Ikona św. Marii Egipskiej

Ostatnia, piąta niedziela wielkopostna (o której więcej tutaj), poświęcona jest pamięci wielkiej ascetce, której ikona na tle innych przedstawiających święte kobiety dosyć mocno się wyróżnia.

st-mary-of-egypt-medium-tall

Po pierwsze, święta Maria, nie ma żadnego nakrycia głowy – owszem, nie każda święta ma na ikonie chustę, czasem jest to tylko mini korona, czasem przezroczysty materiał, jednak zawsze coś… Zatem, doskonale widzimy jej rozczochrane, siwe włosy, do tego raczej krótkie, co nie jest typowe w Czytaj dalej „Ikona św. Marii Egipskiej”

Ikona św. Jana Klimaka, a właściwie Drabiny do Raju

Jak tytuł wskazuje – owszem, patron czwartej niedzieli wielkopostnej, o której więcej tutaj, ma swoją ikonę. Jednak już sam jego przydomek – „Drabiniarz” – sugeruje, zazwyczaj on na tej ikonie jest z boku, a centralne miejsce zajmuje drabina. Ba, wręcz na pustyniach Egiptu wykształcił się typ ikony „Drabina do Raju”, gdzie autora tego traktatu o tej nazwie – rzeczonego mnicha Jana – nawet nie ma. Ikona ta potem się rozprzestrzeniła na inne tradycje prawosławne. Postać świętego Jana na niej wyraźniej widnieje, a czasem – można by rzec – obecna jest tylko autorskim duchem.

ChomikImage4c.jpg

Przypatrzmy się najpierw drabinie. Powinna ona mieć Czytaj dalej „Ikona św. Jana Klimaka, a właściwie Drabiny do Raju”

Prawosławny Krzyż – objaśnienie i symbolika

Tytuł zostałby różnie zrozumiany w różnych krajach, a nawet regionach, gdyż… No właśnie, jak to w Prawosławiu bywa: różnorodność w jedności. To znaczy, każdy krzyż, który przedstawia Narzędzie Zbawienia lub krzyż tych, co poszli w ślad za Chrystusem, i reprezentuje to prawowiernie, jest prawosławnym krzyżem. W Polsce „prawosławny krzyż” kojarzy się z „dodatkową”, ukośną belką, a „katolicki krzyż” bez niej. Tymczasem w wielu prawosławnych krajach „przekreślony krzyż”, tj. z ukośną belką, prawie nie występuje – to bardziej typ wschodniosłowiański.

W tym tekście, publikowanym z racji trzeciej niedzieli wielkopostnej (więcej o niej tutaj), opiszę tylko pokrótce pewne charakterystyczne cechy Krzyża Zbawiciela, bez np. krzyża św. apostoła Andrzeja w kształcie litery „x”. I tak to nie wyczerpie tematu, który przecież bywa poruszany w pracach dyplomowych 😉

D_1200

1. BELKI
Minimalna ilość belek to jedna pozioma i jedna pionowa, które choć trochę się krzyżują – np. krzyże łotrów ukrzyżowanych po obydwu stronach Chrystusa w ikonografii często są przedstawiane owszem, z dwoma belkami, ale nie krzyżującymi się, tzn. ta horyzontalna wieńczy pionową, jest nad nią.

Nad belką na ręce bywa umieszczana Czytaj dalej „Prawosławny Krzyż – objaśnienie i symbolika”

Ikona św. Grzegorza Palamasa

Z okazji drugiej niedzieli wielkopostnej, o której więcej w tym tekście, krótki wpis o ikonie jej patrona.

2214041569_23f88fc24e_b

Na początku należy zaznaczyć kilka spraw odnośnie ikon przedstawiających same osoby, a nie zdarzenia: Czytaj dalej „Ikona św. Grzegorza Palamasa”

Ikona Niedzieli Tryumfu Ortodoksji

Pierwsza niedziela Wielkiego Postu, zwana Niedzielą Tryumfu Ortodoksji czy też Niedzielą Prawosławia, usprawiedliwia cały tegoroczny ikonograficzny cykl artykułów. Mianowicie, tego dnia świętujemy zwycięstwo nad herezją ikonoklazmu, a pośrednio i nad innymi zboczeniami od prawowierności, o czym więcej w tym miejscu.

1-iconoclasm-02

Ikona tego dnia przedstawia historyczne wydarzenie, jakim była tryumfalna procesja z ikonami w pierwszą wielkopostną niedzielę, 11 marca 843 roku, z cerkwi Przenajświętszej Bogurodzicy w dzielnicy Blacherny w Konstantynopolu do słynnej świątyni katedralnej Hagia Sophia (Mądrości Bożej), w której to Czytaj dalej „Ikona Niedzieli Tryumfu Ortodoksji”

Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)

Tym razem w Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień prawosławnego Wielkiego Postu (więcej o jego pierwszym tygodniu w tych wpisach), drobny spoiler: hymn Boskiej Liturgii niedziel wielkopostnych. W niedziele Wielkiego Postu sprawowana jest Liturgia św. Bazylego Wielkiego.

ChomikImage
Ikona niedziel wielkopostnych + Soboty Łazarza

I na niej śpiewany jest hymn do Bogurodzicy, którego Czytaj dalej „Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)”

Wziąwszy krzyż poszłaś za Chrystusem… – troparion Niedzieli św. Marii Egipskiej

Ostatnia niedziela Wielkiego Postu przedstawia nam życiową drogę świętej Marii Egipskiej (więcej o tym dniu tutaj).

510155220_10152924998472814_736620533_n.jpg

To ostatni dany nam przykład w naszej wędrówce do Jerozolimy, bo pokazuje, że choć może upłynąć wiele czasu, na pokajanie nigdy nie jest za późno. Poza tym, święta Maria jest związana ze wszystkimi poprzednimi niedzielami:  Czytaj dalej „Wziąwszy krzyż poszłaś za Chrystusem… – troparion Niedzieli św. Marii Egipskiej”