Ikona Objawienia Pańskiego (6 stycznia)

Ikona wielkiego święta, jakim jest Objawienie Pańskie zwane też Epifanią czy Teofanią, przedstawia Chrzest Chrystusa w rzece Jordan. Z racji tego, że po Passze z Wielkim Tygodniem jest to w zasadzie najstarsze chrześcijańskie święto, to i jego typ ikonograficzny jest stary. Choć istnieją różne jego warianty, zależne od czasów i kultury, wiele symboliki zachowują wspólnej.

01 (2).JPG
Współczesna ikona serbska

Na środku widzimy Wcielonego Syna Bożego, Jezusa Chrystusa. Ma On na sobie tylko przepaskę, albo jest zupełnie nagi – choć oczywiście nie wszystko jest ukazane na ikonie, by nie wodzić upadłego człowieka na pokuszenie. Rzecz jasna, chrzest wiąże się z zanurzeniem w wodzie, więc to naturalne, że Czytaj dalej „Ikona Objawienia Pańskiego (6 stycznia)”

Świętego pierwszego męczennika Stefana/Szczepana – trzeci dzień świąt Bożego Narodzenia (27 grudnia)

Trzeciego dnia świąt Bożego Narodzenia, czyli 27 grudnia, Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć pierwszego męczennika: archidiakona Szczepana, znanego też jako Stefan – kwestia po prostu transkrypcji imienia, osoba jest ta sama. Pierwotnie jego dzień był obchodzony 26 grudnia, czyli Drugiego Dnia Świąt, co zachował Kościół rzymskokatolicki – ryt bizantyjski musiał przenieść jego obchody na kolejny dzień z racji święta soboru Najświętszej Bogurodzicy, o czym więcej tutaj.

ChomikImagebdzsbzsr.jpg

Święty Szczepan był pierwszym z siedmiu diakonów ustanowionych, by pomagać przy pracy społecznej w kształtującej się wówczas Czytaj dalej „Świętego pierwszego męczennika Stefana/Szczepana – trzeci dzień świąt Bożego Narodzenia (27 grudnia)”

Sobór Najświętszej Bogurodzicy – II dzień świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia)

I WPROWADZENIE
Drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia, czyli 26 grudnia, Cerkiew prawosławna obchodzi najstarsze maryjne święto, na Zachodzie znane jako Matki Bożej Rodzicielki (obecnie przeniesione tam na 1 stycznia, tym samym kasując święto Obrzezania Pańskiego), zaś na Wschodzie jako sobór czy też synaksa Najświętszej Bogurodzicy. Sobór w językach słowiańskich czy synaksa w greckim oznacza „zebranie” – to kumulacja, zebranie wszystkich świąt poświęconych Bogurodzicy właśnie tego dnia. Dlaczego tak? Bo akurat to święto dwudziestego szóstego grudnia ukazuje najważniejszą, pierwszorzędną rolę Najświętszej Maryi Panny, a tą jest wydanie na świat Syna Bożego.

1275615_600.jpg

Mówią o tym dwie Czytaj dalej „Sobór Najświętszej Bogurodzicy – II dzień świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia)”

Ikona Bożego Narodzenia

Chrystus się rodzi, wysławiajcie! Chrystus z niebios, spotykajcie! Słysząc te pierwsze słowa Kanonu Bożego Narodzenia, podchodzimy do ikony wyniesionej na środek cerkwi – w zależności od tradycji, po Liturgii św. Bazylego w Wigilię, w trakcie sticher wielkiego powieczerza lub w czasie śpiewu polileosu na jutrzni. Podchodzimy, i całujemy tę ikonę, niejako faktycznie spotykając i wysławiając długo Oczekiwanego, Nowonarodzonego Mesjasza, Syna Bożego.

DSC_0226.JPG

Często ta ikona w okresie świątecznym jest również wystawiona w prawosławnych domach. W krajach arabskich ikona ta jest Czytaj dalej „Ikona Bożego Narodzenia”

Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)

Szóstego grudnia Cerkiew prawosławna obchodzi pamięć ważnego obrońcę ortodoksji i cudotwórcę, patrona wielu świątyń, instytucji i osób, czyli św. biskupa Miry Licyjskiej Mikołaja. O samym święcie i jego roli w czasie prawosławnego Adwentu więcej tutaj.

ChomikImagekukdutrd7

Tekst polski: 
Przez prawdziwość Twych czynów,
ojcze i arcypasterzu Mikołaju,
stałeś się regułą wiary dla Twojej owczarni,
wzorem cichości,
nauczycielem wstrzemięźliwości,
dlatego swą pokorą zdobyłeś wywyższenie,
ubóstwem bogactwo.
Módl się do Chrystusa Boga
o zbawienie dusz naszych.

Tekst cerkiewno-słowiański (Prawilo wiery i obraz krotosti): Czytaj dalej „Troparion św. Mikołaja – biskupa Miry Licyjskiej (6 grudnia; tekst + nagrania)”

Ikona wprowadzenia Bogurodzicy do Świątyni

Na wieczerni w dzień 20 listopada powinna zostać wyniesiona na środek cerkwi ikona Wprowadzenia Bogurodzicy do Świątyni, które jest obchodzone 21 listopada, o czym więcej tutaj pod względem treści, a w tym miejscu liturgicznie.

entrance theotokos

Mimo że święto jest oparte na starych tekstach i tradycjach, zostało ono Czytaj dalej „Ikona wprowadzenia Bogurodzicy do Świątyni”

Ikona Opieki Bogurodzicy

Istnieją różne wersje ikony opieki Bogurodzicy. Jednakże na każdej z nich widnieje Matka Boża z rozpostartymi ramionami w geście opieki, trzymając omoforion – kawałek materiału symbolizujący roztaczanie owej ochrony i troski nad nami, miłującymi Jej Syna. W cerkiewnosłowiańskim „pokrow” oznacza zarówno opiekę, jak i przykrywającą szatę. Stąd też istnieje prosta pieśń paraliturgiczna: Radujsja, Radosti nasza, pokryj nas od wsiakago zla czestnym Twoim omoforom („Raduj się, Radości nasza – uchowaj nas od wszelkiego zła poprzez Twój czcigodny omoforion”).

p1auhkg5h2beivep18ti1vcroa19.png

Zatem, pierwszy wariant ikony Opieki Bogurodzicy to właśnie ten najprostszy, gdzie widzimy Matkę Bożą do połowy pasa lub całą z owym omoforionem. Niekiedy w tle może być cerkiew czy jakaś ziemia czy coś innego.

Drugi wariant to ikona wydarzeń z Czytaj dalej „Ikona Opieki Bogurodzicy”