23 i 24 grudnia – Wielki Piątek i Wielka Sobota, czyli Wigilia Bożego Narodzenia

Dwudziesty trzeci i dwudziesty czwarty grudnia to Wielki Piątek i Wielka Sobota w jednym. Nie zapominajmy o tym 24 grudnia, czyli w dzień Wigilii Bożego Narodzenia.

10010461_10154968672835433_2216183769389200364_o.jpg

Liturgicznie Wigilia rozpoczyna się od wieczerni 23 grudnia. Na jej koniec śpiewany jest już nie troparion Przedświęcia, lecz troparion Wigilii Bożego Narodzenia:

Niegdyś przyszła do Betlejem Mariam,
zapisać się ze starcem Józefem,
jako pochodzący z potomstwa Dawidowego,
nosząc w łonie poczętego bez nasienia.
Nadszedł czas narodzin i nie znalazło się ani jedno miejsce w gospodzie,
ale pięknym pałacem wydała się Królowej grota.
Chrystus się rodzi, aby podnieść nasz upadły obraz.

Śpiew w języku cerkiewno-słowiańskim:  Czytaj dalej „23 i 24 grudnia – Wielki Piątek i Wielka Sobota, czyli Wigilia Bożego Narodzenia”

Reklamy

Pojęcie zasługi w języku miłości – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Niedzielę Ojców

Tekst w moim tłumaczeniu ukazał się dwa lata temu na cerkiew.pl

Metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) to syryjski hierarcha z Patriarchatu Antiocheńskiego, który jest znany ze swych kazań i innych publikacji. W kwietniu 2013 roku został porwany wraz z metropolitą Janem (Ibrahimem) przez islamskich rebeliantów w objętej wojną domową Syrii. Los obydwu hierarchów wciąż pozostaje nieznany, a to wszystko dzieje się pośród międzynarodowego milczenia.

Niedziela Ojców, w syryjskiej tradycji nazywana też Niedzielą Rodowodu, jest ostatnią przed świętem Bożego Narodzenia, do którego przygotowuje czterdziestodniowy post. Jej niedzielne czytanie to początek Ewangelii Mateusza (1, 1-25), który składa się praktycznie wyłącznie z imion ziemskich przodków Jezusa Chrystusa. Zapewne nie raz myśleliśmy, jaki jest sens w wysłuchiwaniu tych hebrajskich, dziwnie brzmiących dla nas imion, których ponadto niektórzy właściciele ulegali swoim słabościom (są tam m. in. cudzołożnicy i mordercy). Metropolita Paweł w swej głębokiej analizie daje na to odpowiedź. 

Tekst być może nie jest najprostszy, i przy czytaniu go należy pamiętać, iż myśl arabskiego Prawosławia nieco różni się od tej dominującej na naszych terenach, jest też wyrażana w inny sposób; przy tym jednakże jest bardzo zakorzeniona w Biblii i Świętych Ojcach, co wynika zarówno z faktu bycia ludźmi tego samego regionu o tej samej (lub podobnej) mentalności, jak i bliskości języka arabskiego wobec hebrajskiego i aramejskiego.

Pamiętajmy w naszych modlitwach o prawosławnych Syryjczykach, by już za kilka dni mogli w spokoju i radości przeżywać święta Bożego Narodzenia.

1992763e16.jpg
Księga rodowodu Jezusa Chrystusa
Ewangelia nie jest dla odśpiewania, ani dla badawczego czytania, lecz dla życia. Cerkiew czyta nam wersety ewangeliczne tylko dla tego celu, i jest to szczególna cecha Liturgii. Kto słyszy  Czytaj dalej „Pojęcie zasługi w języku miłości – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Niedzielę Ojców”

Ostatnia niedziela Adwentu – Niedziela Ojców

Niedziela Ojców, tak jak poprzednia – Praojców – wspomina wszystkich tych, co przygotowali przyjście Chrystusa na świat. Jednakże, jak się (mi) wydaje, niedziela ta kładzie już bardziej nacisk na cielesnych i duchowych przodków Jezusa. Widać to choćby w Ewangelii na Liturgii tego dnia, kiedy jest czytany rodowód Chrystusa wg św. Mateusza (1, 1-25); z kolei Apostoł (Hbr 11, 9-10; 17-23; 32-40) Boskiej Liturgii Niedzieli Ojców podkreśla wiarę przodków, poczynając od Abrahama – Ojca Wierzących. Podkreśla to też troparion Niedzieli Ojców:

Wielkie są czyny dokonane przez wiarę!
W samym środku ognia, jak na spokojnej wodzie,
radowali się trzej młodzieńcy, i prorok Daniel dla lwów,
jak dla owieczek, stał się pasterzem.
Dla ich modlitw, Chryste Boże, zbaw dusze nasze.

