30 czerwca – sobór 12 apostołów

W rycie bizantyjskim nie tylko święta z grona 12 największych mają swój okres poświąteczny, lecz także niektóre inne ważne święta mają przynajmniej swój drugi dzień. Jednym z nich jest święto apostołów Piotra i Pawła obchodzone 29 czerwca – następnego dnia obchodzony jest sobór (synaksa) dwunastu apostołów. Otóż, często drugiego dnia święta wspomina się osoby związane z danym świętem (o czym więcej tutaj). I drugi dzień święta w takim przypadku jest nazywa soborem lub synaksą, czyli zbiorem/zgromadzeniem wszystkich świąt poświęconej danej osobie/danym osobom. I tak, 30 czerwca wspominamy wszystkich dwunasty apostołów, choć każdy z nich ma też osobne dni poświęcone swej pamięci liturgicznej.

a9dc869b31907078a1c3c6236b90f211

Poniżej imiona dwunastu apostołów i daty ich pamięci liturgicznej – część z linkami do artykułów na blogu związanych z nimi: Czytaj dalej „30 czerwca – sobór 12 apostołów”

Na tej Skale zbuduję Kościół Mój… – w ujęciu prawosławnym

W dniu święta apostołów Piotra i Pawła, które jest obchodzone 29 czerwca, przedstawiam swój artykuł, który pierwotnie ukazał się na cerkiew.pl kilka miesięcy temu.

Kościół katolicki w obronie prymatu Rzymu przytacza dialog Chrystusa z Piotrem (Mt 16, 13,18):
Gdy Jezus przyszedł w okolice Cezarei Filipowej, pytał swych uczniów: «Za kogo ludzie uważają Syna Człowieczego?» A oni odpowiedzieli: «Jedni za Jana Chrzciciela, inni za Eliasza, jeszcze inni za Jeremiasza albo za jednego z proroków». Jezus zapytał ich: «A wy za kogo Mnie uważacie?» Odpowiedział Szymon Piotr: «Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego». Na to Jezus mu rzekł: «Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony. Albowiem nie objawiły ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie. Otóż i Ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół Mój, a bramy piekielne go nie przemogą

DSC_4886

Istotnym jest fakt, że rozmowa ta Czytaj dalej „Na tej Skale zbuduję Kościół Mój… – w ujęciu prawosławnym”

Ikona apostołów Piotra i Pawła

Dwudziestego dziewiątego czerwca Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć świętych apostołów Piotra i Pawła, o których święcie więcej tutaj. Istnieją dwa warianty przedstawiające tych ewangelizatorów świata.

ChomikImagethrhr.jpgPierwsza wersja przedstawia tych dwóch apostołów składających sobie pocałunek, będących w uścisku. Mogą być ukazani Czytaj dalej „Ikona apostołów Piotra i Pawła”

Chrześcijaństwo w jedności i różnorodności – o. Jerzy Massuh na święto apostołów Piotra i Pawła

Tekst ten, w moim tłumaczeniu, ukazał się dwa lata temu w serwisie cerkiew.pl Niestety, o. Jerzy Massuh (George Massouh) niedawno zmarł. Jakby nie było, warto przeczytać kazanie autorstwa duchownego z Cerkwi założonej przez apostołów Piotra i Pawła (tj. antiocheńskiej) w dniu ich święta.

_2200798960161074531_n.jpg
Piotr kochał Pawła i Paweł kochał Piotra. Kochali jeden drugiego, pomimo różnic (sporów) pomiędzy nimi, ponieważ kochali oni Cerkiew i przedkładali całą swoją służbę ponad interesy osobiste. Kochali jeden drugiego,  Czytaj dalej „Chrześcijaństwo w jedności i różnorodności – o. Jerzy Massuh na święto apostołów Piotra i Pawła”

Początek Postu Apostolskiego – kilka myśli o tym, jak go przeżyć

Dzień po zakończeniu najradośniejszego okresu, jakim jest Pentekostarion (Triod Kwietna), dzień po Niedzieli Wszystkich Świętych, Cerkiew rozpoczyna Post Apostolski przygotowujący do święta apostołów Piotra i Pawła, obchodzonego 29 czerwca. O różnych kwestiach związanych z tym postem pisałam tutaj.

