Królu Niebieski, Pocieszycielu, Duchu Prawdy… – hymn Zesłania Ducha Świętego

Cariu Niebiesnyj to zapewne najsłynniejszy hymn święta Pięćdziesiątnicy (o jego treści więcej tutaj, zaś liturgice w tym miejscu). Odmawiany po raz pierwszy od Wielkiej Soboty wieczór. Nie tyle, że odmawiany – śpiewany uroczyście! Od teraz, aż do następnej Paschy, ta modlitwa będzie towarzyszyć nam… No właśnie, na początku każdej modlitwy: porannej, wieczornej, Boskiej Liturgii, godzinach kanonicznych, molebniu… To jest jedna z kilku modlitw, którą każdy prawosławny powinien znać na pamięć. Jest ona częścią składową naczała, czyli modlitw początkowych (wraz W Imię Ojca, z trisagionem, Przenajświętsza Trójco i Ojcze nasz).

Kostko Markowicz

Jednak w dzień Zstąpienia Świętego Ducha, na pięćdziesiąty dzień od Zmartwychwstania Chrystusa, modlitwa ta jest także ponawianą na nabożeństwach (m. in. wieczerni i jutrzni) sticherą. Jej treść po polsku brzmi tak:  Czytaj dalej „Królu Niebieski, Pocieszycielu, Duchu Prawdy… – hymn Zesłania Ducha Świętego”

Reklamy

To jest żywot wieczny… (felieton)

Tekst oryginalnie ukazał się rok temu na cerkiew.pl. To osobista refleksja nad fragmentem Ewangelii św. Jana 17, 1-3 w związku z Niedzielą Ojców I Soboru powszechnego, czyli przygotowawczej do tzw. Zielonych Świątek (więcej o niej tutaj). Publikuję z nadzieją, że pozwoli on Czytelnikom dobrze przeżyć te ostatnie dni Świętej Pięćdziesiątnicy, kiedy oczekujemy spełnienia obietnicy Chrystusa: zstąpienia Świętego Ducha.

Czytaj dalej „To jest żywot wieczny… (felieton)”

Wzniosłeś się w chwale, Chryste Boże nasz… – troparion Wniebowstąpienia Pańskiego

Na czterdziesty dzień od Swego Zmartwychwstania Chrystus wstąpił na Niebiosa i zasiadł po prawicy Ojca. Dlatego też Kościół prawosławny na czterdziesty dzień od Paschy, w czwartek, obchodzi jedno z 12 największych świąt cerkiewnych: święto Wniebowstąpienia Pańskiego (cs. Woznesenie Gospodnie).

ormianska ikona Wniebowstąpienie

Chrystus jednak nas nie opuścił tego dnia. Musiało się to spełnić, by dziesięć dni później Święty Duch, Pocieszyciel zapowiedziany na wielkoczwartkowej, mistycznej wieczerzy, mógł zstąpić na nas. A co za tym idzie:  Czytaj dalej „Wzniosłeś się w chwale, Chryste Boże nasz… – troparion Wniebowstąpienia Pańskiego”

WIELKA NOC – CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ!

Pascha. Wielka Niedziela. Zmartwychwstanie Pańskie. Święto Świąt.

Resurrection2.jpg

Troparion Paschy:
Chrystus powstał z martwych,
śmiercią podeptał śmierć,
i będącym w grobach życie darował.

Zgodnie z obietnicą/nadzieją zeszłoroczną, trzecia, najnowsza część nagrań tegoż hymnu w kolejnych językach (24), w tym po polsku:

Jeśli ktoś jest uczciwy i pobożny, niech znajdzie radość w tej dobrej i pełnej światłości uroczystości. Jeśli ktoś jest sługą roztropnym, niech wejdzie ciesząc się do radości Pana swego. Jeżeli ktoś dźwigał postu udręki, niechże otrzyma dziś słuszną zapłatę. (…) [Pan] i uczynki przyjmuje i zamiary wita, i wysiłki szanuje i chęci pochwala. (…) Ci, co pościli i co nie pościli, weselcie się dziś. Uczta przygotowana, rozkoszujcie się wszyscy. Baranek przygotowany, niech nikt nie wyjdzie głodny. Wszyscy nasyćcie się ucztą wiary, wszyscy przyjmijcie bogactwo miłosierdzia.
[z Homilii Wielkanocnej św. Jana Chryzostoma czytanej w Paschalną Noc]

