WIELKA NOC – CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ!

Pascha. Wielka Niedziela. Zmartwychwstanie Pańskie. Święto Świąt.

Resurrection2.jpg

Troparion Paschy:
Chrystus powstał z martwych,
śmiercią podeptał śmierć,
i będącym w grobach życie darował.

Zgodnie z obietnicą/nadzieją zeszłoroczną, trzecia, najnowsza część nagrań tegoż hymnu w kolejnych językach (24), w tym po polsku:

Jeśli ktoś jest uczciwy i pobożny, niech znajdzie radość w tej dobrej i pełnej światłości uroczystości. Jeśli ktoś jest sługą roztropnym, niech wejdzie ciesząc się do radości Pana swego. Jeżeli ktoś dźwigał postu udręki, niechże otrzyma dziś słuszną zapłatę. (…) [Pan] i uczynki przyjmuje i zamiary wita, i wysiłki szanuje i chęci pochwala. (…) Ci, co pościli i co nie pościli, weselcie się dziś. Uczta przygotowana, rozkoszujcie się wszyscy. Baranek przygotowany, niech nikt nie wyjdzie głodny. Wszyscy nasyćcie się ucztą wiary, wszyscy przyjmijcie bogactwo miłosierdzia.
[z Homilii Wielkanocnej św. Jana Chryzostoma czytanej w Paschalną Noc]

13151423_1230496710302905_4957052642953373339_n.jpg

Irmosy (pierwsze zwrotki) wszystkich pieśni Kanonu Paschy:

Czytaj dalej „WIELKA NOC – CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ!”

Reklamy

Oddanie Paschy

Wszystko co dobre, kiedyś (i zazwyczaj szybko) się kończy. Przynajmniej w tym ziemskim życiu. Cerkiew to odwzoruje, poprzez tzw. oddanie święta, które jest dniem jego zakończenia. Pascha, nosząca miano Święta Świąt, ma najdłuższy świąteczny okres, bo trwający aż 39 dni. Choć można spotkać się z głosami, że to niesprawiedliwe, bo Wielki Post trwa 40 dni 😉 No ale nie jest tak źle, bo cała Święta Pięćdziesiątnica, w której również po tym 39-tym dniu motywów Zmartwychwstania, tryumfu i radości nie brakuje, trwa – jak nazwa to wskazuje – 50 dni, czyli przebija tu Święte Posty, które przygotowywały do niej, bo one liczą sobie 48 dni.

16.jpg

Abstrahując od tej licytacji liczbowej, środa VI tygodnia Świętej Pięćdziesiątnicy jest skomplikowanym dniem pod względem liturgicznym. Jest to zakończenie motywów ostatniej niedzieli – czyli o Ślepcu; jest to oddanie Paschy; Czytaj dalej „Oddanie Paschy”

Nieustanna Pascha – refleksja metropolity Góry Liban Jerzego (Khodra)

Metropolita Jerzy – jeden z czołowych współczesnych arabskich teologów prawosławnych – mówi o tym, czym jest prawdziwa i nieustanna Pascha. Nie tylko w sam dzień święta, w Tygodniu Paschalnym, czy też w następnych dniach Pięćdziesiątnicy, kiedy może już mniej odczuwamy paschalność. Co istotne, autor używa aż pięć różnych arabskich słów związanych z wyrazem „przejście”. Oryginalny tekst ukazał się w sobotnim wydaniu libańskiej gazety „An-Nahar” (pol. „Dzień”), zaś moje tłumaczenie na cerkiew.pl tutaj

_7470231332295216658_n.jpg

Słowo „Pascha” oznacza Przejście; pierwotnie oznaczało ono przejście Hebrajczyków z Egiptu – ziemi niewolnictwa – do ziemi Obietnicy, czyli Palestyny. Chrześcijanie przejmując to słowo, nadali mu znaczenie ich przejścia w Chrystusie z grzechu do Wolności i Zbawienia. Czy przeciętny chrześcijanin rozumie, Czytaj dalej „Nieustanna Pascha – refleksja metropolity Góry Liban Jerzego (Khodra)”

Serbskie pieśni paschalne (+nagrania)

Każdy prawosławny naród ma swoje pieśni paschalne. Proste w treści, wyrażające po prostu radość. Nie inaczej jest z Serbami. PXL_200414_7624970

W Polsce najbardziej znaną z nich jest utwór:

Ljudi likujte, narodi čujte:
Hristos voskrse, radost donese!

