21 grudnia – Wielki Wtorek/Wielka Środa

Dwudziestego pierwszego grudnia tradycje najbardziej się różnią między sobą. To znaczy, że w akrostychu jak i części hymnów rozjeżdżają się tu tradycje grecka (i podążające za nią, np. arabska czy albańska) i słowiańska (i podążające za nią, czyli np. rumuńska) – w tej pierwszej dzisiejszy dzień odpowiada Wielkiemu Wtorkowi, zaś w drugiej Wielkiej Środzie.

spc-i-vernici-slave-badnji-dan.jpg

Stichera tego dnia: 

Czytaj dalej „21 grudnia – Wielki Wtorek/Wielka Środa”

20 grudnia – św. Ignacego Antiocheńskiego i… Wielki Poniedziałek

Dwudziesty grudnia to już we wszystkich tradycjach jest Przedświęcie, a także dzień pamięci świętego męczennika i patriarchy Ignacego Antiocheńskiego.

www.difa3iat.com_-11.jpg

Dzień ten niejako odpowiada Wielkiemu Poniedziałkowi. Od tego  Czytaj dalej „20 grudnia – św. Ignacego Antiocheńskiego i… Wielki Poniedziałek”

Raduj się, Święty Krzyżu! – Boże Narodzenie jako Zimowa Pascha (felieton + nagranie)

Ten mój autorski tekst ukazał się rok temu na cerkiew.pl.

Od dziesięciu lat słuchamy i – w miarę możliwości śpiewamy – w domu, począwszy od wigilijnego wieczoru, kolędy różnych języków i tradycji, wśród nich są również rumuńskie. Nie znam rumuńskiego, ale jedno zdanie kolędy Asta-i seara de Craciun zawsze bardzo mnie porusza; mianowicie, w drugiej zwrotce pada zawołanie: Bucura-Te Sfanta Cruce! i na tyle się orientuję, by zrozumieć, że oznacza to Raduj się, Święty Krzyżu! Na pierwszy rzut oka, tudzież na pierwszy dźwięk, ktoś może się zdziwić – co to ma wspólnego z Narodzeniem Chrystusa? Otóż, wszystko.

48356654_10161070551125433_3448372814678065152_n.jpg

Bo ta druga myśl, już po jakiejś refleksji, latach  Czytaj dalej „Raduj się, Święty Krzyżu! – Boże Narodzenie jako Zimowa Pascha (felieton + nagranie)”

17 grudnia – proroka Daniela i ostatni tydzień przed Wigilią Bożego Narodzenia (Przedświęcie)

Siedemnastego grudnia, czyli tydzień przed Wigilią Bożego Narodzenia, Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć kolejnego starotestamentowego proroka: a mianowicie, Daniela, oraz Trzech Młodzieńców (Azariasza, Ananiasza i Miszaela), których historia w księdze tegoż proroka jest opisana.

DSC_0138-Medium

Święty Daniel to jeden z proroków większych, działający mniej więcej na przełomie VII i VI wieku przed Chrystusem. Jego księga jest inna,  Czytaj dalej „17 grudnia – proroka Daniela i ostatni tydzień przed Wigilią Bożego Narodzenia (Przedświęcie)”

Przedostatania niedziela Adwentu – Niedziela Praojców (i Pramatek ;) )

Pierwsze cztery niedziele w tradycji bizantyjskiej nie mają własnych hymnografii i czytań; jedynie serbska tradycja ludowa czwartą niedzielę Adwentu nazywa Detinjci, czyli „Dzieci” – tego dnia rodzice po powrocie z cerkwi związują własne dzieci, jako znak przywiązania rodzinnego, po czym je odwiązują, by wskazać, iż członkowie rodziny muszą pomagać sobie wzajemnie.

Natomiast piąta niedziela Adwentu – czyli przedostatnia niedziela przed Bożym Narodzeniem – w tradycji bizantyjskiej już niezależnie od szerokości geograficznej ma przypisane sobie hymny i czytania. Nosi ona miano Niedzieli Praojców. Jak sama nazwa wskazuje, tego dnia wspominamy imiona i zasługi postaci starotestamentowych, które przygotowały Naród Wybrany, a zatem świat, na przyjście Mesjasza.

Wszyscy wspominamy teraz czcigodnych ojców, opiewając ich miłe Bogu życie, ze względu na które zostali uwielbieni. (stichera z jutrzni, poniżej jej śpiew)

Mówią o tym także inne hymny,  Czytaj dalej „Przedostatania niedziela Adwentu – Niedziela Praojców (i Pramatek 😉 )”

Przykłady kolęd Postu Bożonarodzeniowego (+nagrania)

Tekst ten ukazał się trzy lata temu na cerkiew.pl. Teraz dodałam na końcu jeszcze jedną kolędę.

W znakomitej większości tradycji kolędy o Narodzinach Chrystusa zaczyna się śpiewać dopiero po zakończeniu Liturgii św. Bazylego Wielkiego w Wigilię Bożego Narodzenia, przy wniesieniu świątecznej ikony, kiedy po raz pierwszy rozbrzmiewają troparion i kontakion święta. Nie oznacza to jednak, iż w dniach poprzedzających kolęd w ogóle się nie śpiewa.

W Poście Bożonarodzeniowym obchodzonych  Czytaj dalej „Przykłady kolęd Postu Bożonarodzeniowego (+nagrania)”