34306558_2064896146884876_9168042928117907456_n.jpgTeraz zaś chcę podzielić się refleksją, jak go przeżyć, skoro liturgicznie właściwie nie jest ten post zaznaczony w żaden sposób, co utrudnia  Czytaj dalej „Początek Postu Apostolskiego – kilka myśli o tym, jak go przeżyć”

Pocałunek cnót – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na święto apostołów Piotra i Pawła

Pierwotnie ten tekst, w moim tłumaczeniu z arabskiego, ukazał się na cerkiew.pl dwa lata temu w tym miejscu.

W kwietniu 2013 roku, tuż przed Wielkim Tygodniem, w Syrii zostało porwanych dwóch metropolitów Cerkwi antiocheńskiej: Paweł (Jazidżi) i Jan (Ibrahim). Do dziś ich los pozostaje nieznany. Władyka Paweł jest autorem wielu książek i publikacji. Był również znany ze swych wspaniałych kazań.

Publikujemy kazanie metropolity Pawła na święto założycieli i patronów Cerkwi antiocheńskiej – jakimi byli Piotr i Paweł – w jego dniu (Patriarchat ten stosuje nowy styl); apostoł Paweł ponadto jest patronem samego hierarchy. Władyka w swych słowach zawsze nawiązywał w dużej wiedzy i z miłością do swego niebiańskiego opiekuna, o czym Czytelnicy mogli się przekonać czytając poprzednie publikowane kazania. Mamy nadzieję, że tekst ten ubogaci przeżywanie obchodzącym teraz to święto, zaś osobom jeszcze oczekującym go – pozwoli właściwie się do niego przygotować.

10982199_1656179037952290_1146966596912855801_n.jpg

Jak wiemy, klasyczna i najbardziej podstawowa ikona tego błogosławionego święta przedstawia dwóch świętych apostołów obejmujących jeden drugiego i składających sobie pocałunek. Wielu nadaje różne znaczenie Czytaj dalej „Pocałunek cnót – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na święto apostołów Piotra i Pawła”

29 czerwca – święto apostołów Piotra i Pawła

Zgodnie ze starożytną Tradycją Wschodu i Zachodu, pierwsi apostołowie pomiędzy równymi sobie (jak rytmicznie to brzmi ;p), tj. święci Piotr i Paweł, ponieśli śmierć męczeńską tego samego dnia: 29 czerwca. Jedna data śmierci, jedno jej miejsce (Rzym), jeden rodzaj (męczeństwo). A jednak byli bardzo różni.

różna ich była droga do Chrystusa: pierwszy uwierzył od razu, drugi najpierw prześladował;
różny status społeczny: pierwszy prosty rybak, drugi uczony w Piśmie i przy okazji tkacz namiotów;
różne charaktery: pierwszy porywczy, drugi wyważony;
różne zadania: pierwszy miał głównie działać wśród Żydów, drugi zaś przede wszystkim ewangelizować pogan.

Różnorodność w jedności i jedność w różnorodności – to kwintesencja Cerkwi prawosławnej. Dlatego święci apostołowie Piotr i Paweł często są przedstawiani na ikonach albo w pocałunku miłości, albo jako trzymający wspólne w domach symboliczny budynek cerkiewny, czasem w otoczeniu innych apostołów. Więcej o ikonie święta w tym artykule.

08_06_17_3054.jpg

Święto to nie jest z grona 12 największych, ale, zarazem, Czytaj dalej „29 czerwca – święto apostołów Piotra i Pawła”

24 czerwca – święto Narodzin św. Jana Chrzciciela

Pół roku przed świętami Narodzin Jezusa Chrystusa obchodzimy święto narodzin tego, który Go poprzedzał. Zarówno narodzeniem, jak i działalnością. Była tego główna misja Jana: poprzedzać, przygotować już w ostatniej fazie Naród Wybrany do przyjęcia Mesjasza. Przygotować grunt. Dlatego też Wschód chętniej określa św. Jana mianem „Poprzednika” (cs. Predtecza).

