Objawienie Chrystusa – metropolita Jerzy (Khodr)

Bóg się objawił! Prawdziwie się objawił! W wielkim dniu święta Epifanii przedstawiam tekst w moim tłumaczeniu. ukazał się pierwotnie na cerkiew.pl

_5178947056204753365_n.jpg

Czytaj dalej „Objawienie Chrystusa – metropolita Jerzy (Khodr)”

Reklamy

6 stycznia – święto Objawienia Pańskiego (Epifania) liturgicznie

Jako że 6 stycznia – czyli dzień Objawienia Pańskiego – jest jednym z najstarszych i najchwalebniejszych świąt chrześcijańskich (więcej o jego treści tutaj), to jego obrzędy liturgiczne i ludowe należą do najbogatszych z całego roku.

12509052_10153738819596886_8996885156539554748_n.jpg
Kolor liturgiczny to raczej biały, jak na Paschę, Boże Narodzenie i Przemienienie Pańskie. W niektórych tradycjach można spotkać się z niebieskim – zapewne skojarzenie z wodą.

I WIELKIE POWIECZERZE
Sprawowane w wigilię święta wieczór, 5 stycznia; w parafiach powieczerza sprawowane są rzadko, tylko na wielkie okazje. Łączy się ono z litiją.

1. Melorecytowane modlitwy początkowe i psalmy (4, 6, 12, 24, 30, 90 – w praktyce parafialnej część jest pomijana), aż rozlega się pierwszy zwycięski śpiew:  Czytaj dalej „6 stycznia – święto Objawienia Pańskiego (Epifania) liturgicznie”

Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)

Pieśń „Odwieczny Bóg” (gr. Anarchos Theos) to wielowiekowa kolęda bizantyjska, która jest znana i śpiewana do dzisiaj nie tylko wśród greckojęzycznych prawosławnych chrześcijan, lecz również przez innych prawowiernych wyznawców Chrystusa.

tras_nikiforos_carols.jpeg

Jej tekst został przetłumaczony – w niektórych przypadkach nie do końca dosłownie – na kilka języków, i to w nich jest śpiewany przez różne narody. Znają one tę Bożonarodzeniową pieśń zazwyczaj pod nazwą „kolęda bizantyjska”, mimo że istnieją inne takowe kolędy. Jednak „Odwieczny Bóg” jest najsłynniejszą z nich.

Warto dodać, iż na dwa pozostałe święta z okresu 12 świętych dni – czyli św. Bazylego (1 stycznia) i Epifanię (6 stycznia) Grecy mają odpowiednie kolędy, które stosują tę samą melodię, która jest w pieśni „Odwieczny Bóg”.

Poniżej polskie tłumaczenie najbardziej znanej wersji greckiej, zaś pod tekstem – linki do wykonań tej kolędy w różnych językach i aranżacjach.  Czytaj dalej „Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)”

Król Niebieski narodzony na ziemi… – stichera wielkiego powieczerza Bożego Narodzenia

Istnieje wiele pięknych prawosławnych hymnów z różnych rytów na święto Narodzenia Jezusa Chrystusa. Nic dziwnego, skoro święto to, wraz z Epifanią (Objawieniem Pańskim) tworzy Zimową Paschę czy też – Małą Paschę. Bo z grona świąt 12 największych one się wyróżniają w swym znaczeniu i obchodach, w 40dniowym poście poprzedzającym, w ostatnim tygodniu który nieco przypomina ten Wielki. Większy jest tylko czas od Soboty Wskrzeszenia Łazarza i Niedzieli Palmowej, prowadzący przez Wielki Tydzień do Paschy – Zmartwychwstania Chrystusa. W tradycji bizantyjskiej – ale i innych wschodnich – zapewne najbardziej znane są troparion i kontakion tego święta, w pewnym stopniu też kanon. Pragnę tu jednak przedstawić prostą sticherę na litiji – błogosławieństwie chleba, winy i oliwy przy modlitwach za cały świat – na wielkim powieczerzu, czyli ostatnim nabożeństwie Wigilii Bożego Narodzenia, gdzie duch postu i ukrycia Boga miesza się ze świętem i objawieniem, a które to nabożeństwo poprzedza bardzo już uroczystą jutrznię. O cyklu Bożonarodzeniowych nabożeństw więcej w tym miejscu.

