Ikona Niedzieli o Celniku i Faryzeuszu

W tym roku, po opisach liturgicznych sprzed dwóch lat oraz prezentacji tekstowej i nagraniowej wybranych hymnów na czas Triody Postnej mam pomysł na krótkie opisywanie ikon danych dni. Zobaczymy, jak mi to pójdzie 😉 Motyw ikony jest ważny w naszej wędrówce do Paschy, bo przecież pierwsza niedziela Wielkiego Postu to tryumf Ortodoksji nad herezją ikonoklazmu, no i… Każde święto, a zwłaszcza Wielki Tydzień, to nie tylko wspomnienie, ale uobecnienie na nowo, w czego realizacji pomagają na właśnie ikony.

Pierwsza niedziela Przedpościa i ogółem Triody postnej to Niedziela o Celniku i Faryzeuszu (więcej o niej tutaj). Ikona tej niedzielima zasadniczo dwa warianty. W pierwszym widzimy wyszczególnione miejsce w Świątyni na środku, a także postaci celnika i faryzeusza zaprezentowane dwa razy. W drugim wariancie to miejsce Świątyni jest nieco z boku, zaś postaci celnika i faryzeusza są przedstawione tylko raz.

ChomikImage (3).jpg

Tło czy też szczególne miejsce Świątyni (menora, tj. świecznik lub katapetazma, czyli zasłona świątynna) mają ukazać, gdzie Czytaj dalej „Ikona Niedzieli o Celniku i Faryzeuszu”

Reklamy

Nie odwróć oblicza Twego… – prokimen Niedzieli Przebaczenia Win

Wieczernia Niedzieli Przebaczenia Win – ostatniej niedzieli Przedpościa, o której więcej tutaj – ma dwa szczytowe momenty. Pierwszy to śpiew wielkiego prokimenonu* w jej połowie. Natomiast drugi, na jej koniec, to obrzęd przebaczenia win. Tutaj skupię się na tej pierwszej sprawie. Prokimen to dwa wybrane wersety psalmu – jeden z nich stanowi refren – które, na przypisany ton, śpiewa diakon/psalmist(k)a na przemian z chórem/wiernymi. Jednak istnieje kilka prokimnów wielkich: mają one kilka wersetów więcej, śpiewane są też bardziej rozwlekle, uroczyście. Oczywiście, są one zarezerwowane tylko na szczególne okazje. Jedną z nich jest właśnie wieczór niedzieli Wygnania Prarodziców z Raju (inna nazwa owego ostatniego dnia Przedpościa); ba! to ten prokimen wyznacza początek Wielkiego Postu.

exodos-protoplaston.jpg

Wówczas w cerkwi gasną światła, szaty zmieniają  Czytaj dalej „Nie odwróć oblicza Twego… – prokimen Niedzieli Przebaczenia Win”

Gdy przyjdziesz, Boże… – hymn Niedzieli o Sądzie Ostatecznym

Trzecia niedziela Przedpościa, o Sądzie Ostatecznym (więcej o niej w tym wpisie), charakteryzuje się bogatą hymnografią, tak jak dwie poprzednie. Tym razem zostanie przytoczony tutaj kontakion owej niedzieli.

3 Coptic icon of The Second Coming of the Lord in st. George Toleda.png

Po polsku brzmi on tak:  Czytaj dalej „Gdy przyjdziesz, Boże… – hymn Niedzieli o Sądzie Ostatecznym”

Objęcia ojcowskie otwórz dla mnie… – hymn Niedzieli o Synu Marnotrawnym

Jednym z bardziej znamienitych hymnów drugiej niedzieli Przedpościa, o Synu Marnotrawnym (więcej o niej w tym tekście) jest katyzma jutrzni śpiewana po trzeciej pieśni kanonu, na ton pierwszy.

2 mar.jpg

Oto jej tłumaczenie polski:  Czytaj dalej „Objęcia ojcowskie otwórz dla mnie… – hymn Niedzieli o Synu Marnotrawnym”

Nie pomódlmy się jak faryzeusz… – początek Przedpościa

Jako że blog za chwilę, dzięki Bogu, będzie obchodził swój pierwszy roczek (tylko spójrzcie!) – a w sensie cyklu liturgicznego, już go wypełnił – znaczną część istotnych dni, nabożeństw i charakterystyk Triody Postnej opisałam w poszczególnych artykulikach. Więc, pomysł mój jest taki, by ulepszyć zeszłoroczne wpisy dotyczące Przedpościa, Wielkiego Postu, Wielkiego Tygodnia i Paschy, i te ulepszone-zeszłoroczne linkować. Ale, żeby nie była to tylko działalność Facebookowa, zamierzam zarazem zamieszczać krótkie nowe wpisy w ważne dni Triody Postnej, które będą przedstawiać jeden wybrany hymn (modlitwę) – jego treść jak i wykonania, tzn. śpiew.

Przedpoście zaczyna się Niedzielą o Celniku i Faryzeuszu (dokładnie można poczytać o tym tutaj).

ChomikImageewrw.jpg

Jej pierwszym hymnem – czyli zarazem pierwszym hymnem całej Triody Postnej, która przez 71 dni prowadzi nas do Paschy, czyli Zmartwychwstania Chrystusa! – jest stichera z wieczerni do wersetów  Czytaj dalej „Nie pomódlmy się jak faryzeusz… – początek Przedpościa”

Uzdrowienie ludzkiego egoizmu – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Niedzielę Przebaczenia Win

Rok temu moje tłumaczenie kazania tego syryjskiego hierarchy ukazało się na cerkiew.pl w tym miejscu.

image1

Czytaj dalej „Uzdrowienie ludzkiego egoizmu – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Niedzielę Przebaczenia Win”

Niedziela Wygnania Adama i Ewy z Raju – Niedziela Przebaczenia Win

Niedziela Wygnania Prarodziców z Raju (w tradycji greckiej: Niedziela Utraconego Raju), zwana też Niedzielą Przebaczenia Win, to ostatnia niedziela Przedpościa i zarazem ostatni dzień przed Wielkim Postem.

Tydzień temu wspominaliśmy, jak historia świata się zakończy – tj. Sądem Ostatecznym; dziś zaś przypominamy sobie, jak się rozpoczęła droga naszego upadku, ale i jednak – dzięki Bożemu miłosierdziu i przebaczeniu – również naszego powrotu, dążenia do przywrócenia w sobie Bożego obrazu, odnowy relacji z Bogiem i bliźnim, również we wzbudzeniu w nas samych miłosierdzia i przebaczenia.

z392_493146740745549_1984235612_n

Niedziela ta jest boga w treść oraz pewne liturgiczne aspekty, dlatego postanowiłam zrobić tutaj dwa rozdziały:

I SOBOTA WIECZÓR i NIEDZIELA RANO
Teksty liturgiczne sobotniej wieczerni, a potem i  Czytaj dalej „Niedziela Wygnania Adama i Ewy z Raju – Niedziela Przebaczenia Win”