Ikona Niewiast Niosących Wonności (Żen Mironosic)

Ikona Niewiast Niosących Wonności, w cerkiewnosłowiańskim tzw. Żen Mironosic, może być traktowana jako ikona paschalna, albo też jako specjalna dla trzeciej niedzieli Paschy, gdyż to właśnie nim jest poświęcony ów dzień, o czym więcej tutaj. Ich pójście na grób bywa też motywem freskowym.

ChomikImagem3.jpg

Ten typ ikonograficzny ma różne wersje. Pierwsza, to przedstawienie samych owych kobiet, zazwyczaj podpisanych, z flakonami tytułowych wonności. Ten wariant ikonograficzny jest dosyć rzadki.

We wszystkich pozostałych wersjach widzimy Czytaj dalej „Ikona Niewiast Niosących Wonności (Żen Mironosic)”

Ikona Niedzieli o Tomaszu

Na ósmy dzień od Paschy obchodzimy Niedzielę o Tomaszu, która ma również inne nazwy oraz pewne szczególne cechy liturgiczne, o czym więcej tutaj.

Ikona tego dnia owszem, przedstawia tytułowego Tomasza, a także pozostałych dziesięciu apostołów, jednak w centrum widzimy Zmartwychwstałego Chrystusa. Po czym poznajemy, że Zmartwychwstałego? No właśnie, to klucz tej niedzieli: wątpliwość, ale potem i wyznanie wiary apostoła Tomasza, na podstawie konkretnych dowodów, że osoba, która ukazała się jedenastu apostołom, to Jezus, i to po Swej męce, śmierci krzyżowej, ale i powstaniu spośród umarłych.

ChomikImage (1)htfrr.jpg

Po pierwsze, uczniowie Czytaj dalej „Ikona Niedzieli o Tomaszu”

Zstąpienie do Otchłani – ikona Paschy

Chrystus zmartwychwstał!
To niewątpliwie najważniejsze prawosławne zawołanie, niezależnie od kultury, uwarunkowań historycznych, rytu.
To kwintesencja najważniejszego święta chrześcijańskiego: Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, Wielkanocy, o jego prawosławnych obchodach więcej w tym miejscu. Więc, siłą rzeczy, najważniejszą ikoną jest zstąpienie czy też zejście do Otchłani – osobiście, zawsze gdy ją widzę, robi mi się ciepło na sercu, pojawia się choć trochę radości i nadziei. ChomikImageklas.jpgTa ikona jest najważniejszą spośród tych dotyczących świąt paschalnych, a te są przecież Świętem Świąt i Uroczystością Uroczystości. Inne paschalne ikony prezentują: niewiasty u grobu, św. Marią Magdalenę spotykającą Zmartwychwstałego, Chrystusa rozmawiającego z uczniami w drodze do Emmaus, próbę apostoła Tomasza. Istnieją też przedstawienia niekanoniczne, powstałe pod wpływem zachodnim – ukazujące sam moment powstania z grobu, Chrystusa z chorągwią, padającą straż, aniołów wokół itd. Jednak ta ikona nie ukazuje sedna sprawy: Czytaj dalej „Zstąpienie do Otchłani – ikona Paschy”

Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)

Publikuję ten artykuł dzisiaj w związku z jedną kilku tzw. Sobót Rodzicielskich – dni szczególnej modlitewnej pamięci o zmarłych – w przeciągu roku, a jedną z dwóch obchodzonych we wszystkich tradycjach rytu bizantyjskiego. Więcej o Sobocie Mięsopustnej, czyli Sobocie Rodzicielskiej przed Niedzielą o Sądzie Ostatecznym, w tym miejscu. Zaś o Sobocie Rodzicielskiej przed Pięćdziesiątnicą artykuł jest tutaj.

slujba-parastas-parintele-cleopa-ilie-foto-adrian-sarbu_13.jpgCerkiew prawosławna w swych modlitwach za zmarłych używa różnych utworów. Jednym z nich są tzw. eulogitaria, różnie transkrybowane i tłumaczone w różnych językach:  Czytaj dalej „Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)”

Królu Niebieski, Pocieszycielu, Duchu Prawdy… – hymn Zesłania Ducha Świętego

Cariu Niebiesnyj to zapewne najsłynniejszy hymn święta Pięćdziesiątnicy (o jego treści więcej tutaj, zaś liturgice w tym miejscu). Odmawiany po raz pierwszy od Wielkiej Soboty wieczór. Nie tyle, że odmawiany – śpiewany uroczyście! Od teraz, aż do następnej Paschy, ta modlitwa będzie towarzyszyć nam… No właśnie, na początku każdej modlitwy: porannej, wieczornej, Boskiej Liturgii, godzinach kanonicznych, molebniu… To jest jedna z kilku modlitw, którą każdy prawosławny powinien znać na pamięć. Jest ona częścią składową naczała, czyli modlitw początkowych (wraz W Imię Ojca, z trisagionem, Przenajświętsza Trójco i Ojcze nasz).

Kostko Markowicz

Jednak w dzień Zstąpienia Świętego Ducha, na pięćdziesiąty dzień od Zmartwychwstania Chrystusa, modlitwa ta jest także ponawianą na nabożeństwach (m. in. wieczerni i jutrzni) sticherą. Jej treść po polsku brzmi tak:  Czytaj dalej „Królu Niebieski, Pocieszycielu, Duchu Prawdy… – hymn Zesłania Ducha Świętego”

To jest żywot wieczny… (felieton)

Tekst oryginalnie ukazał się rok temu na cerkiew.pl. To osobista refleksja nad fragmentem Ewangelii św. Jana 17, 1-3 w związku z Niedzielą Ojców I Soboru powszechnego, czyli przygotowawczej do tzw. Zielonych Świątek (więcej o niej tutaj). Publikuję z nadzieją, że pozwoli on Czytelnikom dobrze przeżyć te ostatnie dni Świętej Pięćdziesiątnicy, kiedy oczekujemy spełnienia obietnicy Chrystusa: zstąpienia Świętego Ducha.

Czytaj dalej „To jest żywot wieczny… (felieton)”

Wzniosłeś się w chwale, Chryste Boże nasz… – troparion Wniebowstąpienia Pańskiego

Na czterdziesty dzień od Swego Zmartwychwstania Chrystus wstąpił na Niebiosa i zasiadł po prawicy Ojca. Dlatego też Kościół prawosławny na czterdziesty dzień od Paschy, w czwartek, obchodzi jedno z 12 największych świąt cerkiewnych: święto Wniebowstąpienia Pańskiego (cs. Woznesenie Gospodnie).

ormianska ikona Wniebowstąpienie

Chrystus jednak nas nie opuścił tego dnia. Musiało się to spełnić, by dziesięć dni później Święty Duch, Pocieszyciel zapowiedziany na wielkoczwartkowej, mistycznej wieczerzy, mógł zstąpić na nas. A co za tym idzie:  Czytaj dalej „Wzniosłeś się w chwale, Chryste Boże nasz… – troparion Wniebowstąpienia Pańskiego”