożego Narodzenia (+ nagrania)

Począwszy od dwudziestego szóstego listopada, czyli dzień po zakończeniu święta Wprowadzenia, w niektórych tradycjach – m. in. grecka i arabska – codziennie na nabożeństwach rozbrzmiewa kontakion przedświęcia Bożego Narodzenia (cs. Dewa Dnes Prewecznoje Slowo). W innych z kolei  Czytaj dalej „26 listopada – kontakion przedświęcia Bożego Narodzenia (+ nagrania)”

Wprowadzenie Bogurodzicy na greckiej wsi – kilka słów o świątecznych zwyczajach

Tekst pierwotnie ukazał się rok temu na cerkiew.pl w moim tłumaczeniu.

Na greckiej wsi, ze względu na inny klimat, święto Wprowadzenia Bogurodzicy do Świątyni ma specyficzny charakter, bardzo różny od tego znanego nam w Polsce. Można tu też dodać, iż nieco podobne obyczaje mają prawosławni Arabowie na święto przypadające dwa tygodnie później – św. Barbary i św. Jana Damasceńskiego (4 grudnia).

Wiele religijnych obyczajów jest wiejskich, i ma starożytne korzenie w oczekiwaniu na dobre zbiory.

W Grecji warunki klimatyczne nie są identyczne w każdej jej części, przeto rozpoczęcie prac rolniczych, a zwłaszcza zasiewu,  Czytaj dalej „Wprowadzenie Bogurodzicy na greckiej wsi – kilka słów o świątecznych zwyczajach”