146.jpg

Bo chrzty udzielane przez niego, choć charakterystyczne, Czytaj dalej „24 czerwca – święto Narodzin św. Jana Chrzciciela”

II niedziela po Pięćdziesiątnicy – Wszystkich Świętych lokalnych

Tydzień temu wspomniałam, że Niedziela Wszystkich Świętych, będącą pierwszą po Pięćdziesiątnicy, kończy zarówno Triod Kwietną (Pentekostarion), jak i okres ruchomy. Jednak, jeśli chodzi o to drugie, nie jest tak do końca. Bowiem w niektórych Cerkwiach druga niedziela po Pięćdziesiątnicy poświęcona jest pamięci świętych lokalnych, czyli „ziemi x”; nie tylko kraju, ale wręcz regionu. To jest logiczne: przejście z ogółu zeszłej niedzieli do szczegółu tej dzisiejszej.

Poza tym, od połowy XIX wieku – czyli, jak na Prawosławie, to istna nowinka – w drugą niedzielę po Zesłaniu Św. Ducha obchodzi się pamięć również wszystkich Świętych Ojców z Góry Athos, bo wcześniej nie mieli oni „swojego” dnia. To nabożeństwo ułożył św. Nikodem Hagioryta, który również uporządkował obecnie najpopularniejszą w świecie Cerkwi bizantyjskich wersję synaksarionu (żywoty świętych i opisy świąt), którego po polsku na razie mamy cztery tomy wydane (styczeń, luty, marzec, kwiecień) oraz z cyklu ruchomego w formacie PDF. Należy jednak dodać, iż niektóre Cerkwie lokalne nadal w tę niedzielę obchodzą jedynie swoich świętych, uznając, że święci atoscy (inna nazwa: hagioryci) tego dnia powinni być wspomniani tylko na Świętej Górze Athos jako lokalni święci.

athos 2.jpg

W Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym (PAKP) Czytaj dalej „II niedziela po Pięćdziesiątnicy – Wszystkich Świętych lokalnych”

Święto „Bożego Ciała” w prawosławnych rytach zachodnich

Pierwotnie ten wpis umieściłam dwa lata temu na cerkiew.pl, i nie obyło się bez kontrowersji. A przecież św. Jan Maksymowicz, zwany Szanghajskim, wyraźnie powiedział: „Nigdy, nigdy, przenigdy nie pozwalaj komukolwiek ci wmówić, że aby być prawosławnym, musisz być jednocześnie wschodni. Zachód był prawosławny przez tysiąc lat, i jego czcigodna liturgia jest dużo starsza, niż jakakolwiek z jego herezji.”

b27b7cba6a.jpg

Święto Ciała i Krwi Pańskich, zwane w Polsce potocznie „Bożym Ciałem”, prawdopodobnie większości prawosławnych wiernych kojarzy się ze świętem rzymsko-katolickim, do tego względnie nowym. Tymczasem prawosławni chrześcijanie rytów zachodnich – obecni głównie w USA, choć nie tylko – w większości obchodzą to święto; zarówno ci pod Patriarchatem Antiocheńskim, jak i Cerkwią zarubieżną (Rosyjska Cerkiew Poza Granicami Rosji), choć nieco inaczej niż rzymscy-katolicy, a także zazwyczaj później, bowiem posługują się starymi, prawosławnymi paschaliami, a nie gregoriańskimi.

Najstarsze zapisy liturgiczne dotyczącego tego święta pochodzą z XII wieku; Kościół rzymsko-katolicki oficjalnie je wprowadził nieco ponad 100 lat później, by podkreślić realność Ciała i Krwi Pańskiej. Dlaczego więc prawosławni rytów zachodnich obchodzą to święto, skoro powstało ono w czasach ostatecznego „formowania” się Wielkiej Schizmy?  Czytaj dalej „Święto „Bożego Ciała” w prawosławnych rytach zachodnich”