Troparion Zmartwychwstania tonu 1 (plus nagrania)

W drugą niedzielę po Pięćdziesiątnicy, czyli wszystkich świętych lokalnych, śpiewany jest troparion Zmartwychwstania tonu pierwszego.

pascha1

Ton pierwszy jest świąteczny, ma charakter często pochwalny. Radosny, ale nietrywialny, bo wyrażający głębokie tajemnice. Ton pierwszy ma kilka szczególnych zastosowań. Pierwszym z nich są Czytaj dalej „Troparion Zmartwychwstania tonu 1 (plus nagrania)”

Troparion Zmartwychwstania tonu 8 (plus nagrania)

W pierwszą niedzielę po Pięćdziesiątnicy, czyli Wszystkich Świętych, śpiewany jest troparion Zmartwychwstania tonu ósmego.

16-manastirea_ciolpani_foto_silviu_cluci

Ton ósmy jest dostojny i tryumfalny. Przy niektórych typach hymnów – jak np. prokimenon czy doksastikon – rozwlekły, uroczysty. Może być w nim nuta przedziwnego smutku zmieszanego z radością. Jeśli chodzi o tropariony – może być zaśpiewany szybko, jak i wolno. Z racji że jest ósmy – symbolizuje wieczność.

Dwoistość tonu ósmego widzimy w Czytaj dalej „Troparion Zmartwychwstania tonu 8 (plus nagrania)”

Klęcząc w święto Pięćdziesiątnicy – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Zesłanie Świętego Ducha

Kazanie to w moim tłumaczeniu ukazało się pierwotnie na cerkiew.pl pięć lat temu.

c2315b21d6

Rzekłem: teraz rozpocząłem, oto odmiana prawicy Najwyższego
[drugi stych wielkiego prokimenu śpiewanego na wieczerni w Niedzielę Pięćdziesiątnicy z obrzędem klękania]

Nasza Święta Cerkiew do nabożeństwa wieczerni Niedzieli Pięćdziesiątnicy włączyła obrzęd modlitw na klęcząco [cs. kolenopriklonne molitwy; arab. salātu-s-sadżadati]. Pięćdziesiątnica była świętem żydowskim Czytaj dalej „Klęcząc w święto Pięćdziesiątnicy – metropolita Aleppo Paweł (Jazidżi) na Zesłanie Świętego Ducha”

Troparion Zmartwychwstania tonu 6 (plus nagrania)

W siódmą niedzielę okresu Świętej Pięćdziesiątnicy, czyli Ojców I Soboru Powszechnego, śpiewany jest troparion Zmartwychwstania tonu szóstego.

zheni_mironositsi_freska_kappadokii_11_vek

Ton szósty jest powolny, poważny, z nutą smutku – choć żaden hymn cerkiewny nie może być zupełnie smutny, skoro Czytaj dalej „Troparion Zmartwychwstania tonu 6 (plus nagrania)”

Wniebowstąpiłeś, spełniwszy Opatrzność względem nas… – kontakion Wniebowstąpienia Pańskiego

Kontakion święta Wniebowstąpienia Pańskiego doskonale streszcza esencję tego święta (tekst o jego liturgice; artykuł o treści). Hymn ten napisał prawdopodobnie św. Roman Melodos. Jest on na ton szósty, jednak jest to automelos (cs. samopodobien) – to znaczy, że to specyficzny wariant tonu 6, wyróżniający się na tle innych hymnów, w tym kontakionów, będących w tym właśnie tonie. Kontakion jest śpiewany kilkukrotnie: na jutrzni po szóstej pieśni kanon, na godzinach kanonicznych (cs. czasach), na Boskiej Liturgii w ramach małego wejścia.

265574.b

W tekście pada ciekawe wyrażenie, tutaj po polsku oddane jako „opatrzność”, jednak w tekście greckim mamy tu słowo „ekonomia”, po arabsku „tadbīr”, które oznacza „ekonomię”. W teologii prawosławnej mówimy o „ekonomii Zbawienia” – częściej, aniżeli „historii Zbawienia”, choć ten termin też jest poprawny. O co w tym chodzi? Czytaj dalej „Wniebowstąpiłeś, spełniwszy Opatrzność względem nas… – kontakion Wniebowstąpienia Pańskiego”

Troparion Zmartwychwstania tonu 5 (plus nagrania)

W szóstą paschalną niedzielę, czyli o ślepcu, śpiewany jest troparion Zmartwychwstania tonu piątego.

7e9d8de46b6134b2ca848874fd3bb556--orthodox-icons-religious-images

Ton piąty jest uznawany za taneczny, stąd jest wykorzystany Czytaj dalej „Troparion Zmartwychwstania tonu 5 (plus nagrania)”

Troparion Zmartwychwstania tonu 4 (plus nagrania)

W piątą paschalną niedzielę, czyli o samarytance, śpiewany jest troparion Zmartwychwstania tonu czwartego.

72473

Ton czwarty jest uznawany za świąteczny i radosny. Zatem nic dziwnego, że wiele troparionów świątecznych i znanych świętych jest Czytaj dalej „Troparion Zmartwychwstania tonu 4 (plus nagrania)”

Troparion Zmartwychwstania tonu 3 (plus nagrania)

W czwartą paschalną niedzielę, czyli o paralityku, śpiewany jest troparion Zmartwychwstania tonu trzeciego.

b1b581bcce2e57b672d52163116bbaca

Ton trzeci jest szczególnie wykorzystywany w hymnach typu kontakion (np. Bożego Narodzenia, jak i jego przedświęcia) oraz eksapostilarion. W tradycji rumuńskiej na ten ton bywa śpiewany zadostojnik Paschy Anioł zawołał (cs. Angel wopijasze) – w pozostałych jest on raczej na ton pierwszy. Również u Rumunów na ten ton – miast piątego – bywają śpiewane Eulogitaria Zmartwychwstania. Ton trzeci jest radosny, dynamiczny, wyraźny. Trzeci ton jest także Czytaj dalej „Troparion Zmartwychwstania tonu 3 (plus nagrania)”

Troparion Zmartwychwstania tonu 2 (plus nagrania)

Niedziela Antypaschy, zwana też Niedzielą Przewodniczą czy też Nową, jest pierwszą, która odnawia Paschę, aż do Paschy następnego roku. Stąd też to od tej niedzieli liczone są tony oktoichu.

the-resurrection-icon-christs-descent-into-hades-anastasis-hanpainted-othodox-icon

To znaczy, każda kolejna niedziela ma hymny śpiewane na dany ton, jeden z ośmiu. Nie chodzi u tu o samą melodykę, lecz także o teksty, przypisane do niedzieli danego tonu. Po niedzieli ósmego tonu nastaje niedziela tonu pierwszego i tak w kółko przez kolejne tygodnie, aż do Czytaj dalej „Troparion Zmartwychwstania tonu 2 (plus nagrania)”

Tydzień Paschalny

Chrystus zmartwychwstał! W tym tekście skrótowo opiszę czas od Poniedziałku Paschalnego (Poniedziałku Wielkanocnego) do Soboty Paschalnej włącznie. Niedziela o Tomaszu stanowi osobną kategorię, także artykuł o niej tutaj.

93702725_2281628695477925_632310441141338112_o

Tydzień Paschalny ma kilka nazw: Czytaj dalej „Tydzień Paschalny”