Świętego pierwszego męczennika Stefana/Szczepana – trzeci dzień świąt Bożego Narodzenia (27 grudnia)

Trzeciego dnia świąt Bożego Narodzenia, czyli 27 grudnia, Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć pierwszego męczennika: archidiakona Szczepana, znanego też jako Stefan – kwestia po prostu transkrypcji imienia, osoba jest ta sama. Pierwotnie jego dzień był obchodzony 26 grudnia, czyli Drugiego Dnia Świąt, co zachował Kościół rzymskokatolicki – ryt bizantyjski musiał przenieść jego obchody na kolejny dzień z racji święta soboru Najświętszej Bogurodzicy, o czym więcej tutaj.

ChomikImagebdzsbzsr.jpg

Święty Szczepan był pierwszym z siedmiu diakonów ustanowionych, by pomagać przy pracy społecznej w kształtującej się wówczas Czytaj dalej „Świętego pierwszego męczennika Stefana/Szczepana – trzeci dzień świąt Bożego Narodzenia (27 grudnia)”

Sobór Najświętszej Bogurodzicy – II dzień świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia)

I WPROWADZENIE
Drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia, czyli 26 grudnia, Cerkiew prawosławna obchodzi najstarsze maryjne święto, na Zachodzie znane jako Matki Bożej Rodzicielki (obecnie przeniesione tam na 1 stycznia, tym samym kasując święto Obrzezania Pańskiego), zaś na Wschodzie jako sobór czy też synaksa Najświętszej Bogurodzicy. Sobór w językach słowiańskich czy synaksa w greckim oznacza „zebranie” – to kumulacja, zebranie wszystkich świąt poświęconych Bogurodzicy właśnie tego dnia. Dlaczego tak? Bo akurat to święto dwudziestego szóstego grudnia ukazuje najważniejszą, pierwszorzędną rolę Najświętszej Maryi Panny, a tą jest wydanie na świat Syna Bożego.

1275615_600.jpg

Mówią o tym dwie Czytaj dalej „Sobór Najświętszej Bogurodzicy – II dzień świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia)”

Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)

Szóstego grudnia Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć ważnego obrońcę ortodoksji i cudotwórcę, patrona wielu świątyń, instytucji i osób, czyli św. biskupa Miry Licyjskiej Mikołaja. O samym święcie i jego roli w czasie prawosławnego Adwentu więcej tutaj.

ChomikImagekukdutrd7

Tekst polski: 
Przez prawdziwość Twych czynów,
ojcze i arcypasterzu Mikołaju,
stałeś się regułą wiary dla Twojej owczarni,
wzorem cichości,
nauczycielem wstrzemięźliwości,
dlatego swą pokorą zdobyłeś wywyższenie,
ubóstwem bogactwo.
Módl się do Chrystusa Boga
o zbawienie dusz naszych.

Tekst cerkiewno-słowiański (Prawilo wiery i obraz krotosti): Czytaj dalej „Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)”

Ikona Wskrzeszenia Łazarza

Dzień pomiędzy Piątkiem Palmowy, który zakończył czterdziestodniowy Wielki Post, a Niedzielą Palmową, jest w Cerkwi szczególny: to Sobota Wskrzeszenia Łazarza, o której aspektach liturgicznych i zwyczajowych więcej w tym artykule, zaś o jej przesłaniu tutaj.

Na środku cerkwi tego dnia powinna być wystawiona właśnie ikona przedstawiająca to wydarzenie – choć nie wszystkie parafie ją posiadają; motyw ten często pojawia się również na świątynnych freskach.

qyamlaz

Niezależnie od lokalnej tradycji, wskrzeszenie Łazarza jest przedstawiane w niemalże identyczny sposób – być może dlatego, że ewangelista Jan obszernie i dokładnie przedstawił ten największy cud Jezusa Chrystusa (niemalże cały rozdział jedenasty), a być może dlatego, że teologia oraz znaczenie tego zdarzenia – będącego preambułą do Wielkiego Tygodnia – są bardzo czytelne.

Na środku widzimy Jezusa Chrystusa, za którym stoją Jego uczniowie, podążający za Nim oraz razem z Nim na święto Paschy w Jerozolimie. Chrystus przedstawiony jest Czytaj dalej „Ikona Wskrzeszenia Łazarza”

Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)

Tym razem w Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień prawosławnego Wielkiego Postu (więcej o jego pierwszym tygodniu w tych wpisach), drobny spoiler: hymn Boskiej Liturgii niedziel wielkopostnych. W niedziele Wielkiego Postu sprawowana jest Liturgia św. Bazylego Wielkiego.

ChomikImage
Ikona niedziel wielkopostnych + Soboty Łazarza

I na niej śpiewany jest hymn do Bogurodzicy, którego Czytaj dalej „Tobą raduje się… – hymn niedziel wielkopostnych (tekst + nagrania)”

Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)

Publikuję ten artykuł dzisiaj w związku z jedną kilku tzw. Sobót Rodzicielskich – dni szczególnej modlitewnej pamięci o zmarłych – w przeciągu roku, a jedną z dwóch obchodzonych we wszystkich tradycjach rytu bizantyjskiego. Więcej o Sobocie Mięsopustnej, czyli Sobocie Rodzicielskiej przed Niedzielą o Sądzie Ostatecznym, w tym miejscu. Zaś o Sobocie Rodzicielskiej przed Pięćdziesiątnicą artykuł jest tutaj.

slujba-parastas-parintele-cleopa-ilie-foto-adrian-sarbu_13.jpgCerkiew prawosławna w swych modlitwach za zmarłych używa różnych utworów. Jednym z nich są tzw. eulogitaria, różnie transkrybowane i tłumaczone w różnych językach:  Czytaj dalej „Chór świętych znalazł źródło życia… – eulogitaria za zmarłych (tekst + nagrania)”

Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona

Kantyk Symeona, częściej w tradycji bizantyjskiej nazywany od pierwszych słów – w cerkiewno-słowiańskim to Nynie otpuszczajeszi – to hymn wywodzący się ze święta Spotkania/Ofiarowania Pańskiego obchodzonego 2 lutego (liturgicznie więcej tutaj, zaś treściowo w tym miejscu), gdyż to wówczas Starzec Symeon wypowiedział te słynne słowa, wychwalając Boga za spełnienie obietnicy, teoretycznie niemożliwej do realizacji.

10940989_792175554169103_6896056408937036611_n

Symeon, jak podaje tradycja, był  Czytaj dalej „Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona”