Wielki i Święty Piątek – treść

Wielki Piątek rozpoczyna się de facto od pojmania Chrystusa w późny wieczór Wielkiego Czwartku. Wtedy zaczyna się Męka fizyczna, bo ta psychiczna i duchowa trwa od Wielkiego Poniedziałku: faryzeusze, sadyceusze, Herodianie, a nawet z tych najbliższych – Judasz… Wszyscy słowem i podstępem dręczyli Jezusa.

Strasti Hospodnie.jpg

Męka Pańska zaczyna się w Noc, w którą przed wiekami ten sam męczony teraz Bóg wyrwał Żydów z niewoli egipskiej – to Pascha starego Przymierza. Już na wieczerzy paschalnej Starego Przymierza padało sakralne pytanie: Czym różni się ta Noc od wszystkich innych nocy? To samo pytanie musiało być zadane tę godzinę-dwie wcześniej, na Ostatniej Wieczerzy, bo przecież była ona żydowską wieczerzą paschalną. Jednak sens tego pytania jest nowy: odpowiada na nie sam Wcielony Bóg, i to nie tylko słowem, i czynem. Święta Noc, a jednak naród żydowski jest tak zafiksowany na ziemskiej idei Boga-Wspomożyciela, że Tego Boga w tę ustanowioną przez Niego uroczystą Noc zdradza i wydaje na śmierć… Dlatego wszystkie Kościoły  wygłaszają żal Boga słowami proroka Micheasza: Ludu mój, ludu – cóżem ci uczynił?…  

Arabski prawosławny śpiew tych słów (Antyfona XII jutrzni Wielkiego Piątku):

Polskie rzymsko-katolickie wykonanie:

Chrystus całą noc ciągany jest w ramach niesprawiedliwego, szybkiego i przeprowadzanego „po cichu” procesu do siedzib arcykapłanów Annasza i Kajfasza, do króla żydowskiego Heroda, do namiestnika rzymskiego Piłata… Wreszcie nastaje ranek.

946072_614698638560210_686011418_n

Ten sam tłum, który kilka dni wcześniej krzyczał „Hosanna!”, teraz woła „Ukrzyżuj!”, podburzony przez faryzeuszów.

Z powodu wskrzeszenia Łazarza dzieci hebrajskie wołały do Ciebie,
Człowiekolubcze: „Hosanna!”
Nieprawy zaś Judasz nie chciał tego zrozumieć.
[początek III antyfony Jutrzni Wielkiego Piątku, wykonanie audio mp3 w cs-ie]

Łatwo poddajemy się chwili i opinii innych… Chrystus jest upokorzony i umęczony, jak nikt w historii – wyszydzany, opluty, z koroną cierniową, ubiczowany prawie na śmierć… Dzięki Swej Boskości jest w stanie wycierpieć więcej, niż zwykły człowiek; poza tym, jest Jedynym Niewinnym, Jedynym Bezgrzesznym – jak to Cerkiew zaśpiewa za dwie noce – a tak cierpi za nic… To jest dopiero wewnętrzny ból, nie do wyobrażenia!

Biciuirea-lui-Iisus-Hristos.jpg

Potem musi przez całe miasto w skwarze nieść krzyż… Wokół Niego uczniów prawie nie ma, pouciekali, wyrzekli się… Za to sporo gapiów, szyderców albo osób, które owszem, płaczą, ale same nie wiedzą, nad czym i nad Kim.

Simon_din_Cirene_duc_nd_crucea-1024x874

Wreszcie o godzinie dwunastej – kiedy wg żydowskiej tradycji co roku w Jerozolimie był zabijany uprzednio wybrany baranek paschalny – Chrystus zostaje przybity na krzyżu pomiędzy dwoma łotrami (Sprawiedliwy Sędzia, Krzyż – waga sprawiedliwości) na Golgocie – miejscu, gdzie spoczywa czaszka pierwszego człowieka, Adama, co jest znakiem, bowiem Krew Chrystusa przez rozdarcie, które następuje w skale, symbolicznie spływa na ową czaszkę.

fd816176d976e666c1135a9b02fed157.jpg

Jeden łotr szydzi, zaś drugi… Nawraca się, kiedy większość przestała wierzyć… Dzięki tej odwadze i wierze staje się pierwszym, który ma wkroczyć do Raju. Mówi o tym eksapostilarion Wielkiego Piątku (cs. Razbojnika blagorazumnago), tutaj śpiew w cerkiewno-słowiańskim z polskimi napisami:

W tradycji koptyjskiej na wielkopiątkowych nabożeństwach śpiewa się wielokrotnie, rozbudowane poetycko zawołanie Dobrego, Rozumnego Łotra: Wspomnij mnie, Panie, gdy wejdziesz do Twego Królestwa!

O piętnastej Jezus umiera dusząc się własną krwią, a zasłona w Świątyni zostaje rozdarta – to koniec Starego Przymierza. Ciało Chrystusa nawet po śmierci nie zaznaje spokoju – zostaje przebity bok.

Odkupiłeś nas z przekleństwa prawa najczcigodniejszą Krwią Swoją,
przygwożdżony do krzyża i włócznią przebity,
stałeś się dla ludzi Źródłem nieśmiertelności,
Zbawicielu nasz, chwała Tobie.
[katyzma poetycka po 5-tej Ewangelii Jutrzni Wielkiego Piątku, śpiew w cerkiewnosłowiańskim]

Ciało Zmarłego należy zdjąć z krzyża. Nieliczni, którzy nie stracili wiary w Bóstwo Chrystusa, zastanawiają się, jak to zrobić: zarówno duchowo (człowiekowi zostaje powierzony sam Bóg), jak i praktycznie (by nie narazić samych siebie w tej atmosferze zaciętości i nienawiści).

zdjęcie z krzyża stara ikona

Wreszcie, po tych wszystkich strasznych wydarzeniach Józef i Nikodem, przyszedłszy dopiero w nocy do Piłata i wyprosiwszy Ciało Mistrza, grzebią Jezusa w nowowykutym grobie w ogrodzie.

z550034_521241247927357_348996091_n.jpg

Odszedł Pasterz nasz, co ukochał lud – o Jezu, dzięki Ci, za Twej Męki trud!
[pieśń śpiewana na koniec wielkopiątkowego nabożeństwa w tradycji polskiej rzymsko-katolickiej w trakcie procesji do Grobu Pańskiego; prywatnie jedna z moich ulubionych pieśni zachodnich]

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s