26169441_1948221788551346_5934232903599000586_n.jpg

Autorem tekstu jest wielki arabski święty, jeden z Ojców Cerkwi – Jan Damasceński. Stichera, będąca właściwie doksastikonem (czyli po Chwała Ojcu…) jest na wolną wersję tonu piątego, nieco przypomina w niektórych wariantach śpiewu bizantyjskiego doksastikon Paschy. Jego treść na pierwszy rzut oka nie ma Czytaj dalej „Król Niebieski narodzony na ziemi… – stichera wielkiego powieczerza Bożego Narodzenia”

Przygotuj się, Betlejem… – troparion Przedświęcia Bożego Narodzenia (+nagrania)

Przez cztery dni w Cerkwi prawosławnej, od 20 do 23 grudnia, na Boskiej Liturgii oraz nabożeństwach cyklu dobowego rozbrzmiewa troparion Przedświęcia Bożego Narodzenia. 24 grudnia, czyli Wigilia, ma swój własny troparion. Tropariony przedświęcia, wigilii Bożego Narodzenia oraz samego święta są na ton 4, jednakże w każdym przypadku, ze względu na specyfikę tekstu i rytm, ich śpiew nieco się różni (a przynajmniej tak powinno być).

ChomikImagevdsvds.jpg

Można zauważyć, iż troparion przedświęcia jest Czytaj dalej „Przygotuj się, Betlejem… – troparion Przedświęcia Bożego Narodzenia (+nagrania)”

Post Bożonarodzeniowy w Cerkwi ormiańskiej

Adwent w Cerkwi ormiańskiej trwa 50 dni, i nazywa się Hisnag od „hissun” oznaczające „pięćdziesiąt”. To okres przygotowawczy do święta Narodzenia Chrystusa i Objawienia (Chrztu) Pańskiego. Ormianie jako jedyni zachowali starożytną praktykę obchodzenia tych świąt w jednym dniu. To wielkie, wielowymiarowe święto obchodzone jest 6 stycznia – Ormianie od kilku dekad posługują się kalendarzem gregoriańskim, z wyjątkiem wspólnoty w Jerozolimie. Podobnie jak w Cerkwiach syryjskiej i malankarskiej, nie cały okres Adwentu jest równoznaczny z postem.

38392404165_40a6616b9c_z.jpg

Postne są: poniedziałek-piątek po pierwszej niedzieli Adwentu; Czytaj dalej „Post Bożonarodzeniowy w Cerkwi ormiańskiej”

Troparion Wprowadzenia Bogurodzicy do Świątyni

Święto Wprowadzenia Przenajświętszej Bogurodzicy do Świątyni, obchodzone 21 listopada, to pierwszy wyraźny zwiastun w prawosławnym Adwencie, do czego ten post przygotowuje – o liturgice tej uroczystości można poczytać tutaj, zaś o treści w tym miejscu. Jak zwykle, jednym z najważniejszych hymnów tego święta jest troparion. W nim ten motyw zwiastowania, zapowiedzi jest bardzo wyraźny.

23621161_1152755734861589_4143987162045047858_n.jpg

Śpiewany jest on na ton czwarty. Zawsze przyznaję, iż jest to jeden z trudniejszych troparionów do przetłumaczenia. Także, zrobię eksperyment – dam tekst polski adekwatny do cerkiewnosłowiańskiego oraz polski zgodny z arabskim. A poniżej nagrania w różnych językach: Czytaj dalej „Troparion Wprowadzenia Bogurodzicy do Świątyni”