I Niedziela Wielkiego Postu – Tryumfu Ortodoksji (liturgicznie)

Pierwsza niedziela Wielkiego Postu w rycie bizantyjskim ma dosyć bogatą liturgikę. A dlaczego? To wynika z jej treści, o której można poczytać w tym artykule.

2015-0301-pa-crossingville3__medium.jpg
Niedziela Tryumfu Prawosławia – USA

1. Raczej fioletowe szaty liturgiczne, ale w niektórych tradycjach mogą być one jaśniejsze.
2. Wieczernia w sobotę wieczór taka jak każda inna niedzielna wieczernia – czuć to „wytchnienie” i tryumf po Czystym Tygodniu. No i ma Czytaj dalej „I Niedziela Wielkiego Postu – Tryumfu Ortodoksji (liturgicznie)”

Niech modlitwa moja wznosi się… – hymn Liturgii Uprzednio Poświęconych Darów

W Czysty Poniedziałek (czym jest Czysty Tydzień), na początku Wielkiego Postu AD 2020, pragnę przedstawić Wam krótko tekst i nagrania jednego z najbardziej charakterystycznych hymnów wielkopostnych, czyli Niech modlitwa moja (cs. Da isprawitsja molitwa moja). Jest on nieodłączną częścią Boskiej Liturgii Uprzednio Uświęconych Darów – wyjątkowego prawosławnego nabożeństwa wielkopostnego. Więcej o tej Liturgii w tym artykule, razem ze stosownymi nagraniami i zdjęciami.

DSC_0235a

Należy tu od razu zaznaczyć, iż psalm 140 na tej Liturgii jest wykonywany de facto dwa razy. Pierwszy, w ramach Czytaj dalej „Niech modlitwa moja wznosi się… – hymn Liturgii Uprzednio Poświęconych Darów”

Świętego pierwszego męczennika Stefana/Szczepana – trzeci dzień świąt Bożego Narodzenia (27 grudnia)

Trzeciego dnia świąt Bożego Narodzenia, czyli 27 grudnia, Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć pierwszego męczennika: archidiakona Szczepana, znanego też jako Stefan – kwestia po prostu transkrypcji imienia, osoba jest ta sama. Pierwotnie jego dzień był obchodzony 26 grudnia, czyli Drugiego Dnia Świąt, co zachował Kościół rzymskokatolicki – ryt bizantyjski musiał przenieść jego obchody na kolejny dzień z racji święta soboru Najświętszej Bogurodzicy, o czym więcej tutaj.

ChomikImagebdzsbzsr.jpg

Święty Szczepan był pierwszym z siedmiu diakonów ustanowionych, by pomagać przy pracy społecznej w kształtującej się wówczas Czytaj dalej „Świętego pierwszego męczennika Stefana/Szczepana – trzeci dzień świąt Bożego Narodzenia (27 grudnia)”

Sobór Najświętszej Bogurodzicy – II dzień świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia)

I WPROWADZENIE
Drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia, czyli 26 grudnia, Cerkiew prawosławna obchodzi najstarsze maryjne święto, na Zachodzie znane jako Matki Bożej Rodzicielki (obecnie przeniesione tam na 1 stycznia, tym samym kasując święto Obrzezania Pańskiego), zaś na Wschodzie jako sobór czy też synaksa Najświętszej Bogurodzicy. Sobór w językach słowiańskich czy synaksa w greckim oznacza „zebranie” – to kumulacja, zebranie wszystkich świąt poświęconych Bogurodzicy właśnie tego dnia. Dlaczego tak? Bo akurat to święto dwudziestego szóstego grudnia ukazuje najważniejszą, pierwszorzędną rolę Najświętszej Maryi Panny, a tą jest wydanie na świat Syna Bożego.

1275615_600.jpg

Mówią o tym dwie Czytaj dalej „Sobór Najświętszej Bogurodzicy – II dzień świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia)”

Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)

Szóstego grudnia Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć ważnego obrońcę ortodoksji i cudotwórcę, patrona wielu świątyń, instytucji i osób, czyli św. biskupa Miry Licyjskiej Mikołaja. O samym święcie i jego roli w czasie prawosławnego Adwentu więcej tutaj.

ChomikImagekukdutrd7

Tekst polski: 
Przez prawdziwość Twych czynów,
ojcze i arcypasterzu Mikołaju,
stałeś się regułą wiary dla Twojej owczarni,
wzorem cichości,
nauczycielem wstrzemięźliwości,
dlatego swą pokorą zdobyłeś wywyższenie,
ubóstwem bogactwo.
Módl się do Chrystusa Boga
o zbawienie dusz naszych.

Tekst cerkiewno-słowiański (Prawilo wiery i obraz krotosti): Czytaj dalej „Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)”

Ikona Wskrzeszenia Łazarza

Dzień pomiędzy Piątkiem Palmowy, który zakończył czterdziestodniowy Wielki Post, a Niedzielą Palmową, jest w Cerkwi szczególny: to Sobota Wskrzeszenia Łazarza, o której aspektach liturgicznych i zwyczajowych więcej w tym artykule, zaś o jej przesłaniu tutaj.

Na środku cerkwi tego dnia powinna być wystawiona właśnie ikona przedstawiająca to wydarzenie – choć nie wszystkie parafie ją posiadają; motyw ten często pojawia się również na świątynnych freskach.

qyamlaz

Niezależnie od lokalnej tradycji, wskrzeszenie Łazarza jest przedstawiane w niemalże identyczny sposób – być może dlatego, że ewangelista Jan obszernie i dokładnie przedstawił ten największy cud Jezusa Chrystusa (niemalże cały rozdział jedenasty), a być może dlatego, że teologia oraz znaczenie tego zdarzenia – będącego preambułą do Wielkiego Tygodnia – są bardzo czytelne.

Na środku widzimy Jezusa Chrystusa, za którym stoją Jego uczniowie, podążający za Nim oraz razem z Nim na święto Paschy w Jerozolimie. Chrystus przedstawiony jest Czytaj dalej „Ikona Wskrzeszenia Łazarza”

Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)

Tym razem w Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień prawosławnego Wielkiego Postu (więcej o jego pierwszym tygodniu w tych wpisach), drobny spoiler: hymn Boskiej Liturgii niedziel wielkopostnych. W niedziele Wielkiego Postu sprawowana jest Liturgia św. Bazylego Wielkiego.

ChomikImage
Ikona niedziel wielkopostnych + Soboty Łazarza

I na niej śpiewany jest hymn do Bogurodzicy, którego Czytaj dalej „Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)”