Ikona Wskrzeszenia Łazarza

Dzień pomiędzy Piątkiem Palmowy, który zakończył czterdziestodniowy Wielki Post, a Niedzielą Palmową, jest w Cerkwi szczególny: to Sobota Wskrzeszenia Łazarza, o której aspektach liturgicznych i zwyczajowych więcej w tym artykule, zaś o jej przesłaniu tutaj.

Na środku cerkwi tego dnia powinna być wystawiona właśnie ikona przedstawiająca to wydarzenie – choć nie wszystkie parafie ją posiadają; motyw ten często pojawia się również na świątynnych freskach.

qyamlaz

Niezależnie od lokalnej tradycji, wskrzeszenie Łazarza jest przedstawiane w niemalże identyczny sposób – być może dlatego, że ewangelista Jan obszernie i dokładnie przedstawił ten największy cud Jezusa Chrystusa (niemalże cały rozdział jedenasty), a być może dlatego, że teologia oraz znaczenie tego zdarzenia – będącego preambułą do Wielkiego Tygodnia – są bardzo czytelne.

Na środku widzimy Jezusa Chrystusa, za którym stoją Jego uczniowie, podążający za Nim oraz razem z Nim na święto Paschy w Jerozolimie. Chrystus przedstawiony jest Czytaj dalej „Ikona Wskrzeszenia Łazarza”

Reklamy

Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)

Tym razem w Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień prawosławnego Wielkiego Postu (więcej o jego pierwszym tygodniu w tych wpisach), drobny spoiler: hymn Boskiej Liturgii niedziel wielkopostnych. W niedziele Wielkiego Postu sprawowana jest Liturgia św. Bazylego Wielkiego.

ChomikImage
Ikona niedziel wielkopostnych + Soboty Łazarza

I na niej śpiewany jest hymn do Bogurodzicy, którego Czytaj dalej „Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)”

Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)

Publikuję ten artykuł dzisiaj w związku z jedną kilku tzw. Sobót Rodzicielskich – dni szczególnej modlitewnej pamięci o zmarłych – w przeciągu roku, a jedną z dwóch obchodzonych we wszystkich tradycjach rytu bizantyjskiego. Więcej o Sobocie Mięsopustnej, czyli Sobocie Rodzicielskiej przed Niedzielą o Sądzie Ostatecznym, w tym miejscu.

slujba-parastas-parintele-cleopa-ilie-foto-adrian-sarbu_13.jpgCerkiew prawosławna w swych modlitwach za zmarłych używa różnych modlitw. Jedną z nich są tzw. eulogitaria, różnie transkrybowane i tłumaczone w różnych językach:  Czytaj dalej „Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)”

Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona

Kantyk Symeona, częściej w tradycji bizantyjskiej nazywany od pierwszych słów – w cerkiewno-słowiańskim to Nynie otpuszczajeszi – to hymn wywodzący się ze święta Spotkania/Ofiarowania Pańskiego obchodzonego 2 lutego (liturgicznie więcej tutaj, zaś treściowo w tym miejscu), gdyż to wówczas Starzec Symeon wypowiedział te słynne słowa, wychwalając Boga za spełnienie obietnicy, teoretycznie niemożliwej do realizacji.

10940989_792175554169103_6896056408937036611_n

Symeon, jak podaje tradycja, był  Czytaj dalej „Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona”

6 stycznia – święto Objawienia Pańskiego (Epifania) liturgicznie

Jako że 6 stycznia – czyli dzień Objawienia Pańskiego – jest jednym z najstarszych i najchwalebniejszych świąt chrześcijańskich (więcej o jego treści tutaj), to jego obrzędy liturgiczne i ludowe należą do najbogatszych z całego roku.

12509052_10153738819596886_8996885156539554748_n.jpg
Kolor liturgiczny to raczej biały, jak na Paschę, Boże Narodzenie i Przemienienie Pańskie. W niektórych tradycjach można spotkać się z niebieskim – zapewne skojarzenie z wodą.

I WIELKIE POWIECZERZE
Sprawowane w wigilię święta wieczór, 5 stycznia; w parafiach powieczerza sprawowane są rzadko, tylko na wielkie okazje. Łączy się ono z litiją.

1. Melorecytowane modlitwy początkowe i psalmy (4, 6, 12, 24, 30, 90 – w praktyce parafialnej część jest pomijana), aż rozlega się pierwszy zwycięski śpiew:  Czytaj dalej „6 stycznia – święto Objawienia Pańskiego (Epifania) liturgicznie”

Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)

Pieśń „Odwieczny Bóg” (gr. Anarchos Theos) to wielowiekowa kolęda bizantyjska, która jest znana i śpiewana do dzisiaj nie tylko wśród greckojęzycznych prawosławnych chrześcijan, lecz również przez innych prawowiernych wyznawców Chrystusa.

tras_nikiforos_carols.jpeg

Jej tekst został przetłumaczony – w niektórych przypadkach nie do końca dosłownie – na kilka języków, i to w nich jest śpiewany przez różne narody. Znają one tę Bożonarodzeniową pieśń zazwyczaj pod nazwą „kolęda bizantyjska”, mimo że istnieją inne takowe kolędy. Jednak „Odwieczny Bóg” jest najsłynniejszą z nich.

Warto dodać, iż na dwa pozostałe święta z okresu 12 świętych dni – czyli św. Bazylego (1 stycznia) i Epifanię (6 stycznia) Grecy mają odpowiednie kolędy, które stosują tę samą melodię, która jest w pieśni „Odwieczny Bóg”.

Poniżej polskie tłumaczenie najbardziej znanej wersji greckiej, zaś pod tekstem – linki do wykonań tej kolędy w różnych językach i aranżacjach.  Czytaj dalej „Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)”