Ikona Niedzieli o Celniku i Faryzeuszu

W tym roku, po opisach liturgicznych sprzed dwóch lat oraz prezentacji tekstowej i nagraniowej wybranych hymnów na czas Triody Postnej mam pomysł na krótkie opisywanie ikon danych dni. Zobaczymy, jak mi to pójdzie 😉 Motyw ikony jest ważny w naszej wędrówce do Paschy, bo przecież pierwsza niedziela Wielkiego Postu to tryumf Ortodoksji nad herezją ikonoklazmu, no i… Każde święto, a zwłaszcza Wielki Tydzień, to nie tylko wspomnienie, ale uobecnienie na nowo, w czego realizacji pomagają na właśnie ikony.

Pierwsza niedziela Przedpościa i ogółem Triody postnej to Niedziela o Celniku i Faryzeuszu (więcej o niej tutaj). Ikona tej niedzielima zasadniczo dwa warianty. W pierwszym widzimy wyszczególnione miejsce w Świątyni na środku, a także postaci celnika i faryzeusza zaprezentowane dwa razy. W drugim wariancie to miejsce Świątyni jest nieco z boku, zaś postaci celnika i faryzeusza są przedstawione tylko raz.

ChomikImage (3).jpg

Tło czy też szczególne miejsce Świątyni (menora, tj. świecznik lub katapetazma, czyli zasłona świątynna) mają ukazać, gdzie Czytaj dalej „Ikona Niedzieli o Celniku i Faryzeuszu”

Reklamy

Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona

Kantyk Symeona, częściej w tradycji bizantyjskiej nazywany od pierwszych słów – w cerkiewno-słowiańskim to Nynie otpuszczajeszi – to hymn wywodzący się ze święta Spotkania/Ofiarowania Pańskiego obchodzonego 2 lutego (liturgicznie więcej tutaj, zaś treściowo w tym miejscu), gdyż to wówczas Starzec Symeon wypowiedział te słynne słowa, wychwalając Boga za spełnienie obietnicy, teoretycznie niemożliwej do realizacji.

10940989_792175554169103_6896056408937036611_n

Symeon, jak podaje tradycja, był  Czytaj dalej „Teraz pozwalasz odejść słudze Twemu… – kantyk Symeona”

Kolory szat liturgicznych w rytach bizantyjskich

Wpis prosty, ale być może potrzebny. Jednak zarazem na pewno nie wyczerpuje tematu.
Na początku należy zaznaczyć dwie rzeczy.

orthodox-vestments-new-oramaworld-collection.png

Po pierwsze, pod pojęciem „koloru szat liturgicznych” kryje się zazwyczaj także kolor zasłon(y) w ikonostasie, a nie rzadko również Czytaj dalej „Kolory szat liturgicznych w rytach bizantyjskich”

6 stycznia – święto Objawienia Pańskiego (Epifania) liturgicznie

Jako że 6 stycznia – czyli dzień Objawienia Pańskiego – jest jednym z najstarszych i najchwalebniejszych świąt chrześcijańskich (więcej o jego treści tutaj), to jego obrzędy liturgiczne i ludowe należą do najbogatszych z całego roku.

12509052_10153738819596886_8996885156539554748_n.jpg
Kolor liturgiczny to raczej biały, jak na Paschę, Boże Narodzenie i Przemienienie Pańskie. W niektórych tradycjach można spotkać się z niebieskim – zapewne skojarzenie z wodą.

I WIELKIE POWIECZERZE
Sprawowane w wigilię święta wieczór, 5 stycznia; w parafiach powieczerza sprawowane są rzadko, tylko na wielkie okazje. Łączy się ono z litiją.

1. Melorecytowane modlitwy początkowe i psalmy (4, 6, 12, 24, 30, 90 – w praktyce parafialnej część jest pomijana), aż rozlega się pierwszy zwycięski śpiew:  Czytaj dalej „6 stycznia – święto Objawienia Pańskiego (Epifania) liturgicznie”

Kalendarz i my

Co prawda rok cerkiewny rozpoczyna się września, a 1 stycznia to święto Obrzezania Pańskiego oraz św. Bazylego Wielkiego (o czym można przeczytać tutaj) – tym niemniej, refleksja na temat czasu może się pojawić, skoro zaczynamy nowy rok państwowy.

122646.b.jpg

Przez te wszystkie pytania o kalendarze widać, jak bardzo Eucharystia straciła ze Swojej dynamiki,  Czytaj dalej „Kalendarz i my”

Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)

Pieśń „Odwieczny Bóg” (gr. Anarchos Theos) to wielowiekowa kolęda bizantyjska, która jest znana i śpiewana do dzisiaj nie tylko wśród greckojęzycznych prawosławnych chrześcijan, lecz również przez innych prawowiernych wyznawców Chrystusa.

tras_nikiforos_carols.jpeg

Jej tekst został przetłumaczony – w niektórych przypadkach nie do końca dosłownie – na kilka języków, i to w nich jest śpiewany przez różne narody. Znają one tę Bożonarodzeniową pieśń zazwyczaj pod nazwą „kolęda bizantyjska”, mimo że istnieją inne takowe kolędy. Jednak „Odwieczny Bóg” jest najsłynniejszą z nich.

Warto dodać, iż na dwa pozostałe święta z okresu 12 świętych dni – czyli św. Bazylego (1 stycznia) i Epifanię (6 stycznia) Grecy mają odpowiednie kolędy, które stosują tę samą melodię, która jest w pieśni „Odwieczny Bóg”.

Poniżej polskie tłumaczenie najbardziej znanej wersji greckiej, zaś pod tekstem – linki do wykonań tej kolędy w różnych językach i aranżacjach.  Czytaj dalej „Kolęda bizantyjska „Odwieczny Bóg” (+nagrania)”