WIELKA NOC – CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ!

Pascha. Wielka Niedziela. Zmartwychwstanie Pańskie. Święto Świąt.

Resurrection2.jpg

Troparion Paschy:
Chrystus powstał z martwych,
śmiercią podeptał śmierć,
i będącym w grobach życie darował.

Zgodnie z obietnicą/nadzieją zeszłoroczną, trzecia, najnowsza część nagrań tegoż hymnu w kolejnych językach (24), w tym po polsku:

Jeśli ktoś jest uczciwy i pobożny, niech znajdzie radość w tej dobrej i pełnej światłości uroczystości. Jeśli ktoś jest sługą roztropnym, niech wejdzie ciesząc się do radości Pana swego. Jeżeli ktoś dźwigał postu udręki, niechże otrzyma dziś słuszną zapłatę. (…) [Pan] i uczynki przyjmuje i zamiary wita, i wysiłki szanuje i chęci pochwala. (…) Ci, co pościli i co nie pościli, weselcie się dziś. Uczta przygotowana, rozkoszujcie się wszyscy. Baranek przygotowany, niech nikt nie wyjdzie głodny. Wszyscy nasyćcie się ucztą wiary, wszyscy przyjmijcie bogactwo miłosierdzia.
[z Homilii Wielkanocnej św. Jana Chryzostoma czytanej w Paschalną Noc]

13151423_1230496710302905_4957052642953373339_n.jpg

Irmosy (pierwsze zwrotki) wszystkich pieśni Kanonu Paschy:

Czytaj dalej „WIELKA NOC – CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ!”

Reklamy

Oddanie Paschy

Wszystko co dobre, kiedyś (i zazwyczaj szybko) się kończy. Przynajmniej w tym ziemskim życiu. Cerkiew to odwzoruje, poprzez tzw. oddanie święta, które jest dniem jego zakończenia. Pascha, nosząca miano Święta Świąt, ma najdłuższy świąteczny okres, bo trwający aż 39 dni. Choć można spotkać się z głosami, że to niesprawiedliwe, bo Wielki Post trwa 40 dni 😉 No ale nie jest tak źle, bo cała Święta Pięćdziesiątnica, w której również po tym 39-tym dniu motywów Zmartwychwstania, tryumfu i radości nie brakuje, trwa – jak nazwa to wskazuje – 50 dni, czyli przebija tu Święte Posty, które przygotowywały do niej, bo one liczą sobie 48 dni.

16.jpg

Abstrahując od tej licytacji liczbowej, środa VI tygodnia Świętej Pięćdziesiątnicy jest skomplikowanym dniem pod względem liturgicznym. Jest to zakończenie motywów ostatniej niedzieli – czyli o Ślepcu; jest to oddanie Paschy; Czytaj dalej „Oddanie Paschy”

VI Niedziela Paschy – o Ślepcu

Niedziela o Ślepcu jest ostatnią w Okresie Paschalnym, ale, rzecz jasna, nie ostatnią Świętej Pięćdziesiątnicy. Jak sama nazwa wskazuje, przytacza ona cud uzdrowienia przez Chrystusa ślepca, opisany w Ewangelii Jana (J 9, 1-38), którą przecież czytamy w przeciągu Świętej Pięćdziesiątnicy.

Tak jak w poprzednie dwie niedziele, oraz w święto Połowy Pięćdziesiątnicy, tak i tu mamy motyw wody, i to właściwie w dwóch elementach. Pierwszy – Chrystus używa śliny, by uzdrowić ślepca. A raczej – według nauki Ojców (można o tym przeczytać choćby w synaksarionie dnia) – będąc Bogiem, dopełnia stworzenia Bożego, bo ten człowiek miał puste oczodoły. Po drugie, Zbawiciel nakazuje ślepcowi po cudzie obmyć się w sadzawce Siloam.

