30 czerwca – sobór 12 apostołów

W rycie bizantyjskim nie tylko święta z grona 12 największych mają swój okres poświąteczny, lecz także niektóre inne ważne święta mają przynajmniej swój drugi dzień. Jednym z nich jest święto apostołów Piotra i Pawła obchodzone 29 czerwca – następnego dnia obchodzony jest sobór (synaksa) dwunastu apostołów. Otóż, często drugiego dnia święta wspomina się osoby związane z danym świętem (o czym więcej tutaj). I drugi dzień święta w takim przypadku jest nazywa soborem lub synaksą, czyli zbiorem/zgromadzeniem wszystkich świąt poświęconej danej osobie/danym osobom. I tak, 30 czerwca wspominamy wszystkich dwunasty apostołów, choć każdy z nich ma też osobne dni poświęcone swej pamięci liturgicznej.

a9dc869b31907078a1c3c6236b90f211

Poniżej imiona dwunastu apostołów i daty ich pamięci liturgicznej – część z linkami do artykułów na blogu związanych z nimi: Czytaj dalej „30 czerwca – sobór 12 apostołów”

Na tej Skale zbuduję Kościół Mój… – w ujęciu prawosławnym

W dniu święta apostołów Piotra i Pawła, które jest obchodzone 29 czerwca, przedstawiam swój artykuł, który pierwotnie ukazał się na cerkiew.pl kilka miesięcy temu.

Kościół katolicki w obronie prymatu Rzymu przytacza dialog Chrystusa z Piotrem (Mt 16, 13,18):
Gdy Jezus przyszedł w okolice Cezarei Filipowej, pytał swych uczniów: «Za kogo ludzie uważają Syna Człowieczego?» A oni odpowiedzieli: «Jedni za Jana Chrzciciela, inni za Eliasza, jeszcze inni za Jeremiasza albo za jednego z proroków». Jezus zapytał ich: «A wy za kogo Mnie uważacie?» Odpowiedział Szymon Piotr: «Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego». Na to Jezus mu rzekł: «Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony. Albowiem nie objawiły ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie. Otóż i Ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół Mój, a bramy piekielne go nie przemogą

DSC_4886

Istotnym jest fakt, że rozmowa ta Czytaj dalej „Na tej Skale zbuduję Kościół Mój… – w ujęciu prawosławnym”

Ósmy Dzień – metropolita Jerzy (Khodr) na Niedzielę Antypaschy

Tekst w moim tłumaczeniu z arabskiego pierwotnie ukazał się dwa lata temu na stronie parafii św. Jana Klimaka w Warszawie na Woli: prawosławie.pl. Liczba osiem to symbol nieskończoności; ósmy dzień to pierwszy i zarazem ostatni dzień, a zatem jest on znakiem wieczności. Kazanie to nawiązuje do tych motywów oraz słów Chrystusa z Mistycznej Wieczerzy, która rozpoczęła Paschę Krzyżową: „A to jest żywot wieczny, aby poznali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga i Jezusa Chrystusa, Którego posłałeś (J 17, 1-3)”.

ChomikImage

Ósmego dnia od Zmartwychwstania nastała niedziela objawienia Nauczyciela wobec uczniów, którzy byli zgromadzeni w jednym miejscu z obawy przed Żydami, za zamkniętymi na klucz drzwiami. Jezus otwiera to, co Czytaj dalej „Ósmy Dzień – metropolita Jerzy (Khodr) na Niedzielę Antypaschy”

Kazanie na Sobotę Wskrzeszenia Łazarza – o. Anthony Coniaris

Łazarzu, wyjdź!
Wielki Tydzień zaczyna się właściwe w Sobotę Łazarza. Rozpoczyna się wskrzeszeniem (Łazarza) i kończy zmartwychwstaniem (Chrystusa). Zatem, Wielki Tydzień jest umiejscowiony pomiędzy dwoma jaśniejącymi snopami światła, które oświecają ciemność Krzyża ostateczną radością.

70_vaskrsenje_lazarevo_v

Już wcześniej Chrystus wskrzesił co najmniej dwie osoby. Jedną z nich była córka Jaira, zaś drugą jedyny syn wdowy z Nain. Pierwsza dopiero co umarła, a druga była już niesiona w trumnie na cmentarz. Ale to jednak przypadek Łazarza z tego wszystkiego był najbardziej zadziwiający.