13151423_1230496710302905_4957052642953373339_n.jpg

Irmosy (pierwsze zwrotki) wszystkich pieśni Kanonu Paschy:

Czytaj dalej „WIELKA NOC – CHRYSTUS ZMARTWYCHWSTAŁ!”

Niedziela Wszystkich Świętych = koniec Triody Kwietnej

Wszyscy święci balują w niebie… To dziś! Prawosławne święto Wszystkich Świętych. Nie jest ono obchodzone 1 listopada – Zachód tę datę przyjął z pogaństwa i ją przeobraził na chrześcijański sposób – lecz jako zwieńczenie długiego cyklu ruchomego, rozpoczętego Triodą Postną i kontynuowanego przez Triod Kwietną (Pentekostarion). Te dwie księgi tworzą najważniejszy czas w roku liturgicznym Cerkwi prawosławnej, który trwa 128 dni = 71 dni Triody Postnej i 57 dni Triody Kwietnej.

All-Saints-Icon-Bright.jpg

Czemu to właśnie dzisiaj chrześcijański Wschód obchodzi pamięć wszystkich Świętych? Z dwóch powodów, ściśle łączących się ze sobą:  Czytaj dalej „Niedziela Wszystkich Świętych = koniec Triody Kwietnej”

Poniedziałek Świętego Ducha – tradycja bizantyjska i orientalna

Jak przystało na wielkie święto, jakim jest Pięćdziesiątnica, ma ona sześć dni poświątecznych, tj. jej oddanie następuje w na sobotniej Boskiej Liturgii, dzień przed Niedzielą Wszystkich Świętych. Zatem, przez te dni codziennie są śpiewane hymny tego święta z wyjątkiem antyfon (te są już zwykłe) oraz trisagionu (również zwyczajny), a jego ikona (zesłanie Ducha Świętego lub Trójca Święta Rublowa) znajduje się na środku świątyni.

pentecost_orig.jpg

Zarazem jednak tryumfalny i radosny okres Świętych 50 Dni kończy się wraz z wieczernią z trzema modlitwami odmawianymi na klęcząco. Stąd też Święta Pięćdziesiątnica się kończy, ale okres samego święta trwa cały tydzień. Dlatego też jeszcze przez ten tydzień, do Niedzieli Wszystkich Świętych Czytaj dalej „Poniedziałek Świętego Ducha – tradycja bizantyjska i orientalna”

Niedziela Zesłania Świętego Ducha – treść

Na początku należy zaznaczyć, iż święto to ma wyjątkowo dużo nazw, podobnie jak święto Objawienia Pańskiego. Po drugie, co zaraz wyjdzie w tych nazwach – Wschód jednego dnia świętuje zarówno Niedzielę Zstąpienie Świętego Ducha, jak i Niedzielę Świętej Trójcy; Zachód rozdzielił te dwa święta, i Niedzielę Świętej Trójcy obchodzi tydzień po Zstąpieniu Świętego Ducha. Nazwy tego święta to, oprócz tytułowej: Niedziela Świętej Trójcy, Trojca, Zielone Świątki, Pięćdziesiątnica, Duhovi.

Jedyna kanoniczna ikona Trójcy Świętej – św. Andrzeja Rublowa

troitsa_rubleva.jpg

Już w tradycji żydowskiej pięćdziesiąty dzień od Paschy starotestamentowej był uroczyście obchodzony. Siedem to doskonałość. Siedem razy siedem – tym większa doskonałość, a to się równa 49. Siedem razy siedem plus jeden – wypełnienie. Dlatego też na Liturgii tego dnia Czytaj dalej „Niedziela Zesłania Świętego Ducha – treść”