05-25 Неделя о Слепом.jpg

Woda to materia, za pomocą której dokonuje się chrztu. Czytaj dalej „VI Niedziela Paschy – o Ślepcu”

Nieustanna Pascha – refleksja metropolity Góry Liban Jerzego (Khodra)

Metropolita Jerzy – jeden z czołowych współczesnych arabskich teologów prawosławnych – mówi o tym, czym jest prawdziwa i nieustanna Pascha. Nie tylko w sam dzień święta, w Tygodniu Paschalnym, czy też w następnych dniach Pięćdziesiątnicy, kiedy może już mniej odczuwamy paschalność. Co istotne, autor używa aż pięć różnych arabskich słów związanych z wyrazem „przejście”. Oryginalny tekst ukazał się w sobotnim wydaniu libańskiej gazety „An-Nahar” (pol. „Dzień”), zaś moje tłumaczenie na cerkiew.pl tutaj

_7470231332295216658_n.jpg

Słowo „Pascha” oznacza Przejście; pierwotnie oznaczało ono przejście Hebrajczyków z Egiptu – ziemi niewolnictwa – do ziemi Obietnicy, czyli Palestyny. Chrześcijanie przejmując to słowo, nadali mu znaczenie ich przejścia w Chrystusie z grzechu do Wolności i Zbawienia. Czy przeciętny chrześcijanin rozumie, Czytaj dalej „Nieustanna Pascha – refleksja metropolity Góry Liban Jerzego (Khodra)”

V Niedziela Paschy – o Samarytance

To już nie pierwsza niedziela Okresu Paschalnego, że mamy wątek kobiecy 😉
Niedziela o Samarytance, w którą czyta się Ewangelię J 4, 5-42, kontynuuje wątek Jezusa jako Chrystusa (Mesjasza) oraz wody – Chrystus jako Źródło. Uzdrowicielska woda była tydzień temu w sadzawce Betsaida, w ostatnią środę nie raz – w tym troparionie – z racji święta Połowy Pięćdziesiątnicy słyszeliśmy słowa o Źródle Życia Wiecznego. Nie inaczej jest dzisiaj, gdy Chrystus spotyka przy studni Jakubowej Samarytankę, potem w tradycji nazwaną Fotyną (cs. Swietłaną).

Samaritan Woman3

Spotkanie niezwykłe z kilku powodów. Najpierw miejsce: studnia Czytaj dalej „V Niedziela Paschy – o Samarytance”

Serbskie pieśni paschalne (+nagrania)

Każdy prawosławny naród ma swoje pieśni paschalne. Proste w treści, wyrażające po prostu radość. Nie inaczej jest z Serbami. PXL_200414_7624970

W Polsce najbardziej znaną z nich jest utwór:

Ljudi likujte, narodi čujte:
Hristos voskrse, radost donese!

Ludzie weselcie się, narody usłyszcie:
Chrystus zmartwychwstał, radość przynosi!

Ma on trzy warianty melodyczne, najbardziej popularny jest ten:  Czytaj dalej „Serbskie pieśni paschalne (+nagrania)”

Święto Połowy Pięćdziesiątnicy

Nastała połowa dni liczonych od zbawczego powstania,
zapieczętowanych w Boskiej Pięćdziesiątnicy,
i oświecamy się światłością z obydwu stron,
jednocząc obie i objawiając nadejście chwały wniebowstąpienia Władcy.
[stichera wieczerni wtorku IV tygodnia Świętej Pięćdziesiątnicy]

Śpiew karpacki po angielsku tej stichery:

W środę czwartego tygodnia od Paschy mija 25 dni od tejże, a jest to zarazem 25 dni do Zesłania Świętego Ducha. Czyli, po prostu połowa okresu Świętej Pięćdziesiątnicy – najbardziej tryumfalnego i radosnego w cerkiewnym roku liturgicznym. Z tej okazji jest święto – które niby znamy, ale gdzieś nam umyka w wirze dnia codziennego – zwane zwyczajnie Połową (Przepołowieniem) Pięćdziesiątnicymidpentecost.jpg

Wynika ono z tradycji żydowskiej, to po pierwsze. Po drugie, Czytaj dalej „Święto Połowy Pięćdziesiątnicy”