Wszystko zaczęło się od Czytaj dalej „Kazanie na Sobotę Wskrzeszenia Łazarza – o. Anthony Coniaris”

Ikona Obrzezania Pańskiego

Pierwszego stycznia Cerkiew prawosławna obchodzi święto Obrzezania Pańskiego oraz św. Bazylego Wielkiego, o czym więcej w tym tekście. Dzień ten ma oczywiście swoją ikonę.

Обрезание_Христа.jpeg.jpeg

Tło ikon stanowią zabudowania, w tym pewien element z kopulastym sklepieniem, w którym zazwyczaj znajduje się zasłona – oznacza to, iż Czytaj dalej „Ikona Obrzezania Pańskiego”

Ikona poczęcia Bogurodzicy

Ikona tego święta, obchodzonego na Wschodzie 9 grudnia (o czym więcej tutaj) pierwotnie była zasadniczo częścią innej, ważniejszej uroczystości: święta Narodzenia Bogurodzicy, o czym można przeczytać w tym artykule. Jednak w niektórych kręgach „wyemancypowała się” na osobny temat ikonograficzny – zarówno przez fakt, że jednak jest pożądanym, by każde święto miało swoje przedstawienie ikonograficzne, jak i to, że w niektórych miejscach bezdzietni rodzice potrzebowali w swych modlitwach do Boga o dziecko szczególnego wsparcia. Ikona poczęcia Maryi przez podeszłych i bezpłodnych, ale zawierzonych Bogu do końca Joachima i Annę świetnie się do tego nadawała.

russian.jpeg

Na pierwszym planie widzimy Czytaj dalej „Ikona poczęcia Bogurodzicy”

Ikona Opieki Bogurodzicy

Istnieją różne wersje ikony opieki Bogurodzicy. Jednakże na każdej z nich widnieje Matka Boża z rozpostartymi ramionami w geście opieki, trzymając omoforion – kawałek materiału symbolizujący roztaczanie owej ochrony i troski nad nami, miłującymi Jej Syna. W cerkiewnosłowiańskim „pokrow” oznacza zarówno opiekę, jak i przykrywającą szatę. Stąd też istnieje prosta pieśń paraliturgiczna: Radujsja, Radosti nasza, pokryj nas od wsiakago zla czestnym Twoim omoforom („Raduj się, Radości nasza – uchowaj nas od wszelkiego zła poprzez Twój czcigodny omoforion”).

p1auhkg5h2beivep18ti1vcroa19.png

Zatem, pierwszy wariant ikony Opieki Bogurodzicy to właśnie ten najprostszy, gdzie widzimy Matkę Bożą do połowy pasa lub całą z owym omoforionem. Niekiedy w tle może być cerkiew czy jakaś ziemia czy coś innego.

Drugi wariant to ikona wydarzeń z Czytaj dalej „Ikona Opieki Bogurodzicy”

Celebracja (felieton)

Tekst jest dosyć stary: ukazał się pierwotnie sześć lat temu na cerkiew.pl, ale nie jest taki zły, także z okazji indyktionu, tj. nowego roku cerkiewnego, postanowiłam go tu zamieścić.

D_3657.JPG

 

Kolejny raz znajdujemy się u progu nowego roku cerkiewnego (1 września). Może część z nas nawet tego nie zauważyła, żyjąc jeszcze wspomnieniami wakacyjnymi, albo wracając do zwyczajnego rytmu pracy lub nauki. Przecież nawet kalendarze cerkiewne podają porządek od 1 stycznia do 31 grudnia – ale to tylko dlatego, że Czytaj dalej „Celebracja (felieton)”

Ikona ścięcia głowy św. Jana Chrzciciela

Święto ścięcia głowy świętego Proroka, Poprzednika i Chrzciciela Jana prawosławna Cerkiew obchodzi 29 sierpnia. Tak jak inne święta, również i to ma swoją ikonę. Jej warianty nieco się różnią od lokalnej tradycji.

380971834_orig.jpg

Na pewno jednak centralne miejsce zajmuje święty Jan Chrzciciel, przedstawiany podobnie, jak na jego ikonach przeznaczonych na inne okazje: Czytaj dalej „Ikona ścięcia głowy św. Jana Chrzciciela”

Ikona apostołów Piotra i Pawła

Dwudziestego dziewiątego czerwca Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć świętych apostołów Piotra i Pawła, o których święcie więcej tutaj. Istnieją dwa warianty przedstawiające tych ewangelizatorów świata.

ChomikImagethrhr.jpgPierwsza wersja przedstawia tych dwóch apostołów składających sobie pocałunek, będących w uścisku. Mogą być ukazani Czytaj dalej „Ikona apostołów Piotra i Pawła”