Wziąwszy krzyż poszłaś za Chrystusem… – troparion Niedzieli św. Marii Egipskiej

Ostatnia niedziela Wielkiego Postu przedstawia nam życiową drogę świętej Marii Egipskiej (więcej o tym dniu tutaj).

510155220_10152924998472814_736620533_n.jpg

To ostatni dany nam przykład w naszej wędrówce do Jerozolimy, bo pokazuje, że choć może upłynąć wiele czasu, na pokajanie nigdy nie jest za późno. Poza tym, święta Maria jest związana ze wszystkimi poprzednimi niedzielami:  Czytaj dalej „Wziąwszy krzyż poszłaś za Chrystusem… – troparion Niedzieli św. Marii Egipskiej”

Reklamy

Syn Boży staje się Synem Dziewicy… – troparion Zwiastowania Bogurodzicy

Święto Zwiastowania Bogurodzicy wypada 25 marca, czyli równo dziewięć miesięcy przed świętem Narodzenia Chrystusa.

DSC2879_eds.jpg

O samym święcie więcej można poczytać tutaj – zwłaszcza jego nieprostych niuansach i wariantach liturgicznych – natomiast tutaj podaję jeden z głównych hymnów tego prazdnika, czyli troparion. Po polsku brzmi on tak:  Czytaj dalej „Syn Boży staje się Synem Dziewicy… – troparion Zwiastowania Bogurodzicy”

Na wysokości wstrzemięźliwości… – kontakion Niedzieli św. Jana Klimaka

Czwarta niedziela Wielkiego Postu poświęcona jest świętemu Janowi Klimakowi, o czym można poczytać tutaj.

4clim.jpg

Prawdę mówiąc, miałam problem z doborem hymnu na dzisiaj – kilka zamieściłam w zeszłorocznym, linkowanym wpisie. Natomiast poszczególne tradycje często stosują różne tropariony i kontakiony do tego świętego. Ostatecznie padło na to drugie. Bardzo krótki hymn, ale jak się w niego wgłębić  Czytaj dalej „Na wysokości wstrzemięźliwości… – kontakion Niedzieli św. Jana Klimaka”

Ṣalīb to znaczy Krzyż

Tekst ten pierwotnie ukazał się rok temu na cerkiew.pl w tym miejscu.

Krzyż po aramejsku – a więc rodzimym języku Chrystusa – oraz po arabsku – czyli języku bardzo bliskim aramejskiemu – to Ṣalīb. Aramejski i arabski są językami semickimi, w których podstawą są tzw. rdzenie znaczeniowe – z nich tworzy się wszelkie rzeczowniki, przymiotniki i czasowniki według tematów mających dane zastosowanie.

_5219321907960577709_o.jpg
Rdzeń ṣ-l-b ma dwa podstawowe znaczenia: „krzyżowanie się” (tj. nachodzenie na siebie pod kątem w miarę prostym) oraz „utwierdzenie”, „trwałość”, „twardość”. Pragnę skupić się na tym drugim znaczeniu, bo go w językach słowiańskich nie ma.

Krzyż to utwierdzenie, przede wszystkim w nadziei, miłości i wierze. Nadziei – że choć po ludzku może być bardzo trudno, możemy być w oczach świata wyśmiani, a nawet umrzeć, to jednak Krzyż daje nadzieję na Zmartwychwstanie. Miłości – bo przecież jak bardzo Bóg musi kochać ludzi, skoro Sam się ofiarował  Czytaj dalej „Ṣalīb to znaczy Krzyż”

Krzyżowi Twemu pokłon oddajemy… – hymn III niedzieli Wielkiego Postu

Trzecia niedziela Wielkiego Postu określana jest mianem Niedzieli Pokłonu Krzyżowi (cs. Krestopokłonnej – można zastosować neologizm po polsku: Krzyżopokłonnej; nazwa„Adoracji Krzyża” wydaje się być nieadekwatna).