Ludzie weselcie się, narody usłyszcie:
Chrystus zmartwychwstał, radość przynosi!

Ma on trzy warianty melodyczne, najbardziej popularny jest ten:  Czytaj dalej „Serbskie pieśni paschalne (+nagrania)”

III Niedziela Paschy – Niewiast Niosących Wonności (Żen Mironosic)

Trzecia Niedziela Paschy poświęcona jest pierwszym świadkom Zmartwychwstania Chrystusa – czyli niewiastom, które zaniosły wonności do grobu Swego Pana, by dopełnić obrzęd pogrzebu, poczyniony wcześniej naprędce ze względu na szabat i (żydowskie) święto Paschy. To one przekazały wieść o pustym grobie Apostołom. Tak ważna rola w Historii Zbawienia… Nic więc dziwnego, że ta niedziela nosi miano „Prawosławnego Dnia Kobiet”. Ósmy marca jest bardziej komunistyczny, by wyprzeć dzisiejszy dzień i szczególną rolę kobiety (doświadczyć Zmartwychwstania i Je głosić), a także by zaburzyć Wielki Post, który ósmego marca jest prawie zawsze.

13241336_10154091009880330_479253700805355774_n

Tego dnia wspominani są jednak też ci mężczyźni, dzięki którym pogrzeb jakkolwiek zgodny z obyczajem w wielkopiątkowy wieczór mógł się odbyć: mianowicie, Józef z Arymatei i Nikodem.

Znamy tylko niektóre imiona z kobiet, które o świcie Czytaj dalej „III Niedziela Paschy – Niewiast Niosących Wonności (Żen Mironosic)”

Kwestia (nie)postu w okresie Świętej Pięćdziesiątnicy

Po długim okresie postu nadchodzi dzień Paschy i Tydzień Paschalny (vel Światły Tydzień), i wtedy jest oczywistym, że postu w chrześcijańskim świecie nie ma, jak długi i szeroki.

Ale jak wygląda (nie)post w okresie Świętej Pięćdziesiątnicy, tj. od Paschy do Zesłania Świętego Ducha?

Tradycje antiocheńska (a za tym arabska, aramejska i indyjska), aleksandryjska (czyli egipska, a za tym etiopska i erytrejska) i ormiańska wyraźnie mówią, że postu nie ma w środy i piątki całego okresu Pięćdziesiątnicy. Dlaczego? Odpowiedź jest oczywista: to czas największego tryumfu oraz radości Cerkwi i Jej wiernych, a Chrystus Oblubieniec jest z nami. 13100937_10153360531321548_8674310281361352220_n

Tradycja zachodnia tego nie praktykuje, tzn. zachowuje Czytaj dalej „Kwestia (nie)postu w okresie Świętej Pięćdziesiątnicy”

„Nowa Niedziela – Pan mój i Bóg mój” – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Niedzielę Przewodnią

Pierwotnie ten tekst w moim tłumaczeniu ukazał się na cerkiew.pl. Metropolita Paweł to syryjski hierarcha porwany cztery lata temu, jego los do dziś pozostaje nieznanym. Przy polskim tłumaczeniu warto dodać, iż hierarcha używa tu różnych arabskich słów związanych z czynnością „widzenia”. To, co w polskim tekście występuje jako „ujrzeć/widzieć na własne oczy”, w oryginalne arabskim jest jednym słowem (‘āyyana) od rdzenia oznaczającego „oczy” – nie jest to ani „być świadkiem/oglądać” (šāhada), ani „widzieć” (ra’ā), ani „ujrzeć/dostrzec” (lāḥaḏa).

 

Pan mój i Bóg mój! – to okrzyk ucznia, który ujrzał na własne oczy zmartwychwstanie Chrystusa. Dzisiaj Chrystus ukazuje się po raz szósty od Niedzieli Paschy; wcześniej Chrystus ukazał się Piotrowi, uczniom zmierzającym do Emaus, Marii, innym Mariom, i dziesięciu apostołom.

image[2]

Niedziela ta nazywana jest „Nową”, i taka jest też druga Czytaj dalej „„Nowa Niedziela – Pan mój i Bóg mój” – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Niedzielę Przewodnią”