Ikona Ojców I Soboru Powszechnego

Niedziela po Wniebowstąpieniu, a przed Zesłaniem Ducha Świętego, poświęcona jest pamięci Ojców I Soboru Powszechnego, o czym więcej w tym wpisie.

Ikona tego dnia ma przeróżne warianty, tutaj opiszę tylko jeden główny, wspominając o innych. Sytuacja dosyć znamienna, gdyż ikony pozostałych soborów powszechnych mają raczej podobny wygląd, adekwatny do opisywanej tu wersji.

Nikea-arius.jpg

Zatem, opisywana tu wersja, która też ma różne odmiany, to zgromadzenie uczestników owego soboru w półokręgu. Półokrąg na ikonach zawsze Czytaj dalej „Ikona Ojców I Soboru Powszechnego”

Reklamy

Zstąpienie do Otchłani – ikona Paschy

Chrystus zmartwychwstał!
To niewątpliwie najważniejsze prawosławne zawołanie, niezależnie od kultury, uwarunkowań historycznych, rytu.
To kwintesencja najważniejszego święta chrześcijańskiego: Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, Wielkanocy, o jego prawosławnych obchodach więcej w tym miejscu. Więc, siłą rzeczy, najważniejszą ikoną jest zstąpienie czy też zejście do Otchłani – osobiście, zawsze gdy ją widzę, robi mi się ciepło na sercu, pojawia się choć trochę radości i nadziei. ChomikImageklas.jpgTa ikona jest najważniejszą spośród tych dotyczących świąt paschalnych, a te są przecież Świętem Świąt i Uroczystością Uroczystości. Inne paschalne ikony prezentują: niewiasty u grobu, św. Marią Magdalenę spotykającą Zmartwychwstałego, Chrystusa rozmawiającego z uczniami w drodze do Emmaus, próbę apostoła Tomasza. Istnieją też przedstawienia niekanoniczne, powstałe pod wpływem zachodnim – ukazujące sam moment powstania z grobu, Chrystusa z chorągwią, padającą straż, aniołów wokół itd. Jednak ta ikona nie ukazuje sedna sprawy: Czytaj dalej „Zstąpienie do Otchłani – ikona Paschy”

Płaszczanica – prawosławny Grób Pański

Od popołudnia Wielkiego Piątku do wieczoru Wielkiej Soboty w cerkwiach na środku stoi płaszczenica/płaszczanica – w Polsce są dwa warianty wymowy. Ten cerkiewnosłowiański wyraz oznacza po prostu „płótno”. Bo Chrystus po Swej śmierci został zdjęty z Krzyża i owinięty właśnie w płótno, z mirrą, zgodnie z żydowską tradycją. Płaszczanica zostaje wyniesiona na koniec wieczerni Wielkiego Piątku, nazywanej też nabożeństwem „zdjęcia z Krzyża”. Wówczas śpiewa się taki troparion:
Dostojny Józef z drzewa zdjął przeczyste Twoje Ciało, całunem czystym owinął i wonnościami namaściwszy w nowym złożył grobie, w cerkiewnosłowiańskim: Blagoobraznij Iijosif s dreva snem Preczistoje Telo Twoje, i plaszczaniceju czistoju obwiw, i woniam wo grobe nowie pokryw polożi.
Jak widać, w cerkiewnosłowiańskim jako ów całun występuje właśnie słowo „płaszczanica”, które jednak może się kojarzyć i w języku polskim z płaszczem – czyli okryciem.

20160430_152221_LLS-EFFECTSa

Płaszczanica zostaje odniesiona za ikonostas, na ołtarz – gdzie będzie do święta Wniebowstąpienia – w trakcie Czytaj dalej „Płaszczanica – prawosławny Grób Pański”

Ikona tryumfalnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy – Niedzieli Palmowej

Niezależnie od lokalnej tradycji, ikona święta wjazdu Pańskiego do Jerozolimy (o którego treści więcej tutaj), obchodzonego zawsze na tydzień przed Wielkanocą, w tzw. Niedzielę Palmową, ma bardzo podobny schemat. Ikona ta powinna być wyniesiona na środek świątyni w Sobotę Łazarza wieczorem, ewentualnie w Niedzielę Palmową rano ; jest ona również niesiona na czele procesji tego dnia, jeśli tylko takowa się odbywa(więcej o liturgice tego dnia w tym wpisie); to wydarzenie stanowi również popularny motyw fresków cerkiewnych.

aplawefma3
Koptyjska ikona

W centrum widzimy Jezusa Chrystusa siedzącego na osiołku – ok, czasem trochę przypomina konia, jednak wskazaniem na gatunek zwierzęcia jest pokorne schylenie jego głowy, jeśli nie przypomina właściwego czworonoga kopytnego. Jezus prawą ręką błogosławi witający Go lud, zaś w lewej Czytaj dalej „Ikona tryumfalnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy – Niedzieli Palmowej”

Ikona św. Jana Klimaka, a właściwie Drabiny do Raju

Jak tytuł wskazuje – owszem, patron czwartej niedzieli wielkopostnej, o której więcej tutaj, ma swoją ikonę. Jednak już sam jego przydomek – „Drabiniarz” – sugeruje, zazwyczaj on na tej ikonie jest z boku, a centralne miejsce zajmuje drabina. Ba, wręcz na pustyniach Egiptu wykształcił się typ ikony „Drabina do Raju”, gdzie autora tego traktatu o tej nazwie – rzeczonego mnicha Jana – nawet nie ma. Ikona ta potem się rozprzestrzeniła na inne tradycje prawosławne. Postać świętego Jana na niej wyraźniej widnieje, a czasem – można by rzec – obecna jest tylko autorskim duchem.

ChomikImage4c.jpg

Przypatrzmy się najpierw drabinie. Powinna ona mieć Czytaj dalej „Ikona św. Jana Klimaka, a właściwie Drabiny do Raju”

Ikona Zwiastowania

Tekst z okazji dziewięciu miesięcy przed Bożym Narodzeniem, czyli dzisiejszego święta, o którym więcej tutaj.

Na początku należy zaznaczyć, iż ikonę Zwiastowania, czyli Dobrej Nowiny, cechują zazwyczaj jasne, żywe kolory, wyrażające radość i że dzisiaj naszego Zbawienia początek, jak to głosi troparion prazdnika.

ChomikImagea4

Prawie całą powierzchnię ikony zajmują dwie postaci: po lewej archanioła Gabriela – rozpoznajemy go po skrzydłach – zaś po prawej Dziewicę Marię, która dzięki temu zdarzeniu ma stać się Bogurodzicą. Anioł jest ukazany Czytaj dalej „Ikona Zwiastowania”

Ikona św. Grzegorza Palamasa

Z okazji drugiej niedzieli wielkopostnej, o której więcej w tym tekście, krótki wpis o ikonie jej patrona.

2214041569_23f88fc24e_b

Na początku należy zaznaczyć kilka spraw odnośnie ikon przedstawiających same osoby, a nie zdarzenia: Czytaj dalej „Ikona św. Grzegorza Palamasa”