54_manastirea_sucevita_foto_stefan_cojocariu.jpg

Na Boskiej Liturgii w tę niedzielę, o której więcej w tym miejscu, zamiast zwyczajowego trisagionu (Święty Boże, Święty Mocny, Święty Nieśmietelny, zmiłuj się nad nami) usłyszymy hymn śpiewany jeszcze w święto Podwyższenia Krzyża obchodzone 14 września. Ten hymn będzie też śpiewany na koniec każdego nabożeństwa w tym czwartym tygodniu Wielkiego Postu aż do wieczerni piątku włącznie, gdyż wtedy nieduży krzyż, otoczony kwiatami, miast ikony patrona cerkwi, będzie spoczywał na środku świątyni, zaś wierni będą przed nim bić pełne pokłony do ziemi i go całować. Bo o pokłonie Krzyżowi mówi ten prosty – a zarazem jakże teologiczny – hymn, znany też tradycji zachodniej, choć wykorzystywany tam raczej w Wielki Piątek:  Czytaj dalej „Krzyżowi Twemu pokłon oddajemy… – hymn III niedzieli Wielkiego Postu”

Tryumfalny tryumf Prawosławia – wizja obchodów I niedzieli Wielkiego Postu (felieton)

Pierwsza niedziela Wielkiego Postu nazywana jest Niedzielą Tryumfu Ortodoksji, gdyż wtedy świętujemy bezpośrednio zwycięstwo nad herezją ikonoklazmu, a pośrednio nad innymi błędnymi naukami, co wynika z teologii ikony.

28423709_1289603401141217_2570697850480458908_o.jpg

Obchody tej niedzieli są uroczystym zwieńczeniem Czystego Tygodnia. Jest tu miejsce na wierność, a nie straszenie odstępstwem. Na radość, a nie ponurość gróźb. Na pragnienie głoszenia, wypełniania słów Ewangelii tego dnia: przyjdź i zobacz!, a nie pychę że to my mamy tę prawdziwą wiarę i jesteśmy lepsi. Generalnie tak się dzieje w prawosławnym świecie w ten dzień. I są wspólne tradycje tej niedzieli, z wyjątkiem triady Rosja-Ukraina-Białoruś, które zachowują tylko molebień na koniec tej niedzieli. No i właśnie: przyczynkiem do tego tekstu jest fakt, że w tym roku w mojej parafii tego specjalnego molebnia skonstruowanego na ten dzień zabrakło. Dotychczas nie narzekałam na obchody Niedzieli Prawosławia w Polsce. Ale jednak teraz dotarło do mnie mocno, iż Polska Cerkiew – nawet jeśli ten molebień jest – to i tak bierze przykład od wschodnich sąsiadów, miast „całej reszty” prawosławnej wspólnoty. Co nie jest dobre, w mej (subiektywnej) opinii.

Zatem, pragnę się podzielić – być może nie tak dobrymi, ale zapewne wartymi rozważenia – pomysłami na obchody tej niedzieli.  Czytaj dalej „Tryumfalny tryumf Prawosławia – wizja obchodów I niedzieli Wielkiego Postu (felieton)”

Pochodnio Prawosławia… – troparion Niedzieli św. Grzegorza Palamasa

W tradycji bizantyjskiej druga niedziela Wielkiego Postu poświęcona jest św. Grzegorzowi Palamasowi – dużo więcej, o różnych niuansach tej niedzieli, można poczytać w tym blogowym wpisie.

15042228_1274946809223527_5459323760477063073_o.jpg

Na chrześcijańskim Wschodzie hymnem ukazującym esencję danego święta, dnia czy też świętego jest troparion. Tropariony powstawały i powstają w różnych językach, po czym są tłumaczone na inne mowy; troparion św. Grzegorza zapewne powstał pierwotnie po grecku. Troparion ten jest na ton 8, i polsku brzmi on tak:  Czytaj dalej „Pochodnio Prawosławia… – troparion Niedzieli św. Grzegorza Palamasa”