Nagranie audio mp3 w cerkiewno-słowiańskim

Niedziela Ojców ma bogatą hymnografię, i to jeszcze w różnych  Czytaj dalej „Ostatnia niedziela Adwentu – Niedziela Ojców”

22 grudnia – Wielki Czwartek

Dwudziestego drugiego grudnia, podobnie jak w Wielki Czwartek, śpiewany jest pełny kanon, tak jak na niedziele i wielkie święta. Kanon zarówno w melodii, jak i treści nawiązuje do tego wielkoczwartkowego. Ma to szczególne znaczenie w związku z Bożym Narodzeniem, czyli świętem Wcielenia – bez niego przecież nie mogłoby być Mistycznej Wieczerzy, na której sam Bóg – a nie zwierzę ofiarne, jak w Starym Testamencie – złożył się nam w ofierze. W Betlejemską Noc Chrystus oddaje się nam na kamieniu groty. W Noc Getsemani oddaje się nam na kamieniu ołtarza, co ponawiamy niemalże każdego dnia w ramach Boskiej Liturgii.

agnbozhjacks.jpeg

Oto śpiewy fragmentów tego kanonu z polskimi napisami:  Czytaj dalej „22 grudnia – Wielki Czwartek”

21 grudnia – Wielki Wtorek/Wielka Środa

Dwudziestego pierwszego grudnia tradycje najbardziej się różnią między sobą. To znaczy, że w akrostychu jak i części hymnów rozjeżdżają się tu tradycje grecka (i podążające za nią, np. arabska czy albańska) i słowiańska (i podążające za nią, czyli np. rumuńska) – w tej pierwszej dzisiejszy dzień odpowiada Wielkiemu Wtorkowi, zaś w drugiej Wielkiej Środzie.

spc-i-vernici-slave-badnji-dan.jpg

Stichera tego dnia: 

Czytaj dalej „21 grudnia – Wielki Wtorek/Wielka Środa”

20 grudnia – św. Ignacego Antiocheńskiego i… Wielki Poniedziałek

Dwudziesty grudnia to już we wszystkich tradycjach jest Przedświęcie, a także dzień pamięci świętego męczennika i patriarchy Ignacego Antiocheńskiego.

www.difa3iat.com_-11.jpg

Dzień ten niejako odpowiada Wielkiemu Poniedziałkowi. Od tego  Czytaj dalej „20 grudnia – św. Ignacego Antiocheńskiego i… Wielki Poniedziałek”

Raduj się, Święty Krzyżu! – Boże Narodzenie jako Zimowa Pascha (felieton + nagranie)

Ten mój autorski tekst ukazał się rok temu na cerkiew.pl.

Od dziesięciu lat słuchamy i – w miarę możliwości śpiewamy – w domu, począwszy od wigilijnego wieczoru, kolędy różnych języków i tradycji, wśród nich są również rumuńskie. Nie znam rumuńskiego, ale jedno zdanie kolędy Asta-i seara de Craciun zawsze bardzo mnie porusza; mianowicie, w drugiej zwrotce pada zawołanie: Bucura-Te Sfanta Cruce! i na tyle się orientuję, by zrozumieć, że oznacza to Raduj się, Święty Krzyżu! Na pierwszy rzut oka, tudzież na pierwszy dźwięk, ktoś może się zdziwić – co to ma wspólnego z Narodzeniem Chrystusa? Otóż, wszystko.

dsc_0190.jpg

Bo ta druga myśl, już po jakiejś refleksji, latach  Czytaj dalej „Raduj się, Święty Krzyżu! – Boże Narodzenie jako Zimowa Pascha (felieton + nagranie)”